Deteor 1000

Deteor 1000 – pierwszy polski syntetyczny środek pianotwórczy, opracowany w 1969 roku i produkowany w latach 1971–1999. Był przeznaczony do wytwarzania piany gaśniczej lekkiej, średniej i ciężkiej, stosowanej do gaszenia pożarów grupy A i B.

Historia

Powstanie środka

Receptura została opracowana w 1969 roku[1] przez zespół Stefana Wilczkowskiego[2] we Wrocławskich Zakładach Chemii Gospodarczej „Pollena”[1][2]. Prace nad recepturą trwały kilka lat i napotykały liczne trudności – po nieudanych próbach gaśniczych skład był wielokrotnie modyfikowany. Ostateczną, satysfakcjonującą wersję uzyskano po wytworzeniu około 100 litrów koncentratu w warunkach laboratoryjnych, a następnie sprawdzono ją podczas próbnego pożaru w Warszawie[2].

Produkcję uruchomiono w 1971 roku[1] w oparciu o zaadaptowaną instalację sulfonowania gazowego włoskiej firmy Ballestra, pierwotnie wykorzystywaną do wytwarzania detergentów piorących[3].

Pożar rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach

Jeszcze przed wdrożeniem do produkcji masowej Deteor 1000 został po raz pierwszy użyty 26 czerwca 1971 roku podczas gaszenia pożaru rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach – jednej z największych katastrof pożarowych w historii PRL, w której w wyniku eksplozji dwóch zbiorników z ropą naftową zginęło 37 osób, a ponad 100 zostało rannych[1][3][4]. Wkrótce po katastrofie środek dopuszczono do stosowania w ochronie przeciwpożarowej decyzją Komendy Głównej Straży Pożarnej i rozpoczęto budowę przemysłowej linii produkcyjnej[2]. Wniosek patentowy złożono w Urzędzie Patentowym Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej 25 października 1972 roku[1][5].

Dalsze losy

Produkcję Deteoru 1000 zakończono w maju 1999 roku[3]. Nazwa marki „Deteor” jest używana do dziś w postaci unowocześnionych receptur, takich jak Deteor ME.

Skład chemiczny

Pierwotna receptura zawierała alkohole tłuszczowe i ich estry siarczanowe, wodę amoniakalną, wodę wodociągową oraz alkohol butylowy[5]. W 1974 roku opatentowana została ulepszona receptura środka pod nazwą Deteor 1000M.[6]

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Jeremiasz Urban, Wrocławskie Zakłady Chemii Gospodarczej Pollena 1945 – 1993 [online], 2023 [dostęp 2026-07-17].
  2. 1 2 3 4 Deteor 1000 to jego dziecko..., [w:] Przegląd Pożarniczy [online] [dostęp 2026-07-17].
  3. 1 2 3 Wrocławskie Zakłady Chemii Gospodarczej „Pollena” [online], Archiwum Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” [dostęp 2026-07-17].
  4. ↑ Wrocławska Fabryka Mydła – Towarzystwo Miłośników Wrocławia [online] [dostęp 2026-07-16].
  5. 1 2 Opis patentowy 77145 z dnia 25.10.1972, Urząd Patentowy, 31 października 1975 [dostęp 2026-07-17].
  6. ↑ Opis patentowy 99815 z dnia 03.12.1974, Urząd Patentowy, 17 lipca 1976 [dostęp 2026-07-17].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.