Crotalus

Crotalus[1]
Linnaeus, 1758[2]
Ilustracja
Grzechotnik rogaty (Crotalus cerastes)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Podgromada

diapsydy

Rząd

łuskonośne

Podrząd

węże

Infrarząd

Alethinophidia

Nadrodzina

Elapoidea

Rodzina

żmijowate

Podrodzina

grzechotniki

Rodzaj

Crotalus

Typ nomenklatoryczny

Crotalus horridus Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

54 gatunki – zobacz opis w tekście

Crotalus – rodzaj węży z podrodziny grzechotników (Crotalinae) w rodzinie żmijowatych (Viperidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce (Kanada, Stany Zjednoczone, Meksyk, Belize, Gwatemala, Salwador, Honduras, Nikaragua, Kostaryka, Aruba, Kolumbia, Wenezuela, Gujana, Surinam, Gujana Francuska, Brazylia, Peru, Boliwia, Paragwaj, Urugwaj i Argentyna)[12][13].

Systematyka

Etymologia

  • Crotalus (Crotalinus): gr. κρoταλον krotalon „grzechotka”, od κροτεω kroteō „grzechotać, stukać”[14].
  • Crotalophorus: gr. κρoταλον krotalon „grzechotka”, od κροτεω kroteō „grzechotać, stukać”[14]; φoρεω phoreō „nosić”[15]. Gatunek typowy: Crotalus durissus Linnaeus, 1758.
  • Caudisona: łac. cauda „ogon”[16]; sonus „hałas, dźwięk”[17]. Gatunek typowy: Caudisona terrifica Laurenti, 1768 (= Crotalus durissus Linnaeus, 1758).
  • Crotalurus: gr. κρoταλον krotalon „grzechotka”, od κροτεω kroteō „grzechotać, stukać”[14]; ουρα oura „ogon”[18]. Nazwa zastępcza dla Crotalus Linnaeus, 1758.
  • Uropsophus: gr. ουρα oura „ogon”[18]; ψοφος psophos „hałas”[19]. Gatunek typowy: Uropsophus triseriatus Wagler, 1830.
  • Urocrotalon: gr. ουρα oura „ogon”[18]; κρoταλον krotalon „grzechotka”, od κροτεω kroteō „grzechotać, stukać”[14]. Gatunek typowy: Crotalus durissus Linnaeus, 1758.
  • Aploaspis: gr. ἁπλοος haploos „prosty”[20]; ασπις aspis „żmija”[21]. Gatunek typowy: Caudisona lepida Kennicott, 1861.
  • Aechmophrys: gr. αιχμη aikhmē „włócznia”[22]; οφρυς ophrus, οφρυος ophruos „brew”[23]. Gatunek typowy: Crotalus cerastes Hallowell, 1854.
  • Paracrotalus: gr. παρα para „blisko”[24]; rodzaj Crotalus Linnaeus, 1758. Gatunek typowy: Caudisona terrifica Laurenti, 1768 (= Crotalus durissus Linnaeus, 1758).

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[12]:

  • Crotalus adamanteus Palisot de Beauvois, 1799 – grzechotnik diamentowy[25]
  • Crotalus angelensis Klauber, 1963
  • Crotalus aquilus Klauber, 1952
  • Crotalus armstrongi Campbell, 1979
  • Crotalus atrox Baird & Girard, 1853 – grzechotnik teksaski[26]
  • Crotalus basiliscus (Cope, 1864) – grzechotnik meksykański[27]
  • Crotalus brunneus Harris & Simmons, 1978
  • Crotalus campbelli Bryson Jr, Linkem, Dorcas, Lathrop, Jones, Alvarado-Díaz, Grünwald & Murphy, 2014
  • Crotalus catalinensis Cliff, 1954 – grzechotnik kataliński[27]
  • Crotalus cerastes Hallowell, 1854 – grzechotnik rogaty[26]
  • Crotalus cerberus (Coues, 1875)
  • Crotalus concolor Woodbury, 1929
  • Crotalus culminatus Klauber, 1952
  • Crotalus durissus Linnaeus, 1758 – grzechotnik straszliwy[26]
  • Crotalus enyo (Cope, 1861)
  • Crotalus ericsmithi Campbell & Flores-Villela, 2008
  • Crotalus estebanensis Klauber, 1949
  • Crotalus exiguus Campbell & Armstrong, 1979
  • Crotalus helleri Meek, 1905
  • Crotalus horridus Linnaeus, 1758 – grzechotnik pospolity[27]
  • Crotalus intermedius Troschel, 1865
  • Crotalus lannomi Tanner, 1966
  • Crotalus lepidus (Kennicott, 1861) – grzechotnik skalny[26]
  • Crotalus lorenzoensis Radcliff & Maslin, 1975
  • Crotalus lutosus Klauber, 1930
  • Crotalus mictlantecuhtli Carbajal-Márquez, Cedeño-Vázquez, Martínez-Arce, Neri-Castro & Machkour-M’Rabet, 2020
  • Crotalus mitchellii (Cope, 1861) – grzechotnik kropiaty[26]
  • Crotalus molossus Baird & Girard, 1853 – grzechotnik górski[26]
  • Crotalus morulus Klauber, 1952
  • Crotalus oreganus Holbrook, 1840
  • Crotalus ornatus Hallowell, 1854
  • Crotalus polisi Meik, Schaack, Flores-Villela & Streicher, 2018
  • Crotalus polystictus (Cope, 1865)
  • Crotalus pricei Van Denburgh, 1895 – grzechotnik parzystoplamy[26]
  • Crotalus pusillus Klauber, 1952
  • Crotalus pyrrhus (Cope, 1866)
  • Crotalus ravus Cope, 1865 – grzechotniczek meksykański[27]
  • Crotalus ruber Cope, 1892 – grzechotnik kalifornijski[27]
  • Crotalus scutulatus (Kennicott, 1861) – grzechotnik pustynny[26]
  • Crotalus simus Latreille, 1801
  • Crotalus stejnegeri Dunn, 1919
  • Crotalus stephensi Klauber, 1930
  • Crotalus tancitarensis Alvarado-Díaz & Campbell, 2004
  • Crotalus thalassoporus Meik, Schaack, Flores-Villela & Streicher, 2018
  • Crotalus tigris Kennicott, 1859 – grzechotnik tygrysi[26]
  • Crotalus tlaloci Bryson, Linkem, Dorcas, Lathrop, Jones, Alvarado-Díaz, Grünwald & Murphy, 2014
  • Crotalus totonacus Gloyd & Kauffeld, 1940
  • Crotalus transversus Taylor, 1944
  • Crotalus triseriatus (Wagler, 1830)
  • Crotalus tzabcan Klauber, 1952
  • Crotalus unicolor Lidth de Jeude, 1887
  • Crotalus vegrandis Klauber, 1941
  • Crotalus viridis (Rafinesque, 1818) – grzechotnik preriowy[26]
  • Crotalus willardi Meek, 1905 – grzechotnik graniopyski[26]

