Chrobotek koralkowy
 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
chrobotek koralkowy |
| Nazwa systematyczna | |
| Cladonia coccifera (L.) Willd. Fl. berol. prodr.: 361 (1787) | |
Chrobotek koralkowy (Cladonia coccifera (L.) Willd.) – rodzaj grzybów z rodziny chrobotkowatych (Cladoniaceae)[1]. Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostów[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cladonia, Cladoniaceae, Lecanorales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1753 Karol Linneusz, nadając mu nazwę Lichen cocciferus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1787 Carl Ludwig Willdenow, przenosząc go do rodzaju Cladonia[1]. Niektóre synonimy naukowe[3]:
- Cladonia coccifera f. asotea (Ach.) Vain. 1887
- Cladonia coccifera var. asotea Ach.
- Lichen cocciferus L. 1753
Nazwa polska według Krytycznej listy porostów i grzybów naporostowych Polski[2].
Morfologia
Tworzy krzaczkowatą plechę o wysokości zazwyczaj do 3 cm, wyjątkowo do 5 cm. Plecha ma barwę żółtozielonkawą lub białoszarą i zazwyczaj jest oprószona. Gałązki tej plechy zakończone są kieliszkowatymi rozszerzeniami (podecjami). Przy ziemi z plechy wyrastają liczne nibylistki plechy pierwotnej o długości ok. 5 mm[4]. Łuski plechy pierwotnej trwałe i wcinane lub głęboko podzielone. Podecja o długości 0,5-4(-5) cm, dołem wałeczkowate o średnicy 1–3 mm, wyżej stopniowo lub nagle się rozszerzające w kieliszkowate zakończenia tworzące jedno lub kilka pięter; wyższe piętra wyrastają zazwyczaj z brzegów kieliszków. Pokryte są ciągłą, areolkowatą lub brodawkowatą korą. Łusek brak, albo występują tylko w dolnej części. Prawie zawsze występują owocniki. Są to lekanorowe apotecja o średnicy 1–1,5 mm i czerwonej barwie. Powstają na brzegach kieliszków lub na szczycie wyrostków, pojedynczo lub zrastające się po kilka. Zarodniki jednokomórkowe, bezbarwne o rozmiarach 8–12 × 2,5–3,5 μm[5].
W plesze występują glony protokokkoidalne. Reakcje barwne: łuski kory pierwotnej oraz podecja Pd –, K – [6].
Występowanie i siedlisko
Gatunek kosmopolityczny, występujący na wszystkich kontynentach poza Antarktydą[7]. W Polsce jest rozprzestrzeniony na całym terenie[2].
Występuje w lasach szpilkowych, ale także poza lasami na miejscach odsłoniętych. Rośnie na próchnicy, próchnicznych i piaszczystych glebach oraz obumierających mchach[6].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
- 1 2 3 Wiesław Fałtynowicz, Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 86, ISBN 83-89648-06-7.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
- ↑ Volkmar Wirth, Ruprecht Düll, Farbatlas Flechten und Moose, Stuttgart: Ulmer Verlag, 2000, ISBN 3-8001-3517-5.
- ↑ Janusz Nowak, Zygmunt Tobolewski, Porosty polskie, Warszawa-Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1975, s. 689.
- 1 2 Hanna Wójciak, Porosty, mszaki, paprotniki, Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010, s. 88, ISBN 978-83-7073-552-4.
- ↑ Występowanie Cladonia coccifera na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2025-11-04].