Crocothemis
| Crocothemis | |||
| Brauer, 1868[1][2] | |||
 Samiec Crocothemis servilia | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Rząd | |||
| Infrarząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina |
Sympetrinae | ||
| Rodzaj |
Crocothemis | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Libellula erythraea Brullé, 1832 | |||
| Gatunki | |||
| |||
Crocothemis – rodzaj ważek z rodziny ważkowatych (Libellulidae)[1].
Zasięg występowania
Rodzaj obejmuje gatunki szeroko rozprzestrzenione w Afryce, Eurazji, Australii, na Nowej Gwinei i Wyspach Salomona; jeden z gatunków (Crocothemis servilia) został przypadkowo introdukowany na Hawajach, Wielkich Antylach i Florydzie[3]. W Polsce występuje jeden gatunek – szafranka czerwona (Crocothemis erythraea)[4].
Systematyka
Rodzaj Crocothemis wprowadził w 1868 roku austriacki entomolog Friedrich Moritz Brauer. W rodzaju umieścił 4 gatunki zaliczane wcześniej do Libellula: C. erythraea, C. servilia, C. sanguinolenta i C. inquinata[2] (ten ostatni jest obecnie uznawany za synonim C. erythraea[1]). Brauer nie wskazał gatunku typowego[2]; w 1889 roku Kirby wyznaczył na gatunek typowy Libellula erythraea[5][6]. Obecnie do rodzaju zaliczanych jest 9 gatunków[1].
Etymologia
Crocothemis: gr. κροκος krokos „szafran, krokus”[7][8]; -themis – przyrostek nazw rodzajowych ważek, wprowadzony w 1861 roku przez Hagena, autor prawdopodobnie inspirował się wykorzystywanymi w nomenklaturze biologicznej nazwami boskich istot[9] (Thémis to grecka nazwa bogini Temidy[10]); Hagen używał tego przyrostka wyłącznie dla ważkowatych, ale później inni autorzy wykorzystywali go do tworzenia nazw rodzajów także z rodzin Corduliidae i Synthemistidae[9].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[1]:
- Crocothemis brevistigma Pinhey, 1961
- Crocothemis chaldaeorum Morton, 1920
- Crocothemis divisa Karsch, 1898
- Crocothemis erythraea (Brullé, 1832) – szafranka czerwona
- Crocothemis nigrifrons (Kirby, 1894)
- Crocothemis sanguinolenta (Burmeister, 1839)
- Crocothemis saxicolor Ris, 1919
- Crocothemis servilia (Drury, 1773)
- Crocothemis striata Lohmann, 1981
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-09-20] (ang.).
- 1 2 3 F.M. Brauer, Verzeichnis der bist jetzt bekannten Neuropteren im Sinne Linné's. Erster Abschnitt, „Verhandlungen der Kaiserlich-Königlichen Zoologisch-Botanischen Gesellschaft in Wien”, 18, Wien 1868, s. 367, 736 (niem.).
- ↑ wynik wyszukiwania: Crocothemis. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-09-20]. (ang.).
- ↑ E. Miłaczewska, Systematyka ważek, [w:] wazki.pl [online] [dostęp 2025-09-20].
- ↑ Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 435, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups.
- ↑ W.F. Kirby, A revision of the subfamily Libellulinae, with descriptions of new genera and species, „Transactions of the Zoological Society of London”, 12 (9), 1889, s. 279 (ang.).
- ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 70, OCLC 11069271 (ang.).
- ↑ croco, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2025-09-20] (ang.).
- 1 2 Heinrich Fliedner, The scientific names of Ris’ odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 155, International Dragonfly Fund (IDF), 2021, s. 15 [zarchiwizowane z adresu 2025-08-28] (ang.).
- ↑ Temida, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-09-20].