Przypisy

  1. ↑ Crotalus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 214. (łac.).
  3. ↑ J.L. Gronovius: Zoophilacium Gronovianum: exhibens animalia quadrupeda, amphibia, pisces, insecta, vermes, mollusca, testacea, et zoophyta. Cz. 1. Lugduni Batavorum: Apud Theodorum Haak et Socium et Samuelem et Johannem Luchtmans, 1763, s. 26. (łac.).
  4. ↑ J.N. Laurenti: Specimen medicum, exhibens synopsin reptilium emendatam cum experimentis circa venena et antidota reptilium austracorum, quod authoritate et consensu. Viennae: Joan. Thomae, 1768, s. 92. (łac.).
  5. ↑ C.S. Rafinesque: Analyse de la nature, or, Tableau de l’univers et des corps organisés. Palerme: Aux dépens de l’auteur, 1815, s. 77. (fr.).
  6. ↑ C.S. Rafinesque. Animals. III Class. Erpetia.—The Reptiles. „Annals of Nature”. 1, s. 5, 1820. (ang.).
  7. ↑ J.G. Wagler: Natürliches System der Amphibien, mit vorangehender Classification der Säugethiere und Vögel. Ein Beitrag zur vergleichenden Zoologie. München, Stuttgart und Tübingen: In der J.G. Cotta’schen Buchhandlung, 1830, s. 176. (niem.).
  8. ↑ L.J.F.J. Fitzinger: Systema reptilium. Fasciculus primus, Amblyglossae. Vindobonae: Braumüller et Seidel, 1843, s. 29. (łac.).
  9. ↑ E.D. Cope. On the Reptilia and Batrachia of the Sonoran Province of the Nearctic Region. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 18, s. 310, 1866. (ang.).
  10. ↑ E. Coues: Synopsis of the reptiles and batrachians of Arizona; with critical and field notes, and an extensive synonymy. W: G.M. Wheeler: Report upon United States Geographical surveys west of the one hundredth meridian. Cz. 5: Zoology. Washington: G.P.O., 1875, s. 609. (ang.).
  11. ↑ A.F.T. Reuss. Über eine neurotoxische Otterngruppe Europas, Mesocoronis 1927. und über ihre Stellung unter den Solenoglyphen der Welt. „Glasnik zemaljskog muzeja u Bosni i Hercegovini”. 42, s. 88, 1930. (niem.).
  12. 1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Crotalus. The Reptile Database. [dostęp 2025-06-11]. (ang.).
  13. ↑ R. Midtgaard: Crotalus. RepFocus. [dostęp 2019-11-19]. (ang.).
  14. 1 2 3 4 Jaeger 1944 ↓, s. 63.
  15. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 172.
  16. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 43.
  17. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 216.
  18. 1 2 3 Jaeger 1944 ↓, s. 247.
  19. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 187.
  20. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 101.
  21. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 24.
  22. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 7.
  23. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 154.
  24. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 161.
  25. ↑ W. Juszczyk: Gady i płazy. Wyd. 2. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, s. 59, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0043-4.
  26. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 394, 412, 413, 414. ISBN 83-01-14344-4.
  27. 1 2 3 4 5 W. Jaroniewski: Jadowite węże świata. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1984, s. 81, 83, 86. ISBN 83-02-00977-6.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.