Chalid Szajch Muhammad
 Chalid Szajch Muhammad po aresztowaniu (marzec 2003) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Zawód, zajęcie |
terrorysta |
| Narodowość | |
Chalid Szajch Muhammad, Chaled Szejk Mohammed (arab. خالد شيخ محمد; ur. 1 marca 1964 lub 14 listopada 1965[1][2]) – pakistański terrorysta, pomysłodawca i główny organizator zamachów na World Trade Center z 11 września 2001. Pełnił funkcję szefa operacji wojskowych Al-Ka’idy.
Życiorys
Rodzice Muhammada wyemigrowali do Kuwejtu z pakistańskiej prowincji Beludżystan. Muhammad wychował się w Kuwejcie, uczęszczając tam do publicznej szkoły średniej, a jako nastolatek został członkiem Bractwa Muzułmańskiego. W 1983 roku przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, aby studiować w Chowan College (obecnie Chowan University) w Murfreesboro w Karolinie Północnej. Przeniósł się na North Carolina Agricultural and Technical State University, gdzie w 1986 roku uzyskał dyplom z inżynierii mechanicznej. Po ukończeniu studiów Muhammad wyjechał do Afganistanu, gdzie prawdopodobnie przeszedł szkolenie terrorystyczne podczas radzieckiej interwencji w tym kraju[3].
W styczniu 1995 roku razem z Ramzim Yousefem[a], zaplanował tzw. „Operacje Bojinka” – plan masowego ataku terrorystycznego którym głównym elementem było wysadzenie w powietrze 11 samolotów pasażerskich lecących z Azji do USA. Inne elementy planu obejmowały zamachy na papieża Jana Pawła II, prezydenta Billa Clintona i cywilne elektrownie jądrowe[3][4].
W 1996 roku na spotkaniu z Osamą bin Ladenem przedstawił pomysł ataku na USA. 10 samolotów miało zostać uprowadzonych i uderzyć w wieże World Trade Center, Kapitol, Biały Dom, Pentagon, siedzibę FBI i CIA, oraz najwyższe budynki w Kalifornii i stanie Waszyngton (wówczas US Bank Tower i Columbia Center), a także w nieokreśloną elektrownię jądrową[5]. Bin Laden nie był zainteresowany pomysłem Chalida. Trzy lata później, w 1999 roku po ataku Amerykanów na obóz bin Ladena, szef Al-Ka’idy wezwał Chalida Szajcha Muhammada i wspólnie z Abu Hafsem wybrali cele ataku opracowanego przez Muhammada. Na początku grudnia 1999 roku Chalid zaczął szkolić ludzi Al-Ka’idy, część z nich wywodziło się z tak zwanej „Hamburskiej komórki” (np. Muhammad Ata)[3][6].
Chalid Szajch Muhammad został aresztowany przez Amerykanów 1 marca 2003 roku w pakistańskim Rawalpindi. Po aresztowaniu był przetrzymywany w tajnych więzieniach CIA, z których jedno miało być zlokalizowane w latach 2002–2005 w Starych Kiejkutach w Polsce. Tutaj Mohammed został co najmniej kilkadziesiąt razy poddany tzw. waterboardingowi, torturze polegającej na kontrolowanym topieniu. Przesłuchania prowadził były specjalista CIA od karteli narkotykowych Deuce Martinez[7][8].
Uwagi
- ↑ Odpowiedzialnego za zamach bombowy na WTC w 1993 roku.
Przypisy
- ↑ Khalid Sheikh Mohammed Biography – Facts, Birthday, Life Story [online], Biography.com [dostęp 2019-12-14] [zarchiwizowane z adresu 2011-11-19].
- ↑ Khalid Shaikh Mohammed – The Guantánamo Docket [online], www.nytimes.com [dostęp 2019-12-14].
- 1 2 3 Khalid Sheikh Mohammed, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2026-01-09] (ang.).
- ↑ Mark Mazzetti, Portrait of 9/11 ‘Jackal’ Emerges as He Awaits Trial, „The New York Times”, 14 listopada 2009, ISSN 0362-4331 [dostęp 2023-09-01] (ang.).
- ↑ Outline of the 9-11 Plot, Staff Statement No. 16. National Commission on Terrorist Attacks Upon the United States, 2004-06-16. s. 13. [dostęp 2004-09-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2004-09-23)].
- ↑ Peter Bergen: The Osama bin Laden I Know. Free Press, 2006, s. 283.
- ↑ W.S.. Szejk w Kiejkutach. „Polityka”. 2008 (26), s. 8, 28 czerwca 2008. Jerzy Baczyński. „Polityka” Spółdzielnia Pracy. ISSN 0137-4036. OCLC 6547308.
- ↑ Michał Sutowski, Patrycja Sasnal: Czego nas nauczyło 20 lat „wojny z terrorem”? Rozmowa z Patrycją Sasnal. Krytyka Polityczna, 2021-09-11. [dostęp 2021-09-12].