Chinosorek

Chinosorek
	Chodsigoa
	Kastchenko, 1907
	; Ch. dabieshanensis
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	owadożery
Podrząd	Erinaceota
Rodzina	ryjówkowate
Podrodzina	ryjówki
Plemię	wodoryjki
Rodzaj	chinosorek
	Typ nomenklatoryczny
	Soriculus (Chodsigoa) salenskii Kastchenko, 1907
Gatunki
	11 gatunków (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście
	11 gatunków (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście

Chinosorek^[2] (Chodsigoa) – rodzaj ssaków z podrodziny ryjówek (Soricinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Wietnamie, Chińskiej Republice Ludowej, Mjanmie i Tajlandii^[3]^[4]^[5].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 47–86 mm, długość ogona 41–110 mm, długość tylnej stopy 10–22 mm; masa ciała 4,2–5,6 g^[4]^[6].

Systematyka

Rodzaj (w randze podrodzaju w obrębie Soriculus) zdefiniował w 1907 roku ukraiński zoolog Mykoła Kaszczenko w artykule zatytułowanym Chodsigoa subgen. nov. (Gen. Soriculus, fam. Soricidae) opublikowanym w czasopiśmie „Jeżegodnik Zoołogiczeskago Muzieja Impieratorskoj Akiediemіi Nauk”^[1]. Kaszczenko wymienił dwa gatunki – Soriculus (Chodsigoa) beresowskii Kastchenko, 1907 (= Soriculus hypsibius de Winton, 1899) i Soriculus (Chodsigoa) salenskii Kastchenko, 1907 – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Soriculus (Chodsigoa) salenskii Kastchenko, 1907.

Etymologia

Chodsigoa: okręg Chodsigou, Syczuan, Chiny (obecnie Chińska Republika Ludowa)^[1].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki^[7]^[6]^[3]^[2]:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa^[2]	Podgatunki^[4]^[3]^[6]	Rozmieszczenie geograficzne^[4]^[3]^[6]	Podstawowe wymiary^[4]^[6]^[a]	Status IUCN^[8]
Chodsigoa hypsibia	(de Winton, 1899)	chinosorek syczuański	2 podgatunki	endemit Chińskiej Republiki Ludowej: południowo-wschodnie Qinghai, południowe Gansu, południowe Shaanxi, wschodni Tybet, Syczuan, północny Junnan, rozłącznie w Hebei i południowym Anhui; zakres wysokości: 1200–3500 m n.p.m.	DC: 6,2–8,6 cm DO: 5,6–7,3 cm MC: brak danych	LC
Chodsigoa parva	G.M. Allen, 1923	chinosorek karłowaty	gatunek monotypowy	endemit Chińskiej Republiki Ludowej: zachodni Syczuan i Junnan; granice zasięgu niejasne; zakres wysokości: 1800–3500 m n.p.m.	DC: 4,7–6,4 cm DO: 4,1–5,2 cm MC: brak danych	DD
Chodsigoa dabieshanensis	Chen Zhongzheng, Hu Tingli, Pei Xiaoxin, Yang Guangdao, Yong Fan, Xu Zhen, Qu Weiying, Onditi & Zhang Baowei, 2022		gatunek monotypowy	endemit Chińskiej Republiki Ludowej: góry Dabie Shan (narodowe rezerwaty przyrody Yaleping, Bancang i Foziling) w Anhui; zakres wysokości: 750–1250 m n.p.m.	DC: 6,2–7,3 cm DO: 5,4–6,4 cm MC: 4,7–5,8 g	NE
Chodsigoa smithii	O. Thomas, 1911	chinosorek samotny	gatunek monotypowy	endemit Chińskiej Republiki Ludowej: południowe Shaanxi, Syczuan, wschodni Junnan i Kuejczou; zakres wysokości: 900–3000 m n.p.m.	DC: 7,6–8,4 cm DO: 9,3–11 cm MC: brak danych	NT
Chodsigoa salenskii	(Kastschenko, 1907)	chinosorek jedyny	gatunek monotypowy	endemit Chińskiej Republiki Ludowej: znany tylko z miejsca typowego w północnym Syczuanie; zakres wysokości: około 2750 m n.p.m.	DC: około 7,8 cm DO: około 11 cm MC: brak danych	DD
Chodsigoa furva	H.E. Anthony, 1941		gatunek monotypowy	kilka miejsc w południowo-środkowej Chińskiej Republice Ludowej (północno-zachodni Junnan) i przyległej północnej Mjanmie; granice zasięgu niejasne; zakres wysokości: powyżej 2000 m n.p.m.	DC: 6,9–7,5 cm DO: 8,4–8,7 cm MC: brak danych	NE
Chodsigoa sodalis	O. Thomas, 1913	chinosorek tajwański	gatunek monotypowy	endemit Tajwanu: górskie lasy liściaste; zakres wysokości: 600–2500 m n.p.m.	DC: 6,5–7,1 cm DO: 6,4–7,3 cm MC: 4,2–5,6 g	DD
Chodsigoa caovansunga	D.P. Lunde, Musser & Nguyen Truong Son, 2003	chinosorek wietnamski	gatunek monotypowy	znany z dwóch miejsc w południowo-środkowej Chińskiej Republice Ludowej (południowy Junnan) i północnym Wietnamie (Hà Giang); zakres wysokości: 350–2000 m n.p.m.	DC: 5,8–7,4 cm DO: 5,1–8,3 cm MC: brak danych	DD
Chodsigoa hoffmanni	Chen Zhongzheng, He Kai, Huang Cheng, Wan Tao, Lin Liangkong & Jiang Xuelong, 2017		gatunek monotypowy	południowo-środkowa Chińska Republika Ludowa (Wuliang Shan i Ailao Shan, Junnan) i północny Wietnam (góra Tây Côn Lĩnh); zakres wysokości: 1500–2600 m n.p.m.	DC: 5,8–7,5 cm DO: 7,4–8,8 cm MC: brak danych	NE
Chodsigoa parca	G.M. Allen, 1923	chinosorek szczupły	2 podgatunki	południowo-środkowa Chińska Republika Ludowa (Junnan), północno-wschodnia i wschodnia Mjanma, północna Tajlandia i północno-zachodni Wietnam (Sa Pa, Lào Cai)	DC: 6,2–7,7 cm DO: 7,7–9,9 cm MC: brak danych	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, NT – gatunek bliski zagrożenia, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunek wymarły z pliocenu dzisiejszej Chińskiej Republiki Ludowej^[9]^[10]:

