David Hockney

David Hockney

David Hockney (2017)
Data i miejsce urodzenia	9 lipca 1937 Bradford
Data i miejsce śmierci	11 czerwca 2026 Londyn
Alma Mater	Royal College of Art
Dziedzina sztuki	malarstwo, rysunek, fotografia
Ważne dzieła
A Bigger Splash, Portrait of an Artist (Pool with Two Figures), Mr and Mrs Clark and Percy, American Collectors (Fred and Marcia Weisman)
Strona internetowa

David Hockney (ur. 9 lipca 1937 w Bradford, Yorkshire, Anglia, zm. 11 czerwca 2026 w Londynie) – angielski malarz, rysownik, grafik, fotograf oraz scenograf^[1].

Jego prace cechuje oszczędność techniki, zainteresowanie zagadnieniem światła w obrazie i zaczerpnięty z pop-artu i fotografii realizm w ukazywaniu zwyczajnych, prozaicznych tematów^[2].

Urodził się jako czwarte z pięciorga dzieci w robotniczej rodzinie w Bradford^[3]. W wieku 11 lat zdecydował, że chce być artystą^[4]. Hockney studiował w Bradford College of Art (1953–1957) i Royal College w Londynie (1959–1962), gdzie uzyskał złoty medal w konkursie dyplomów. W 1961 odwiedził Stany Zjednoczone, dokąd powrócił w 1964 na trzy lata i gdzie wykładał na uniwersytetach stanowych Iowa, Kolorado i Kalifornii, a następnie przebywał na zmianę w USA i Anglii, by w końcu zamieszkać w 1978 roku w Los Angeles^[5]. Intensywnie, rażące światło, charakterystyczne dla tego miasta, i „nowoczesna estetyka kalifornijska” wywarły duży wpływ na jego malarstwo^[5]. Istotne miejsce w jego twórczości miały portrety, szczególnie portrety podwójne^[6]. Eksperymentował z abstrakcją w latach dziewięćdziesiątych^[5].

Na przełomie tysiącleci powrócił do rodzinnego Yorkshire i skupił się na dokumentowaniu w swoich pracach światła i zmieniających się pór roku na angielskiej wsi^[5]. Eksperymentował także z nowymi technologiami, niektóre z prac wykonał na iPadzie^[5].

W 2012 r. przeszedł udar, który osłabił jego mowę, ale dalej kontynuował pracę artystyczną^[3].

W 2017 r. w Tate Britain otwarto retrospektywną wystawę prac Hockney'a, która stała się najczęściej odwiedzaną wystawą w tej instytucji^[7].

Zmarł 11 czerwca 2026 roku, do końca swojego życia pozostawał aktywny artystycznie^[6].

Zasłynął z licznej, różnorodnej, innowacyjnej i głębokiej twórczości^[8]. Stosował różnorodne techniki artystycznego wyrazu^[8]. W pracach Hockneya przeważała tematyka autobiograficzna; najwięcej było portretów, autoportretów i pogodnych scen kameralnych, których bohaterami są jego przyjaciele i znajome wnętrza (np. Portret Artysty, 1971). Charakterystyczna dla nich swobodna elegancja i niezmącona świetlistość dominowała także w martwych naturach Hockneya.

W części swoich dzieł przedstawiał tematykę homoseksualną, np. we wczesnym obrazie We Two Boys Together Clinging, namalowanym w 1961 r. gdy homoseksualizm w Wielkiej Brytanii nadal był karalny^[9].

Mieszkając w Los Angeles, przedstawiał Kalifornię za pomocą malowania basenów, palm, domów, słońca i jej mieszkańców^[4]. Świetlista wizja tego stanu jest szczególnie uwieczniona na obrazie A Bigger Splash, który jest całkowitym odejściem od poprzedniego etapu twórczości artysty, która była bardziej abstrakcyjna i wykorzystywała ciemniejsze barwy^[4]. Obraz przedstawia basen, do którego ktoś właśnie wskoczył^[4]. Innym istotnym dziełem jest Mr. and Mrs. Clark and Percy z 1971, na którym uwiecznił zaprzyjaźnione małżeństwo^[4].

Poszukiwania w zakresie fotografii w latach 80. zaowocowały Autostradą Pearblossom 11–18 kwietnia 1986 i in. fotokolażami. Hockney wydał kilka cykli graficznych w formie albumów, jak np. ilustracje do Six Fairy Tales of the Brothers Grimm (1970) i The Blue Guitar (1977). Osiągnął także wysoką pozycję międzynarodową jako scenograf operowy i baletowy. Wydał wiele książek, m.in. Hockney by Hockney (1976), Travels With Pen, Pencil and Ink (1978), Paper Pools (1980), David Hockney Photographs (1982), China Diary (1983) oraz Hockney Paints the Stages (1983). W 2012 roku został uhonorowany przez królową Elżbietę II Orderem Zasługi (Order of Merit).

15 listopada 2018 r. obraz Hockneya z 1972 Portrait of an Artist (Pool with Two Figures) został wylicytowany w domu aukcyjnym Christie’s za kwotę 90,3 miliona dolarów (z opłatami), stając się najdroższym sprzedanym dziełem żyjącego artysty^[10][11]. Rekord ten został pobity w maju 2019 r. wraz z wylicytowaniem Królika Jeffa Koonsa za kwotę 91,1 miliona dolarów^[12].

W Polsce ukazały się jego książki:

• Wiedza tajemna. Sekrety technik malarskich Dawnych Mistrzów, Universitas, 2006 (tyt. oryg. Secret Knowledge. Rediscovering the lost techniques of the Old Masters) w tłumaczeniu Joanny Holzman
• Historia obrazów, David Hockney, Martin Gayford (tyt.oryg. History of Pictures), tł. Ewa Hornowska, Dom Wydawniczy Rebis, 2016
• Historia obrazów dla dzieci, David Hockney, Martin Gayford i inni (tyt. oryg. A History of Pictures for Children), tł. Ewa Hornowska, Dom Wydawniczy Rebis, 2018

W 2017 roku reżyser Phil Grabsky zrealizował film dokumentalny Hockney. Pejzaże, portrety i martwe natury (Exhibition on Screen: David Hockney at the Royal Academy of Arts)^[13], w którym wystąpił malarz.

Był orientacji homoseksualnej. W roku 1966 poznał kalifornijskiego fotografa Petera Schlesingera, wówczas studenta sztuki, który został jego kochankiem oraz ulubionym modelem^[14][15]. Partnerem Hockneya był jego wieloletni partner Jean-Pierre Gonçalves de Lima. Znany również jako JP, pracował w studiu Hockneya jako jego główny asystent.

Przez całe życie był palaczem, jednym z jego charakterystycznych atrybutów były papieros w ustach i okrągłe okulary^[3].

• Oficjalna strona internetowa Davida Hockneya (ang.) (wersja archiwalna)