Cumań
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Obwód | |||||
| Rejon | |||||
| Populacja (2023) |
| ||||
| • liczba ludności |
7165 | ||||
| Nr kierunkowy |
+380 3365 | ||||
| Kod pocztowy |
45233 | ||||
Położenie na mapie hromady Cumań  | |||||
Położenie na mapie Ukrainy  | |||||
Położenie na mapie obwodu wołyńskiego  | |||||
Położenie na mapie rejonu łuckiego  | |||||
 50°50′04″N 25°53′05″E/50,834444 25,884722 | |||||
Cumań (ukr. Цумань) – osiedle typu miejskiego w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego Ukrainy. Siedziba hromady Cumań.
Historia
Pierwsza wzmianka historyczna o miejscowości pochodzi z 1557. Od tego czasu do II wojny światowej pozostawała w ręku Radziwiłłów będąc jednym z głównych ośrodków ordynacji ołyckiej. W 1907 roku w Cumaniu otwarto największy na Wołyniu tartak, który korzystał z własnej elektrowni[1].
Status osiedla typu miejskiego uzyskano w roku 1940[2].
Podczas okupacji niemieckiej ukraińscy policjanci zabili w Cumaniu 13 Polaków, mieszkańców Obórek. Egzekucji dokonano 14 listopada 1942 roku[3]. Innym masowym mordem w Cumaniu było zabicie 300-500 osób przez oddział niemiecki. Iwan Kaczanowski datuje mord na 1941 rok a ofiary określa jako Ukraińców, Polaków i Żydów[4]. Według Rąkowskiego pacyfikacja Cumania odbyła się w 1943 roku w reakcji na działania UPA[1]. W tym czasie lasy cumańskie były obszarem zwiększonej aktywności UPA i partyzantki sowieckiej[1].
W kwietniu 1943 roku sotnia UPA "Jaremy" dokonała ataku na posterunek niemieckiej żandarmerii, według Grzegorza Motyki powołującego się na dokumenty UPA, zginęło 20 Niemców[5].
W styczniu 2018 liczyło 6548 mieszkańców[6].
Do 2020 w rejonie kiwereckim[7].
W styczniu 2023 liczyło 7165 mieszkańców[8].
Zabytki
- dawny kościół katolicki pw. św. Argentinusa, ufundowany w 1936 roku przez ostatniego ordynata ołyckiego, księcia Janusza Radziwiłła. Po wojnie przebudowany i używany przez instytucje kulturalne. Po upadku ZSRR częściowo udostępniony katolikom[1], jednak msze dla miejscowej wspólnoty parafialnej są odprawiane w innym miejscu[9].
Park narodowy
W pobliżu Cumania znajduje się park narodowy 'Cumańska Puszcza' o powierzchni 33475 ha[10]. Ze względu na występowanie rzadkiej flory i fauny, teren objęty jest ochroną. W rezerwacie 'Żubr' żyje m.in. kilkadziesiąt żubrów[1].
Urodzeni w Cumaniu
- Zbigniew Dregier – polski koszykarz, dwukrotny olimpijczyk z Rzymu 1960 i Tokio 1964, wicemistrz Europy, dwukrotny brązowy medalista mistrzostw Europy, medalista mistrzostw Polski[11].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Grzegorz Rąkowski, Wołyń. Przewodnik po Ukrainie Zachodniej. Część I, Pruszków: Rewasz, 2005, s. 261-262, ISBN 83-89188-32-5, OCLC 69330692.
- ↑ смт Цумань. Верховна Рада України. [dostęp 2016-05-31]. (ukr.).
- ↑ Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939–1945, t. 1, Warszawa: „von borowiecky”, 2000, s. 619, ISBN 83-87689-34-3, OCLC 749680885.
- ↑ Іван Качановський, ОУН(б) та нацистські масові вбивства влітку 1941 року на історичній Волині w: Україна модерна 20, 2014, s. 227
- ↑ Grzegorz Motyka, Ukraińska partyzantka 1942-1960, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, 2006, s. 200, ISBN 83-88490-58-3, OCLC 838973434.
- ↑ Публікації - Статистичний збірник "Чисельність наявного населення України" на 1 січня 2018 року [online], Держстат України, s. 16 [dostęp 2025-08-05] (ukr.).
- ↑ Про утворення та ліквідацію районів [online], Офіційний вебпортал парламенту України [dostęp 2025-04-01] (ukr.).
- ↑ Цуманська громада - вітаємо на офіційному вебсайті [online], cumanska-gromada.gov.ua [dostęp 2025-08-05] (ukr.).
- ↑ Цумань, парафія Всіх Святих. Diecezja łucka. [dostęp 2016-05-31]. (ukr.).
- ↑ У К А З ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ Про створення Ківерцівського національного природного парку "Цуманська пуща"
- ↑ Zbigniew Dregier – Polski Komitet Olimpijski [online], olimpijski.pl [dostęp 2025-10-04].
Linki zewnętrzne
- Cumań, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 343.
