Clément Maurice
![]() Clément Maurice | |
| Prawdziwe imię i nazwisko |
Clément Maurice Gratioulet |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
22 marca 1853 |
| Data i miejsce śmierci |
15 lipca 1933 |
| Zawód | |
Clément Maurice Gratioulet (wym. [klemˈɑ̃ moʁˈis ɡʁatjulˈɛ], ur. 22 marca 1853 w Aiguillon, zm. 15 lipca 1933 w Sanary-sur-Mer) – francuski fotograf, reżyser filmowy i producent. Współtwórca Phono-Cinéma-Théâtre, systemu projekcji filmowej.
Życiorys
Clément Maurice Gratioulet urodził się 22 marca 1853 w Aiguillon[1]. Początkowo był zatrudniony w fabryce fotograficznej braci Lumière w Monplaisir, dzielnicy Lyonu[2], do których dołączył w 1894. Został fotografem portretowym w Paryżu, otwierając studio w pracowni Antoine’a Lumière’a (z którym zaprzyjaźnił się w fabryce braci Lumière[2]) przy Boulevard des Italiens 8, nad Théâtre Robert-Houdin, należącym do filmowca Georges’a Mélièsa[3]. To pozwoliło mu wejść do świata kinematografii. 30 stycznia 1901 jego studio spłonęło[4].
Jako bliski przyjaciel Lumière’a zorganizował wynajem Salon indien du Grand Café w piwnicy Grand Café, w którym 28 grudnia 1895 odbyła się pierwsza na świecie komercyjna projekcja filmowa przy pomocy kinematografu[2][3]. W następnym roku podobny pokaz przygotował w paryskiej Olympii[3]. Przez pewien czas zarządzał programem braci Lumière w Grand Café i pozostawał czynną postacią na rozwijającej się paryskiej scenie filmowej[2]. Razem z Ambroise-François Parnalanem filmował także operacje chirurgiczne doktora Eugène’a Doyena w 1898[2][3]. W marcu 1898 zdobył pierwszą nagrodę w pierwszym na świecie konkursie filmowym w Monako za film Monaco vivant par les appareils cinématographiques[2].
W 1900 pełnił funkcję kierownika technicznego Phono-Cinéma-Théâtre[3], systemu projekcji filmowej, który zaprojektował wraz z Henrim Lioretem na paryską wystawę światową (wyświetlano podczas niej zsynchronizowane filmy dźwiękowe, m.in. z Sarah Bernhardt i Little Tich)[2].
W marcu 1907 wraz ze swym synem Léopoldem i Felixem Mesguichem, znanym operatorem braci Lumière, założył spółkę jawną. W lipcu została ona przekształcona w spółkę akcyjną Société géneralé des Cinématographes Radios z pracownią w Boulogne-sur-Seine[3].
Zmarł 15 lipca 1933 w Sanary-sur-Mer[1].
Życie prywatne
Z żoną Françoise Émilie Carrey miał troje dzieci: dwóch synów, Léopolda i Georges’a, oraz córkę Jeanne[1]. Léopold był fotografem i w 1919 zarządzał laboratoriami CTM (Cinéma-Tirage-Maurice), zaś Georges był operatorem i technikiem filmowym[1][3]. Po śmierci Carrey, od 1911 jego drugą żoną była Berthe Lévy[1].
Fotografia
- Kilka wybranych zdjęć Maurice’a z książki Paryż na świeżym powietrzu (1897)
Porte Saint-Martin
Budowa Bazyliki Sacré-Cœur
Schody tarasu Feuillants
Budowa Pont de la Tournelle
Dorożki na Avenue des Champs-Élysées
Filmografia

reżyser
- 1900: Pojedynek Hamleta – pierwszy film w historii kina, w którym sfilmowano fragment Hamleta Williama Shakespeare’a. Tytułowego bohatera sportretowała Sarah Bernhardt[5].
- 1900: Madame Sans-Gêne – adaptacja sztuki o tym samym tytule Victoriena Sardou i Émile’a Moreau z Gabrielle Réjane w tytułowej roli[6].
- 1900: Romeo and Juliet
- 1900: Cyrano de Bergerac
- 1911: L'’nutile Sacrifice
producent
- 1900: Pojedynek Hamleta
- 1900: Jules Moy
- 1900: Little Tich et ses Big Boots
- 1900: Madame Sans-Gêne
- 1900: Mariette Sully
- 1900: Mily Mayer
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Clément Gratioulet, dit Clément Maurice. [dostęp 2026-03-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-03-08)]. (fr.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Stephen Herbert: Who’s Who of Victorian Cinema: Clément Maurice. [dostęp 2026-03-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-07)]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Richard Abel: Encyclopedia of Early Cinema. Taylor & Francis, 2005, s. 131. ISBN 978-0-415-23440-5. (ang.).
- ↑ Henri Petitjean. L’incendie du boulevard des Italiens. „Le Figaro”, s. 3–4, 1 lutego 1901. ISSN 0182-5852. (fr.).
- ↑ David W. Menefee: Sarah Bernhardt in the Theatre of Films and Sound Recordings. McFarland & Company, 2003, s. 96, 97. ISBN 978-0-7864-1636-3. (ang.).
- ↑ Silent Era: Progrssive Silent Film List – Madame Sans-Gêne. [dostęp 2026-03-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-02-22)]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Clément Maurice w bazie IMDb (ang.)
- Clément Maurice w bazie Filmweb
