Compton (Kalifornia)
 Pomnik Martina Luthera Kinga w Compton | |||
| |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Stan | |||
| Hrabstwo | |||
| Zarządzający |
Emma Sharif↗ | ||
| Powierzchnia |
26,2 km² | ||
| Wysokość |
21 m n.p.m. | ||
| Populacja (2024) |
| ||
| • liczba ludności |
91 129 | ||
| • gęstość |
3509 os./km² | ||
| Kod pocztowy |
90220 | ||
| Strefa czasowa | |||
Położenie na mapie metropolii Los Angeles  | |||
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych  | |||
Położenie na mapie Kalifornii  | |||
 33°53′48″N 118°13′30″W/33,896667 -118,225000 | |||
| Strona internetowa | |||
Compton – miasto położone w południowej części hrabstwa Los Angeles, Kalifornia, ok. 16 kilometrów na południe od centrum Los Angeles. W 2024 roku populacja wynosiła 91,1 tys. mieszkańców[1]. Miasto odegrało istotną rolę w rozwoju kultury hip-hopowej i historycznie było związane z wyzwaniami społecznymi, w tym przestępczością gangów.
Z Compton pochodziły światowej sławy tenisistki Serena i Venus Williams, a także wielu wpływowych artystów hip-hopowych, w tym pionierzy gangsta rapu N.W.A (Eazy-E, Dr. Dre, Ice Cube) oraz inni znaczący raperzy, jak Kendrick Lamar, DJ Quik, Game, czy MC Eiht.
Gospodarka
W mieście historycznie rozwinął się przemysł lotniczy, petrochemiczny oraz elektroniczny[2]. Współcześnie, gospodarka Compton koncentruje się wokół transportu i logistyki, czyniąc miasto ważnym centrum dystrybucyjnym (np. dla Kroger Company). Jest to efekt strategicznego położenia w pobliżu głównych autostrad oraz portów Los Angeles i Long Beach[3]. Ponadto, w ramach przemysłu wytwórczego dominują branże: chemiczna (Henkel), wyroby metalowe (Compton Steel), tworzywa sztuczne, sprzęt transportowy (Forged Solutions Group) i przetwórstwo żywności.
Historia i demografia
Po II wojnie światowej, w ramach tzw. „Wielkiej Migracji”, miasto stało się ważnym ośrodkiem osadnictwa Afroamerykanów, którzy w połowie XX wieku stanowili większość jego mieszkańców. Od lat 80. XX wieku odnotowano znaczący wzrost populacji Latynosów, głównie pochodzenia meksykańskiego, którzy obecnie stanowią największą grupę etniczną w mieście.
W latach 80. i 90. XX wieku Compton zmagało się z wysokimi wskaźnikami przestępczości i aktywnością gangów, także zyskało miano „stolicy morderstw USA”[4]. W 2018 roku wskaźnik morderstw/zabójstw w Compton wynosił 22,50 na 100 tys. mieszkańców, podczas gdy średnia krajowa w USA to 4,96, a dla Kalifornii 4,40, co oznacza ponad czterokrotnie wyższą wartość niż średnie krajowe i stanowe[5].
Według danych pięcioletnich z 2023 roku, 25,3% mieszkańców to czarnoskórzy Amerykanie lub Afroamerykanie, 25% deklarowało przynależność do dwóch lub więcej ras, 14% stanowili biali (0,7% nie licząc Latynosów), 1,2% Azjaci, 0,8% to rdzenna ludność Ameryki i 0,13% Hawajczycy i osoby pochodzące z innych wysp Pacyfiku. Latynosi jakiejkolwiek rasy stanowili 71,2%[6].
62,4% deklaruje pochodzenie meksykańskie, podczas gdy 30,6% mieszkańców miasta urodziło się poza granicami USA[6].
Miasta partnerskie
Onitsha, Nigeria (2010)[7]
Apia, Samoa (2010)[7]
Tyrgowiszte, Bułgaria (2010)
Przypisy
- ↑ QuickFacts - Compton city, California [online], U.S. Census Bureau [dostęp 2025-07-01] (ang.).
- ↑ Compton, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-06-18].
- ↑ As e-commerce rises, Compton makes a play for more distribution centers [online], LAist, 28 grudnia 2015 [dostęp 2025-07-01] (ang.).
- ↑ Jessica Bennett, How Compton Got Its Groove Back [online], Newsweek, 23 marca 2009 [dostęp 2025-07-01] (ang.).
- ↑ Compton CA Murder/Homicide Rate 1999-2018 [online], www.macrotrends.net [dostęp 2025-07-01].
- 1 2 2023: ACS 5-Year Estimates Data Profiles (DP05/DP02) [online], data.census.gov [dostęp 2025-07-01].
- 1 2 15 Other Things Straight Outta Compton – Los Angeles Magazine, „Los Angeles Magazine”, 7 sierpnia 2015 [dostęp 2018-06-23] (ang.).