Chrzan japoński
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
chrzan japoński | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Eutrema japonica (Miq.) Koidz. Fl. symb. orient.-asiat. 22. 1930 | |||
| Synonimy | |||
| |||
Chrzan japoński[4], wasabia japońska[5], wasabi[6] (Eutrema japonicum) – gatunek rośliny z rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Rodzimy obszar jego występowania to: Sachalin, Japonia (wyspy Hokkaido, Honsiu, Kiusiu), Korea i Tajwan[3]. Jest uprawiany w Japonii, Korei, Nowej Zelandii i na Tajwanie[3].
Występowanie
Dzikie wasabi rośnie w chłodnych, ocienionych, płytkich strumieniach o bardzo czystej, źródlanej wodzie, wysoko w górach. W uprawie jest sadzone na brzegach takich strumieni, a także w tymczasowych tunelach winylowych na nieużytkowanych polach ryżowych pomiędzy sezonami[7].
Zastosowanie
Cała roślina jest wykorzystywana kulinarnie, głównie do sporządzania sushi i sashimi. Utarte świeże kłącze używane podobnie jak chrzan. Ucieranie zaczyna się od górnej części kłącza, z której wyrastają ogonki liściowe. Kucharze używają tradycyjnie do ucierania wasabi tarki wykonanej ze skóry rekina skwatina japońska (Squatina nebulosa[7]).
Wasabi jest powszechnie stosowane jako przyprawa w postaci pasty, której dodatek sprawia, że sushi lub inne potrawy są bardziej aromatyczne i wyraziste.
Za ostry smak wasabi odpowiadają izotiocyjaniany, głównie sanigryna. Związki te powstają z glukozynolanów, stale obecnych w komórkach, lecz nie wykazujących aktywności biologicznej. Uszkodzenie tkanek prowadzi do ich przekształcenia w izotiocyjaniany. Synteza jest dwuetapowa, najpierw powstaje niestabilny aglikon. Ta reakcja katalizowana jest przez enzym – mirozynazę. W drugim etapie, przy neutralnym pH, aglikon rozpada się do izotiocyjanianu[8].
Galeria
Świeże wasabi na sprzedaż
Uprawa wasabi na półwyspie Izu
Wasabi ścierane na metalowej tarce oroshigane
Pomnik wasabi w Azumino, w prefekturze Nagano
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-13] (ang.).
- 1 2 3 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-10-15].
- ↑ Uklanska-Pusz C. M.. Chrzan japoński. „Mój Piękny Ogród”. 4, s. 61, 2012.
- ↑ Stanley J. Kays: Cultivated vegetables of the world: a multilingual onomasticon. Springer, 2011, s. 601. ISBN 978-90-8686-720-2.
- ↑ Edyta Kwiatkowska. Izotiocyjaniany wasabi (Wasabia japonica). „Postępy Fitoterapii”. 1, s. 7-11, 2007.
- 1 2 Richard Hosking: A Dictionary of Japanese Food. Tokyo: Tuttle Publishing, 1996, s. 154. ISBN 978-4-8053-1335-0.
- ↑ J. A. Depree, T. M. Howard, G. P. Savage. Flavour and pharmaceutical properties of the volatile sulphur compounds of Wasabi (Wasabia japonica). „Food Research International”. 31 (5), s. 329–337, 1998. DOI: 10.1016/S0963-9969(98)00105-7. ISSN 0963-9969. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Film (10') o wasabi (ang.)