Cenk Uygur
 Cenk Uygur (2016) | |
| Data i miejsce urodzenia |
21 marca 1970 |
|---|---|
Cenk Kadir Uygur (ur. 21 marca 1970 w Stambule) – amerykański komentator polityczny, prezenter i działacz polityczny pochodzenia tureckiego, z wykształcenia prawnik. Współtwórca i wieloletni prowadzący programu The Young Turks (TYT), który rozpoczął działalność jako audycja radiowa, a następnie rozwinął się w internetową sieć programów informacyjnych i publicystycznych. Założył Wolf-PAC i należał do grona założycieli Justice Democrats. W 2020 kandydował do Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych, a w latach 2023–2024 brał udział w prawyborach prezydenckich Partii Demokratycznej[1].
Życiorys
Uygur urodził się w Turcji, a w 1978 wraz z rodziną przeniósł się do Stanów Zjednoczonych. Dorastał w północnej części New Jersey. Studiował na University of Pennsylvania, gdzie ukończył Wharton School w 1992. Już wtedy interesował się polityką i pisał felietony dla studenckiej gazety The Daily Pennsylvanian[2].
Po studiach ukończył Columbia Law School i podjął pracę w zawodzie. Pracował najpierw w kancelarii w Waszyngtonie, a później w Nowym Jorku, jednak z prawem nie związał swojej dalszej kariery. Jeszcze w połowie lat 90. zaczął pojawiać się w lokalnym radiu i telewizji. Prowadził m.in. weekendowe audycje radiowe, a następnie pracował przy programie The Times stacji WAMI-TV w Miami, gdzie był producentem, scenarzystą i komentatorem[2].
Kariera medialna
W 2002 Uygur wraz z Benem Mankiewiczem rozpoczął nadawanie The Young Turks w radiu satelitarnym Sirius. Program łączył komentarz polityczny z tematami społecznymi i popkulturą. Trzy lata później twórcy zaczęli publikować jego wersję wideo w internecie. To właśnie działalność internetowa z czasem stała się podstawą TYT; wokół głównego programu powstały kolejne audycje tworzące TYT Network[3].
Popularność programu otworzyła Uygurovi drogę do telewizji ogólnokrajowej. W 2010 został komentatorem i zastępczym prowadzącym w MSNBC, a na początku następnego roku objął własne pasmo MSNBC Live. Współpraca trwała jednak tylko kilka miesięcy. Gdy stacja zaproponowała mu prowadzenie programu weekendowego zamiast dotychczasowego pasma, Uygur odmówił i odszedł z MSNBC. Później twierdził, że kierownictwo chciało złagodzić jego styl i krytykę amerykańskiej polityki; przedstawiciele MSNBC zaprzeczali, by chodziło o naciski polityczne[4].
Jeszcze w 2011 The Young Turks trafił do Current TV, gdzie Uygur prowadził telewizyjną wersję programu. Stacja zakończyła jego emisję w sierpniu 2013, przed uruchomieniem w jej miejsce Al Jazeera America. Uygur wrócił wówczas do rozwijania TYT przede wszystkim w internecie[3].
Działalność polityczna
Poglądy polityczne Uygura zmieniały się z biegiem lat. W młodości sympatyzował z Partią Republikańską, później przesunął się na lewo i związał się z progresywnym skrzydłem amerykańskiej polityki. W swoich programach krytykował zarówno Republikanów, jak i establishment Partii Demokratycznej, szczególnie za rolę dużych darczyńców i interesów korporacyjnych w polityce.
W 2011 założył Wolf-PAC, którego celem jest zmiana zasad finansowania kampanii wyborczych w Stanach Zjednoczonych. Organizacja zabiega o przyjęcie poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, która ograniczyłaby wpływ dużych prywatnych darczyńców na politykę[5].
Po wyborach prezydenckich w 2016 Uygur wraz z grupą działaczy związanych wcześniej z kampanią Berniego Sandersa utworzył Justice Democrats. Organizacja miała wyszukiwać i wspierać progresywnych kandydatów gotowych rywalizować w prawyborach z urzędującymi politykami Partii Demokratycznej[6]. Pod koniec 2017 Uygur odszedł z Justice Democrats po ponownym nagłośnieniu jego dawnych wpisów i wypowiedzi o kobietach, które kierownictwo organizacji uznało za seksistowskie. Uygur przeprosił za te wypowiedzi i stwierdził, że nie odzwierciedlają jego późniejszych poglądów[7].
Kampanie wyborcze
Wybory do Izby Reprezentantów w 2020
W listopadzie 2019 Uygur zgłosił kandydaturę w 25. okręgu wyborczym w Kalifornii, gdzie mandat zwolnił się po rezygnacji Katie Hill. Startował zarówno w wyborach uzupełniających, jak i w równoległych prawyborach przed regularnymi wyborami do Izby Reprezentantów.
