Christofle

Charles Christofle pochodził z rodziny związanej z handlem i obróbką metali. Karierę zawodową rozpoczął w zakładzie jubilerskim swojego szwagra Hugues’a Calmette’a, którego wspólnikiem został w 1825 roku. W 1830 roku przejął przedsiębiorstwo, a w 1832 roku zarejestrował własny znak złotniczy w paryskim urzędzie probierczym^[5].

Początkowo zakład produkował przede wszystkim biżuterię i niewielkie wyroby ze złota. Po nabyciu w 1842 roku praw do patentów galwanicznych Christofle stopniowo skoncentrował działalność na produkcji wyrobów złotniczych i przedmiotów posrebrzanych. W 1844 roku rozpoczęto tworzenie własnych wzorów, a w kolejnych latach przedsiębiorstwo zaczęło działać pod nazwą Charles Christofle & Cie^[6][4].

Srebrzenie elektrolityczne umożliwiało nanoszenie równomiernej warstwy srebra na przedmioty wykonane z tańszych metali. Proces był bezpieczniejszy od stosowanych wcześniej metod wykorzystujących amalgamaty rtęci i pozwalał na seryjne wytwarzanie przedmiotów o powierzchni zbliżonej wyglądem do litego srebra^[3][4].

Jednym z pierwszych znaczących klientów przedsiębiorstwa był król Francuzów Ludwik Filip I, który w 1846 roku zamówił zastawę przeznaczoną do zamku w Eu. W okresie II Cesarstwa Francuskiego Christofle wykonywało także zamówienia dla dworu Napoleona III, w tym serwisy przeznaczone do pałaców cesarskich^[7][8].

Udział w wystawach światowych, począwszy od Wielkiej Wystawy w Londynie w 1851 roku, umożliwił przedsiębiorstwu prezentowanie nowych technik produkcji i wzornictwa. Firma otrzymywała zamówienia od europejskich i pozaeuropejskich dworów oraz wytwarzała zastawy, przedmioty dekoracyjne, statuetki, nagrody i elementy wystroju architektonicznego^[4][8].

Po śmierci Charles’a Christofle’a w 1863 roku kierownictwo przedsiębiorstwa objęli jego syn Paul Christofle oraz bratanek Henri Bouilhet. Kontynuowali rozwój metod galwanoplastyki, patynowania i emaliowania oraz rozszerzali działalność przemysłową firmy^[9][10].

W 1854 roku Christofle uruchomiło zakład w Karlsruhe, natomiast w 1876 roku otworzyło fabrykę w Saint-Denis pod Paryżem. Zakład w Saint-Denis stał się głównym ośrodkiem produkcyjnym przedsiębiorstwa i obejmował warsztaty złotnicze, galwaniczne, projektowe oraz zaplecze administracyjne^[4][11].

W 1865 roku do przedsiębiorstwa dołączył architekt i dekorator Émile Reiber. Projektował wyroby inspirowane sztuką Chin, Japonii, Persji i Indii, łącząc metaloplastykę z emalią, patynowaniem i historyzującą ornamentyką. Jego twórczość wpisywała się w rozwój europejskiego japonizmu i zainteresowanie sztuką Dalekiego Wschodu^[12][8].

Na przełomie XIX i XX wieku przedsiębiorstwo współpracowało z rzeźbiarzami, medalierami i dekoratorami, w tym z Mathurinem Moreau, Albertem-Ernestem Carrierem-Belleuse’em oraz Reném Rozetem. Firma wykonywała zarówno seryjne przedmioty użytkowe, jak i pojedyncze realizacje reprezentacyjne oraz rzeźby wykonywane metodą odlewu lub galwanoplastyki^[8][13].

W XX wieku z Christofle współpracowali m.in. Luc Lanel, Christian Fjerdingstad, Gio Ponti, Lino Sabattini i Andrée Putman. Ich projekty reprezentowały m.in. art déco, modernizm i współczesne wzornictwo przemysłowe, podczas gdy przedsiębiorstwo kontynuowało także produkcję starszych kolekcji historyzujących^[8].

Podczas I wojny światowej ograniczenia dotyczące wykorzystania metali szlachetnych wpłynęły na zmianę materiałów stosowanych w zakładach Christofle. Zwiększono wówczas produkcję przedmiotów z mosiądzu i miedzi, a część zdolności przemysłowych przedsiębiorstwa wykorzystywano na potrzeby wojenne^[14][8].

W okresie międzywojennym Christofle rozwijało wzornictwo w stylistyce art déco. Jednym z najważniejszych zleceń było wykonanie części zastawy i wyposażenia francuskiego transatlantyku „Normandie”, oddanego do służby w 1935 roku. W projektowaniu wyposażenia uczestniczył Luc Lanel^[4][8].

Po II wojnie światowej firma rozszerzyła wykorzystanie stali nierdzewnej i współpracowała z projektantami związanymi z modernizmem. Produkowała także wyposażenie dla hoteli, restauracji, kolei, linii morskich i lotniczych, w tym przedmioty przeznaczone dla samolotów Concorde użytkowanych przez Air France^[4][8].

Na początku lat 70. XX wieku uruchomiono zakład produkcyjny w Yainville w Normandii. W kolejnych latach przeniesiono tam znaczną część procesów produkcyjnych, a pod koniec XX wieku również wytwarzanie dużych wyrobów złotniczych. Zakład pozostaje głównym ośrodkiem produkcji przedsiębiorstwa^[2].

Przez większą część XIX i XX wieku przedsiębiorstwo pozostawało pod kontrolą potomków oraz krewnych rodziny założyciela. W końcu XX wieku, po okresie problemów finansowych, przeprowadzono reorganizację działalności oraz zmiany w strukturze własnościowej spółki^[8].

W 2017 roku Christofle zostało przejęte przez Chalhoub Group, przedsiębiorstwo zajmujące się dystrybucją i sprzedażą dóbr luksusowych, działające przede wszystkim na Bliskim Wschodzie. Kontakty obu przedsiębiorstw sięgały lat 50. XX wieku, gdy Michel i Widad Chalhoub rozpoczęli działalność handlową, otwierając sklep z wyrobami Christofle w Damaszku^[15][16].