Dimitrij Rupel
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
7 kwietnia 1946 |
|---|---|
| Zawód, zajęcie |
socjolog, polityk, pisarz, dyplomata |
| Alma Mater | |
| Stanowisko |
minister spraw zagranicznych (1990–1993, 2000, 2000–2004, 2004–2008), |
| Odznaczenia | |
Dimitrij Rupel (ur. 7 kwietnia 1946 w Lublanie) – słoweński polityk, socjolog, pisarz i dyplomata, minister spraw zagranicznych, burmistrz Lublany, ambasador Republiki Słowenii w Stanach Zjednoczonych.
Życiorys
W 1970 ukończył studia z zakresu literatury i socjologii na Uniwersytecie Lublańskim. Kształcił się w także na University of Essex (1966–1967). W latach 70. na amerykańskim Brandeis University uzyskał stopień doktora w zakresie socjologii. W tym okresie zaczął też zawodowo publikować materiały literackie i dziennikarskie. Do 1989 w różnych latach był wykładowcą na kanadyjskim Queen’s University, a także w The New School for Social Research i na Cleveland State University.
W latach 80. wraz z grupą słoweńskich intelektualistów współtworzył opozycyjny wobec władz komunistycznych periodyk „Nova Revija”, w ramach którego opracowywano słoweński program narodowy (Nova revija 57). Po przemianach politycznych został zatrudniony na macierzystej uczelni, w 1992 objął stanowisko profesora na Uniwersytecie Lublańskim. Został członkiem licznych organizacji zrzeszających pisarzy i publicystów, jest autorem kilku książek.
Od 1990 związany także z działalności polityczną. Po zwycięstwie opozycyjnej koalicji DEMOS w wyborach w 1990 został sekretarzem stanu ds. współpracy międzynarodowej w rządzie, na czele którego stanął Lojze Peterle. Stał się następnie pierwszym ministrem spraw zagranicznych niepodległej Słowenii, urząd ten pełnił do 1993. Brał udział w zakładaniu centrolewicowej Partii Demokratycznej, której został przewodniczącym. W 1992 został posłem do Zgromadzenia Państwowego. W 1994 został wybrany na burmistrza Lublany. W latach 1997–2000 pełnił funkcję ambasadora Republiki Słowenii w Stanach Zjednoczonych. Od 2000 do 2008 ponownie stał na czele słoweńskiego resortu spraw zagranicznych (z dwoma kilkumiesięcznymi przerwami w 2000 i w 2004). Działał w Liberalnej Demokracji Słowenii, z której przeszedł do Słoweńskiej Partii Demokratycznej[1]. W 2005 sprawował funkcję przewodniczącego OBWE[2].
Po przejęciu władzy przez centrolewicę w 2008 nowy premier Borut Pahor powołał go na swojego osobistego doradcę ds. polityki zagranicznej[3].
Odznaczenia
- Złoty Order Wolności Republiki Słowenii (1992, zwrócony w 1993, ponownie przyjęty w 2022)[4][5]
- Krzyż Wielki Orderu Słońca Peru (Peru, 2008)[6]
Przypisy
- ↑ Dimitrij Rupel kot slovenski predstavnik za svobodo medijev [online], mladina.si, 19 września 2020 [dostęp 2021-01-16] (słoweń.).
- ↑ Dimitrij Rupel [online], osce.org [dostęp 2022-12-20] (ang.).
- ↑ Pahor imenoval Rupla za posebnega odposlanca za zunanje zadeve, siol.net, 27 listopada 2008 [zarchiwizowane 2016-05-14] (słoweń.).
- ↑ Odlikovanci [online], Predsednica Republike Slovenije [dostęp 2025-11-25] (słoweń.).
- ↑ Pahor je šestim vrnil zlati častni red svobode [online], delo.si, 13 grudnia 2022 [dostęp 2025-11-25] (słoweń.).
- ↑ CONDECORADOS: ORDEN EL SOL DEL PERU [online], gestion2.e3.pe [dostęp 2025-11-17] (hiszp.).
Bibliografia
- Dimitrij Rupel – Minister of Foreign Affairs [online], eu2008.si [dostęp 2011-11-05] (ang.).



