Chlebiotki (gmina)

Chlebiotki
gmina wiejska
1919–1954[1]
Państwo

 Polska

Województwo

1919–39: białostockie
1939: warszawskie
1945: warszawskie
1945–54: białostockie

Powiat

łomżyński

Siedziba

Ożary Wielkie
Zawady Stare

Szczegółowy podział administracyjny (1952)
Liczba gromad

26

brak współrzędnych

Chlebiotki (od 1973 Zawady) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku[2] w woj. białostockim i przejściowo w woj. warszawskim (dzisiejsze woj. podlaskie). Nazwa gminy pochodzi od wsi Chlebiotki[3], lecz siedzibą władz gminy były kolejno Ożary Wielkie[4] i Zawady Stare[5][6].

Przez większą część okresu międzywojennego gmina Chlebiotki należała do powiatu łomżyńskiego w woj. białostockim. 1 lipca 1925 roku z części obszaru gminy Chlebiotki (oraz z gminy Kosaki-Rutki utworzono nową gminę Rutki[7]. 1 kwietnia 1939 roku gminę Chlebiotki wraz z całym powiatem łomżyńskim przyłączono do woj. warszawskiego[8].

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku gminę zamieszkiwało 6.016 osób, 5.848 było wyznania rzymskokatolickiego, 2 prawosławnego, 2 greckokatolickiego a 164 mojżeszowego. Jednocześnie 5.905 mieszkańców zadeklarowali polską przynależność narodową, 1 białoruska, 107 żydowską, 37 rosyjską, 2 litewską a 1 rosyjską. Było tu 927 budynków mieszkalnych[9].

Przez krótki okres po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną, lecz już z dniem 18 sierpnia 1945 roku została wraz z powiatem łomżyńskim wyłączona z woj. warszawskiego i przyłączona z powrotem do woj. białostockiego[10]. Według stanu z 1 lipca 1952 roku gmina była podzielona na 26 gromad: Chlebiotki Nowe, Chlebiotki Stare, Cibory-Chrzczony, Cibory Gołeckie, Cibory-Kołaczki, Cibory-Witki, Góra Strękowa, Grabowo Nowe, Grabowo Stare, Konopki, Konopki-Klimki, Krzewo Nowe, Krzewo-Plebanki, Krzewo Stare, Kurpiki, Łas-Toczyłowo, Maleszewo-Łynki, Maleszewo-Perkusy, Rudniki, Smolarze, Strękowa Góra, Targonie-Krytuły, Targonie Wielkie, Targonie-Wity, Włochówka, Zawady[11].

Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[12]. 13 listopada 1954 roku gromada Chlebiotki weszła w skład nowo utworzonego powiatu zambrowskiego[13]. Jednostki nie przywrócono 1 stycznia 1973 roku po reaktywowaniu gmin[14], utworzono natomiast jej terytorialny odpowiednik, gminę Zawady w powiecie zambrowskim (od 1999 roku gmina ta należy do powiatu białostockiego).

Przypisy

  1. ↑ Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. białostockiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
  2. ↑ Do 28 września 1954 roku
  3. ↑ Obecna nazwa Nowe Chlebiotki
  4. ↑ 54. Lomzha Governorate. - 1890. - (Statistics of the Russian Empire; 17. issue 4).
  5. ↑ Obecna nazwa Zawady
  6. ↑ Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  7. ↑ Dz. U. z 1925 r. Nr 46, poz. 320 (ISAP)
  8. ↑ Dz. U. z 1938 r. Nr 27, poz. 240 (ISAP)
  9. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 5, województwo białostockie, 1924, s. 48.
  10. ↑ Dz. U. z 1945 r. Nr 27, poz. 167 (ISAP)
  11. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  12. ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191 (ISAP)
  13. ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 233 (ISAP)
  14. ↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312 (ISAP)