Chaczik Momdżian
| Data i miejsce urodzenia |
25 lutego?/10 marca 1909 |
|---|---|
| Data śmierci |
22 stycznia 1996 |
| doktor nauk filozoficznych | |
| Specjalność: materializm historyczny | |
| Alma Mater | |
| Habilitacja |
1951 |
| Nauczyciel akademicki | |
| profesor uczelni | |
| Katedra |
materializmu historycznego |
| Okres spraw. |
1962–1990[1] |
| Odznaczenia | |
  | |
Chaczik (Fieliks) Niszanowicz Momdżian (ros. Ха́чик (Феликс) Ниша́нович Момджя́н; ur. 25 lutego?/10 marca 1909 w Trabzonie, zm. 22 stycznia 1996[1]) – radziecki filozof i historyk filozofii pochodzenia ormiańskiego, uhonorowany tytułem „Zasłużony Działacz Nauki RFSRR”. Ojciec filozofa Karena Chaczikowicza Momdżana.
Życiorys
W ukończył studia filozoficzne (1934) i aspiranturę (1937) Moskiewskiego Instytutu Filozofii, Literatury i Historii. Od 1944 członek KPZR[2]. Stopień doktora nauk filozoficznych uzyskał w 1951 roku na podstawie rozprawy pt. Filozofia Helvétiusa (ros. Философия Гельвеция). Od 1954 zatrudniony na Wydziale Filozofii Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego. Był profesorem i kierownikiem Katedry Filozofii Akademii Nauk Społecznych przy KC KPZR (ros. Академия общественных наук при ЦК КПСС) aż do czasu przejścia na emeryturę w 1990 roku[3].
Pochowany na Cmentarzu Ormiańskim w Moskwie.
Zainteresowania naukowe
Zainteresowania naukowe Chaczika Momdżana obejmowały przede wszystkim dzieje filozofii, materializm historyczny i naukowy ateizm, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnienia związku między francuskim materializmem XVIII w. i socjalizmem utopijnym XIX w. Był redaktorem działu filozofii w piśmie "Kommunist" i członkiem zespołu redakcyjnego Encyklopedii Filozoficznej[2][3].
Odznaczenia i nagrody
- 1985: Nagroda im. Gieorgija Plechanowa za prace Paul Lafargue i filozofia marksizmu (ros. Поль Лафарг и философия марксизма), Francuskie Oświecenie XVIII wieku (ros. Французское Просвещение XVIII века)[1].
- Zasłużony Działacz Nauki RFSRR[1]
Wybrane publikacje
Był jednym z autorów podręcznika Historia filozofii pod redakcją M.A. Dynnika, gdzie napisał podrozdziały o filozofii ormiańskiej. Był wśród filozofów radzieckich, którzy po XX Zjeździe KPZR opublikowali prace, gdzie stawiali sobie za cel podkreślić decydujące znaczenie świadomej, zorganizowanej działalności mas ludowych w ustroju socjalistycznym, rolę ludu i jego rewolucyjnej awangardy jako podmiotu historii, rolę partii komunistycznej jako kierowniczej siły społeczeństwa radzieckiego, rolę przywódców i ich więzi z masami. Do tego szeregu publikacji należy książka Chaczika Momdżiana Społeczeństwo socjalistyczne i twórcza aktywność mas ludowych (Erywań, 1954)[4].
- Социалистическое общество и творческая активность народных масс. Ереван, 1954.
- Prace w rosyjskiej wersji Wikiźródeł (ros.)
Przypisy
- 1 2 3 4 Ильченко ↓.
- 1 2 Encyklopedia Filozoficzna 1964 ↓, s. 487.
- 1 2 Filozofowie Rosji 1999 ↓, s. 538.
- ↑ Kosiczew 1969 ↓, s. 651.
Bibliografia
- Е.В. Ильченко: ЭС: Х.Н.Момджян. Kronika Uniwersytetu Moskiewskiego. [dostęp 2026-01-25]. (ros.).
- МОМДЖЯН, Хачик Нишанович. W: Encyklopedia Filozoficzna. Pod redakcją Fiodora Konstantinowa. T. 3: КОММУНИЗМ — НАУКА. Moskwa: Sowietskaja encykłopiedija, 1964, s. 487. (ros.).
- МОМДЖЯН Хачик Нишанович. W: Философы России XIX—XX столетий. Биографии, идеи, труды. Pod redakcją Piotra Aleksiejewa. Wyd. 3, poprawione i uzupełnione. Moskwa: Академический проект, 1999, s. 538. ISBN 5-8291-0003-7. (ros.).
- A. D. Kosiczew: Rozwój materializmu historycznego i dalsze opracowywanie filozoficznych problemów naukowego komunizmu po śmierci Lenina. W: Krótki zarys historii filozofii. Pod redakcją M.T. Jowczuka, T.I. Ojzermana, I.J. Szczipanowa. Przeł. Marian Drużkowski i in. Wyd. II, poprawione i uzupełnione. Warszawa: Książka i Wiedza, listopad 1969, s. 637–670. (pol.).