Jego kandydaturę początkowo poparł Bernie Sanders, jednak dzień później wycofał poparcie po krytyce związanej z wcześniejszymi wypowiedziami Uygura o kobietach i mniejszościach. Uygur odpowiedział, że nie będzie przyjmował poparcia od żadnego polityka[8].
W obu głosowaniach przeprowadzonych 3 marca 2020 odpadł w prawyborach. W wyborach uzupełniających otrzymał 6,6% głosów, a w prawyborach przed regularnymi wyborami – 5,9%[9].
Prawybory prezydenckie w 2024
W październiku 2023 Uygur ogłosił, że wystartuje przeciwko urzędującemu prezydentowi Joemu Bidenowi w prawyborach Partii Demokratycznej. Od początku kampanii problemem była jego możliwość objęcia urzędu. Uygur urodził się w Turcji i amerykańskie obywatelstwo otrzymał później w drodze naturalizacji, podczas gdy Konstytucja wymaga, aby prezydent był obywatelem Stanów Zjednoczonych od urodzenia[10].
Uygur uważał, że wymóg ten należy odczytywać w świetle 14. poprawki i nie powinien on wykluczać naturalizowanych obywateli. Władze Arkansas, New Hampshire i Nevady odmówiły jednak umieszczenia go na kartach wyborczych, uznając, że nie spełnia konstytucyjnych warunków objęcia urzędu[10]. W marcu 2024 zakończył kampanię prezydencką[11].
Odmowa wjazdu do Wielkiej Brytanii
W czerwcu 2026 brytyjskie Home Office cofnęło elektroniczne zezwolenia na podróż (ETA) Uygura i jego siostrzeńca, Hasana Pikera. Mieli wystąpić na festiwalu SXSW London, a sam Uygur miał wystąpić również w Oxford Union. Home Office uzasadniło decyzję tym, że ich obecność w kraju mogła nie sprzyjać dobru publicznemu[12].
Uygur twierdził, że zakaz miał związek z jego publiczną krytyką Izraela. W oświadczeniu brytyjskiego ministerstwa nie podano tego jednak jako przyczyny[12][13].
Przypisy
- ↑ What to know about Democratic presidential candidate Cenk Uygur. ABC News, 2024-01-11. [dostęp 2026-08-16]. (ang.).
- 1 2 Sharon L. Crenson: Making News. Wharton Magazine, 2004. [dostęp 2026-08-16]. (ang.).
- 1 2 Ryan Faughnder: 'The Young Turks' host Cenk Uygur bets on Web after Current TV. Los Angeles Times, 2013-08-15. [dostęp 2026-08-16]. (ang.).
- ↑ Why The Young Turks–MSNBC dispute is a cautionary tale. Reuters, 2011-07-25. [dostęp 2026-08-16]. (ang.).
- ↑ Grace Panetta, Brent D. Griffiths: Opposition and setbacks are hamstringing a progressive group trying to overturn Citizens United with a constitutional convention. Business Insider, 2022-08-01. [dostęp 2026-08-16]. (ang.).
- ↑ David Weigel: Progressives launch ‘Justice Democrats’ to counter party’s ‘corporate’ legislators. The Washington Post, 2017-01-23. [dostęp 2026-08-16]. (ang.).
- ↑ Sanders retracts controversial endorsement after backlash. The Washington Post, 2019-12-13. [dostęp 2026-08-16]. (ang.).
- ↑ Michael Finnegan: Bernie Sanders retracts endorsement of Cenk Uygur. Los Angeles Times, 2019-12-13. [dostęp 2026-08-16]. (ang.).
- ↑ Final Official Election Results – Congressional District 25. California Secretary of State. [dostęp 2026-08-16]. (ang.).
- 1 2 Andrew DeMillo: Arkansas rules online news personality Cenk Uygur won’t qualify for Democratic presidential primary. Associated Press, 2023-12-04. [dostęp 2026-08-16]. (ang.).
- ↑ Marianne Williamson, still in Democratic presidential bid, says her campaign isn't about winning. ABC News. [dostęp 2026-08-16]. (ang.).
- 1 2 Sylvia Hui: Online commentators Hasan Piker and Cenk Uygur barred from entering the UK for public events. Associated Press, 2026-06-01. [dostęp 2026-08-16]. (ang.).
- ↑ UK blocks visits by left-wing US commentators Cenk Uygur and Hasan Piker. Reuters, 2026-06-01. [dostęp 2026-08-16]. (ang.).