Dawid Guzik

Dawid Guzik
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

3 listopada 1890
Warszawa

Data i miejsce śmierci

5 marca 1946
Praga

Zawód, zajęcie

działacz społeczny

Dawid[a] Guzik (ur. 3 listopada 1890 w Warszawie, zm. 5 marca 1946 w Pradze) – żydowski działacz społeczny, dyrektor polskiego oddziału „Jointu”, w czasie okupacji niemieckiej współpracownik grupy Oneg Szabat w getcie warszawskim[1].

Życiorys

Od 1918 (według innych źródeł od kwietnia 1921) pracował w warszawskim biurze American Jewish Joint Distribution Committee (AJDC, JDC, „Joint”). Początkowo pełnił funkcję księgowego, a następnie dyrektora finansowego, będąc jednym z trzech dyrektorów prowadzących polski oddział JDC, obok Icchaka Gitermana i Lejba Neustadta[2].

Po wybuchu II wojny światowej, kontynuował działalność pomocową w ramach JDC oraz Żydowskiej Samopomocy Społecznej. W getcie warszawskim organizował pomoc finansową i organizował żywność dla kuchni ludowych. Wspierał finansowo działalność organizacji młodzieżowych, podziemnych szkół, a także działalność grupy Oneg Szabat[1]. Był członkiem jury organizowanego przez Oneg Szabat, konkursu na prace opisujące życie Żydów w czasie wojny[2].

Po wojnie został mianowany dyrektorem operacyjnym „Jointu” w Polsce i bezpośrednio odpowiadał za wznowienie przez organizację działalności na ziemiach polskich, porozumienie z nowymi władzami w kraju oraz nawiązanie kontaktów międzynarodowych[2].

Zginął 5 marca 1946 w wyniku katastrofy lotniczej na lotnisku w Pradze, w Czechosłowacji. Wraz z nim zginęła między innymi Gertrude Pinsky, dyrektorka operacyjna JDC w Holandii[1][3]. Po śmierci Guzika, działalnością JDC w Polsce, kierował Józef Gitler-Barski[4].

Upamiętnienie

Po wojnie w Otwocku działał Dom Dziecka im. Dawida Guzika, który powstał z inicjatywy Centralnego Komitetu Żydów w Polsce. Został zamknięty pod koniec 1949 roku[5].

Uwagi

  1. ↑ Niektóre źródła podają imię Daniel.

Przypisy

  1. 1 2 3 Dawid Guzik. archives.jdc.org. [dostęp 2025-10-16]. (ang.).
  2. 1 2 3 Aleksandra Bańkowska: Guzik Dawid (1890-1946). delet.jhi.pl. [dostęp 2025-10-16]. (pol.).
  3. ↑ Two J.D.C. Directors Killed in Plane Crash; Were En Route to Poland and Czechoslovakia. Jewish Telegraphic Agency. [dostęp 2025-10-16]. (ang.).
  4. ↑ Natalia Aleksiun: Joint. delet.jhi.pl. [dostęp 2025-10-16]. (pol.).
  5. ↑ Dom Dziecka im. Dawida Guzika w Otwocku. sztetl.org.pl. [dostęp 2025-10-18]. (pol.).