Cynamończyk

Cynamończyk
Hypocryptadius cinnamomeus[1]
E. Hartert, 1903
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

wróble

Podrodzina

Hypocryptadiinae
Hachisuka, 1930

Rodzaj

Hypocryptadius[2]
E. Hartert, 1903

Gatunek

cynamończyk

Synonimy
  • Hypocryptadius cinnamomeus malindangensis Rabor & Rand, 1957[3]
  • Hypocryptadius cinnamomeus pallidigula du Pont & Meyer de Schauensee, 1962[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]

Cynamończyk[5], okularowiec cynamonowy[6] (Hypocryptadius cinnamomeus) – gatunek małego ptaka z rodziny wróbli (Passeridae). Zamieszkuje endemicznie wyspę Mindanao leżącą w południowych Filipinach[7].

Systematyka

Cynamończyk jest jedynym przedstawicielem podrodziny cynamończyków[5] (Hypocryptadiinae) i rodzaju Hypocryptadius[5][8]. Takson ten do niedawna zaliczany był do rodziny szlarników (Zosteropidae)[9][10][11], jednak na podstawie badań genetycznych i szczegółowych badań morfologicznych przeniesiono go do rodziny wróbli[12]. Jest gatunkiem reliktowym, oddzielił się od typowych wróbli około 31 milionów lat temu i różni się od nich na tyle, że proponowane jest umieszczenie go w osobnej, monotypowej podrodzinie Hypocryptadiinae[12]. Nie wyróżnia się podgatunków[7][8][13]. Opisano podgatunki malindangensis i pallidigula, ale nie są one uznawane ze względu nam minimalne różnice względem reszty[11].

Morfologia

Długość ciała: 15 cm; masa ciała 24,7–31,5 g[11]. Obie płcie są do siebie podobne[11].

Biotop

Jego środowiskiem życia są górskie lasy mgliste[12] oraz ich obrzeża[11]. Występuje w przedziale wysokości 1000–2790 m n.p.m.[4]

Pożywienie

Żywi się owadami, które zbiera z gałązek i liści. Żeruje stadnie, także w stadach mieszanych z innymi gatunkami małych ptaków[11].

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody nieprzerwanie od 1988 roku zaliczany jest do kategorii LC (najmniejszej troski). Liczebność populacji nie została oszacowana, w 2000 roku opisywany był jako pospolity. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku[4].

Przypisy

  1. ↑ Hypocryptadius cinnamomeus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ Hypocryptadius, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2026-06-16] (ang.).
  3. 1 2 D. Lepage, Cinnamon Ibon Hypocryptadius cinnamomeus, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-06-16] (ang.).
  4. 1 2 3 BirdLife International, Hypocryptadius cinnamomeus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-16] (ang.).
  5. 1 2 3 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Hypocryptadiinae Hachisuka, 1930 - cynamończyki (wersja: 2024-10-21). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-06-16].
  6. ↑ P. Mielczarek & W. Cichocki, Polskie nazewnictwo ptaków świata, „Notatki Ornitologiczne”, Tom 40. Zeszyt specjalny, 1999, s. 358.
  7. 1 2 Cinnamon Ibon (Hypocryptadius cinnamomeus). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (ang.).
  8. 1 2 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-16] (ang.).
  9. ↑ Charles G. Sibley, Burt L. Monroe Jr.: Distribution and Taxonomy of the Birds of the World. New Haven: Yale University Press, 1990. ISBN 0-300-04969-2.
  10. ↑ Edward C. Dickinson: The Howard and Moore complete checklist of the birds of the World, Revised and enlarged 3rd Edition. Londyn: Christopher Helm, 2003. ISBN 978-0-691-11701-0. (ang.).
  11. 1 2 3 4 5 6 Bas van Balen: Family Zosteropidae (White-eyes). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, David A. Christie (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 13: Penduline-tits to Shrikes. Barcelona: Lynx Edicions, 2008, s. 485. ISBN 84-96553-45-0. (ang.).
  12. 1 2 3 Fjeldså, J.; Irestedt, M.; Ericson, P.G.P.; Zuccon, D.. The Cinnamon Ibon Hypocryptadius cinnamomeusis aforest canopy sparrow. „Ibis”. 152, s. 747–760, 2010. (ang.).
  13. ↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).

Linki zewnętrzne