Dassault Falcon 10X

Dassault Falcon 10X – prototypowy francuskie samolot dyspozycyjny wytwórni Dassault Aviation, określany również anglojęzycznym terminem business jet. W momencie prezentacji była to największa maszyna dyspozycyjna w ofercie Dassault.

6 maja 2021 roku Dassault Aviation po raz pierwszy oficjalnie zaprezentował swój projekt nowego samolotu dyspozycyjnego. Maszyna ma charakteryzować się wieloma nowymi rozwiązaniami, niestosowanymi dotychczas w tego typu samolotach Dassault. Falcon 10X będzie posiadał skrzydła wykonane z kompozytów węglowych stając się tym samym pierwszym komercyjnym samolotem dyspozycyjnym francuskiego producenta, w którym zastosowano tego typu konstrukcję. Dassault dysponuje doświadczeniem w tego typu rozwiązaniach, budując wielozadaniowe samoloty bojowe Dassault Rafale. Skrzydło ma również charakteryzować się relatywnie dużym wydłużeniem i skosem. Do napędu samolotu wybrano jednostki Rolls-Royce Pearl 10X. Nowe silniki są przystosowane do spalania zrównoważonych paliw lotniczych. Mają również charakteryzować się zmniejszonym o 5% zużyciem paliwa w porównaniu do jednostek poprzedniej generacji. Przed instalacją silników na docelowym Falconie 10X, Pearl 10X przeszedł próby obejmujące między innym testy w powietrzu na specjalnie zmodyfikowanym Boeingu 747, zakończyły się one w 2024 roku^[1]. Załoga będzie miała do dyspozycji duże, kolorowe, dotykowe wielofunkcyjne wyświetlacze oraz wyświetlacze przezierne FalconEye. Sterowanie będzie odbywało się za pomocą bocznych drążków sterowych. Maszyna będzie dysponowała awioniką Honeywell Primus Epic, cyfrowym układem sterowania fly-by-wire^[1]. Pasażerowie samolotu będą korzystali z największej kabiny pasażerskiej jaką zaprojektował Dassault. Jej szerokość będzie wynosiła 2,77 m a wysokość 2,03 m. Dzięki modułowej budowie, kabina pasażerska ma być podatna na re aranżacje zgodnie z wymaganiami klientów. Samolot będzie dysponował bardzo dużym zasięgiem umożliwiającym mu loty trwające ponad 15 godzin. Według wstępnych planów producenta, maszyna miała wejść do eksploatacji w 2025 roku^[2].

10 marca 2026 roku w hali końcowego montażu wytwórni w Bordeaux-Mérignac odbyła się uroczystość roll out prototypu Falcona 10X o znakach F-WNXT. Projekt zanotował dwuletnie opóźnienie względem planowanego harmonogramu prac. Powodem opóźnienia było przesunięcie dostępnych środków wytwórni do wsparcia procesu certyfikacyjnego Falcona 6X, kosztem prac przy modelu 10X oraz pandemia COVID-19, zwłaszcza jej dewastujący wpływy na globalny łańcuch dostaw potrzebnych do kontynuacji projektu^[3].

19 czerwca 2026 roku, po raz pierwszy wzbił się do lotu pierwszy prototyp Falcona 10X. Za sterami maszyny zasiedli piloci Sébastien Dupont de Dinechin i Fabrice Dougnac. Samolot spędził w powietrzu dwie i pół godziny przechodząc wstępne próby w locie na wysokości 5000 metrów aby następnie, po schowaniu podwozia, wznieść się na wysokość 12 200 metrów i osiągnąć prędkość Ma = 0,82^[4].