Danuta Rossman

Danuta Rossman

Data i miejsce urodzenia	2 września 1922 Warszawa
Data śmierci	28 września 2018
Organizacja harcerska	Związek Harcerstwa Polskiego
Odznaczenia

Danuta Rossman lub Danuta Zdanowicz-Rossman z domu Zdanowicz (ur. 2 września 1922, zm. 28 września 2018^[1]) – uczestniczka konspiracji niepodległościowej w czasie II wojny światowej, harcerka Szarych Szeregów^[2], harcmistrzyni^[3].

Przed wojną uczęszczała do Gimnazjum i Liceum Królowej Jadwigi w Warszawie. Od 1935 należała do harcerstwa, do działającej przy tej szkole „Błękitnej Czternastki” – 14 Warszawskiej Żeńskiej Drużyny Harcerskiej.

Wybuch II wojny światowej zastał ją w Olesinku koło Góry Kalwarii, po powrocie do Warszawy zgłosiła się 7 września 1939 do służby sanitarnej podczas obrony stolicy. W czasie okupacji niemieckiej naukę kontynuowała na tajnych kompletach, uzyskując maturę, a następnie studiując na Wolnej Wszechnicy^[4].

Działała w konspiracyjnej organizacji małego sabotażu „Wawer”, a następnie w Szarych Szeregach. Przyjaźniła się między innymi z Aleksym Dawidowskim „Alkiem” i jego siostrą Marylą, Janem Bytnarem „Rudym” oraz drużynową „Błękitnej Czternastki”, Anną Zawadzką^[4][5]. Była łączniczką Tadeusza Zawadzkiego ps. „Zośka”, brata Anny. Po Akcji pod Arsenałem i zatrzymaniu w trakcie niej Huberta Lenka, następnego dnia zostali aresztowani przez gestapo ojciec i brat Danuty, mimo iż ona sama nie brała udziału w akcji^[4].

W czasie powstania warszawskiego była komendantką oddziału kobiet w Batalionie „Iwo”. Po upadku powstania trafiła poprzez filię obozu przejściowego 121 w Ożarowie do Stalagu X B w Sandbostel. Po wyzwoleniu z obozu jenieckiego w maju 1945 osiadła w Maczkowie (Haren) w polskiej strefie okupacyjnej, gdzie w lipcu tego samego roku wzięła ślub z Janem Rossmanem ps. „Kuna” – wcześniej członkiem Głównej Kwatery Szarych Szeregów, jednym z komendantów Chorągwi Warszawskiej ZHP. Świadkiem ceremonii został były naczelnik Szarych Szeregów Stanisław Broniewski. Pozostała czynna w harcerstwie, wyjeżdżając do Paryża i Londynu, gdzie poznała Ryszarda Kaczorowskiego. W marcu 1946 na podstawie dokonanego przez Broniewskiego rozpoznania nowej sytuacji politycznej w Polsce powróciła przez Lubekę i Gdańsk do Warszawy. Osiadła z mężem na Żoliborzu, założyła drużynę, nawiązała bliską znajomość z Aleksandrem Kamińskim i prowadziła ponownie działalność harcerską do zwolnienia ze służby przez władze na przełomie 1948/1949, w ramach likwidacji Związku Harcerstwa Polskiego i jego zastąpienia przez Organizację Harcerską Związku Młodzieży Polskiej^[1][4][6].

Po reaktywacji ZHP w grudniu 1956 powróciła do działalności harcerskiej, pracowała dla hufca na Żoliborzu do czasu wymuszonego ustąpienia w 1959^[6]. W 1961–1963 zajmowała się sprawami organizacyjnymi w zespole warszawskiego Biura Studiów i Projektów Inżynierii Miejskiej pod kierownictwem Stanisława Broniewskiego i Bohdana Jastrzębskiego, który opracował metodę optymalizacji warszawskiej w zakresie planowania przestrzennego. W latach 60. odwiedziła z mężem przyjaciół w Londynie, spotykając się m.in. z generałami Tadeuszem Komorowskim i Tadeuszem Pełczyńskim^[4].

Była autorką wydanej pod nazwiskiem Danuta Zdanowicz-Rossman książki pt. Pamiętnik Niemcy, 1945 rok (Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków, 2016; ISBN 978-83-809-5120-4).

Została pochowana na Cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym przy ul. Żytniej w Warszawie (kwatera B-3-8)^[7].

• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2018)^[1]