Chodsigoa bohlini (Yang Zhongjian, 1934)

Uwagi

↑ DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 3 Н.О. Кащевко. Chodsigoa subgen. nov. (Gen. Soriculus, fam. Soricidae). „Ежегодникъ Зоолoгическаго Музея Императорской Акедеміи Нaукь”. 10, s. 251, 1907. (ros.).
1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 71. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 44. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 C.J. Burgin, K. He, R. Haslauer, B. Sheftel, P. Jenkins, M. Ruedi, S. Hintsche, M. Motokawa, A. Hinckley & R. Hutterer: Family Soricidae (Shrews). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 452–454. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Chodsigoa. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-04].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 418–419. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-04]. (ang.).
↑ Taxonomy: Chodsigoa – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-09-04]. (ang.).
↑ J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Chodsigoa Кащенко (Kashchenko), 1907, Hesperomys project (Version 25.3.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-09-04] (ang.).
↑ Z. Yang. On the Insectivora, Chiroptera, Rodentia and primates other than Sinanthropus from locality 1 at Choukoutien. „Palaeontologia Sinica”. Series C. 8 (3), s. 16, 1935. (ang.).

[8] DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Kastchenko-1] 1 2 3 Н.О. Кащевко. Chodsigoa subgen. nov. (Gen. Soriculus, fam. Soricidae). „Ежегодникъ Зоолoгическаго Музея Императорской Акедеміи Нaукь”. 10, s. 251, 1907. (ros.).

[Cichocki&inni-2] 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 71. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-3] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 44. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Burgin&innib-4] 1 2 3 4 5 C.J. Burgin, K. He, R. Haslauer, B. Sheftel, P. Jenkins, M. Ruedi, S. Hintsche, M. Motokawa, A. Hinckley & R. Hutterer: Family Soricidae (Shrews). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 452–454. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).

[Wilson&Reeder-5] D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Chodsigoa. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-04].

[amw-6] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 418–419. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[mdd-7] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-04]. (ang.).

[9] Taxonomy: Chodsigoa – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-09-04]. (ang.).

[zij-10] J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Chodsigoa Кащенко (Kashchenko), 1907, Hesperomys project (Version 25.3.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-09-04] (ang.).

[yang-11] Z. Yang. On the Insectivora, Chiroptera, Rodentia and primates other than Sinanthropus from locality 1 at Choukoutien. „Palaeontologia Sinica”. Series C. 8 (3), s. 16, 1935. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[a]

[8]

[9]

[10]