Daniel Inouye

W 1943 wstąpił do 442 Pułku Piechoty, jednostki złożonej z żołnierzy japońskiego pochodzenia, utworzonej przez prezydenta Franklina D. Roosevelta^[1]. Po szkoleniu w Camp Shelby (Missisipi) został wysłany do Włoch w maju 1944^[2]. Walczył m.in. na północ od Rzymu^[3], a następnie we Francji, gdzie jego pułk zdobył miejscowości Bruyères, Belmont i Biffontaine, uczestnicząc także w odsieczy tzw. „Zaginionego Batalionu”^[3]. Za zasługi awansował na podporucznika^[4].

W kwietniu 1945, podczas natarcia na linię Gotów, został ciężko ranny – postrzał w brzuch i zmiażdżenie prawego ramienia (później amputowanego)^[5]. Pomimo obrażeń kontynuował walkę, niszcząc stanowiska karabinów maszynowych. Działania wojenne w Europie zakończyły się trzy tygodnie później^[6].

Po ewakuacji do USA przeszedł blisko dwuletnią rehabilitację w szpitalu wojskowym Percy Jones, gdzie zaprzyjaźnił się z Bobem Dole’em^[6]. Rozmowy z nim skłoniły go do rozważenia kariery publicznej, porzucając przedwojenne plany zostania chirurgiem^[7]. W maju 1947 został honorowo zwolniony ze służby w stopniu kapitana^[8], odznaczony m.in. Krzyżem Wybitnej Służby, Brązową Gwiazdą i trzema Purpurowymi Sercami^[6]. W 2000 otrzymał Medal Honoru za działania z 1945 r^[9].

Jego pierwszym publicznym stanowiskiem była praca w charakterze asystenta prokuratora publicznego w Honolulu (1953–1954). W latach 1954–1958 zasiadał w terytorialnej Izbie Reprezentantów, cały czas piastując urząd lidera większości. Z kolei lata 1954–1958 spędził w hawajskim Senacie.

Po przyjęciu Hawajów do Unii jako 50. stanu zdobył nominację Partii Demokratycznej jako kandydat na jedynego wówczas reprezentanta Hawajów w Izbie Reprezentantów Stanów Zjednoczonych (istniał tam tylko jeden okręg wyborczy, tzw. At-Large. Drugi stworzono kiedy już zasiadał w Senacie). Po wygraniu wyborów, 21 sierpnia 1959 objął urząd. W 1960 został wybrany ponownie i zasiadał w Izbie Reprezentantów do 3 stycznia 1963.

Kiedy urzędujący senator, demokrata Oren E. Long, nie ubiegał się o reelekcję w 1962 Inouye zdobył nominację i na to stanowisko. Wygrał wybory większością 69,4 do 30,6 procent głosów. Jego rywalem był republikanin Ben Dillingham. Wybierano go ponownie w latach 1968, 1974, 1980, 1986, 1992, 1998, 2004 i 2010.

Inouye stał się szeroko znany, kiedy był członkiem specjalnej senackiej komisji ds. zbadania Watergate. To on przewodniczył też komisji do zbadania afery Iran-Contras (1987–1989).

23 maja 2005 Inouye był jednym z umiarkowanych senatorów demokratycznych, którzy poszli na kompromis z republikanami w sprawie zatwierdzenia trzech konserwatywnych nominacji prezydenta George’a W. Busha, aby uniknąć impasu, przy czym demokraci zachowali sobie prawo korzystnej interwencji w przyszłości.