Dryzki (1977)
 „Dryzki” w 2009 | |
| Klasa |
fregata |
|---|---|
| Typ | |
| Historia | |
| Stocznia |
Boelwerf w Temse |
| Położenie stępki |
28 marca 1975 |
| Wodowanie |
21 czerwca 1977 |
 Marynarka wojenna Belgii
| |
| Nazwa |
Wandelaar |
| Wejście do służby |
27 października 1978 |
| Wycofanie ze służby |
2005 |
 MW Bułgarii
| |
| Nazwa |
Dryzki |
| Wejście do służby |
październik 2005 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność |
standardowa: 1850 t |
| Długość |
106,38 m |
| Szerokość |
12,3 m |
| Zanurzenie |
5,3 m |
| Napęd | |
| CODOG: 1 turbina gazowa o mocy 25 440 KM, 2 silniki wysokoprężne o mocy 6000 KM, 2 śruby | |
| Prędkość |
28 węzłów |
| Uzbrojenie | |
| 1 armata 100 mm plot. 1×VIII wyrzutnia pocisków plot. RIM-7 Sea Sparrow 4 wyrzutnie pocisków pokr. MM38 Exocet 1 wyrzutnia rbg 375 mm 2 wyrzutnie torped | |
| Załoga |
159 |
Dryzki (Дръзки), wcześniej Wandelaar – belgijska, a następnie bułgarska fregata rakietowa typu Wielingen z przełomu XX i XXI wieku. Zbudowana w Belgii, pierwotnie służyła od 1978 roku w marynarce Belgii pod nazwą „Wandelaar” (F 912). W 2005 roku została sprzedana Bułgarii i weszła w skład Marynarki Wojennej Bułgarii pod nazwą „Dryzki” (Дръзки). Nosi numer burtowy 41.
Budowa
Cztery fregaty rakietowe typu Wielingen były pierwszymi większymi okrętami wojennymi zaprojektowanymi i zbudowanymi w oparciu o belgijski przemysł stoczniowy[1]. Podstawowym obszarem ich działania był akwen Morza Północnego, kanału La Manche i wschodniej części Atlantyku, a ich podstawowym zadaniem była ochrona szlaków handlowych i konwojów przed atakami okrętów podwodnych, lotnictwa i kutrów rakietowych[1]. Zamówienie na dwie pierwsze: „Wielingen” i „Wandelaar”, złożono we wrześniu 1973 roku w stoczni J. Bones & Sons (Boelwerf) w Temse[2].
Stępkę pod drugą fregatę „Wandelaar” położono 28 marca 1975 roku[3]. Wodowano ją 21 czerwca 1977 roku[3]. Okręt został wcielony do służby razem z „Westhinder” jako ostatnia para fregat 27 października 1978 roku[2].
Opis
Skrócony opis ogólny
Okręt miał kadłub gładkopokładowy, z uskokiem na samej rufie, wykonany ze stali[1]. Na śródokręciu znajduje się grupa nadbudówek, z pojedynczym kominem[4]. Na pokładzie dziobowym umieszczona były pojedyncza wieża artyleryjska, a na rufie wyrzutnie rakiet przeciwokrętowych i przeciwlotniczych[4]. Wyporność standardowa wynosiła 1940 ton, a pełna 2430 ton[5]. Długość wynosiła 106,38 m, szerokość 12,3 m, a zanurzenie 3,9 m[5].
Załoga liczyła etatowo 159 osób, w tym 13 oficerów[6].
Siłownia była w układzie CODOG i składała się z dwóch marszowych silników wysokoprężnych Cockerill CO-240V-12 o mocy 6000 KM oraz turbiny gazowej mocy szczytowej Rolls-Royce Olympus TM3B o mocy 25 440 KM, napędzających dwie śruby[5]. Napęd pozwalał na osiągnięcie prędkości maksymalnej 28 węzłów, a później 26 węzłów[5]. Zasięg maksymalny wynosił 6000 mil morskich przy prędkości ekonomicznej 15 w[5].
Uzbrojenie i wyposażenie
Uzbrojenie artyleryjskie fregat typu Wielingen stanowi automatyczna armata uniwersalna Creusot-Loire Mle 68 L/55 kal. 100 mm, umieszczona w wieży na dziobie[7]. Strzela pociskami o masie 13,5 kg na odległość do 17 km do celów nawodnych i 8 km do powietrznych[7]. Szybkostrzelność wynosi 80 strz./min, a zapas amunicji 600 nabojów[7].
Do zwalczania celów nawodnych okręty mogą przenosić cztery pojemnikowe wyrzutnie rakiet MM 38 Exocet o zasięgu ok. 40 km[7]. Do zwalczania celów powietrznych służy ośmioprowadnicowa pojemnikowa wyrzutnia Mk 29 rakiet przeciwlotniczych bliskiego zasięgu RIM-7 Sea Sparrow umieszczona na rufie[7]. Pociski Sea Sparrow mają zasięg do 14 km[7]. Podczas modernizacji okrętów typu Wielingen zaczętej w 1996 roku wyrzutnię zmodernizowano z wersji RIM-7M do RIM-7P[8].
Do zwalczania okrętów podwodnych służą dwie pojedyncze wyrzutnie torped kal. 533 mm, umieszczone w kadłubie na rufie[7]. Służą one do wystrzeliwania francuskich samonaprowadzających się torped, a ich zapas może sięgać 10 sztuk[3]. Uzupełnia je sześciolufowa wyrzutnia Creusot-Loire LR 6 Mle 1972 rakietowych bomb głębinowych systemu Boforsa kal. 375 mm[7]. Wyrzutnia jest automatycznie przeładowywana i ma zapas 45 pocisków o masie 107 kg i zasięgu do 1600 m[7].
Wyposażenie radioelektroniczne obejmuje radar dozoru ogólnego Signaal DA05, radar dozoru nawodnego i kierowania ogniem Signaal WM25, radar nawigacyjny Raytheon TM 1645/9X (po modernizacji: Signaal Scout), system informacji bojowej Signaal SEWACO IV, system rozpoznawczy swój-obcy Mk XII[6][8]. Początkowo okręty miały stację hydrolokacyjną Westinghouse SQS-505A, następnie wymienioną na Computing Devices Canada SQS-510[6][8]. Po modernizacji w 2002 roku mają też optroniczny system kierowania ogniem Sagem Vigy 1[8][9].
Okręty wyposażone były w system ostrzegania przed opromieniowaniem radarem Thomson-CST DR 2000, zastępowany przez Argos AR 900[6][8]. Mają dwa systemy samoobrony Tracor MBA SRBOC z 6-lufowymi wyrzutniami celów pozornych Mk 36 oraz holowany wabik przeciwtorpedowy Nixie SLQ-25[9].
Służba
„Wandelaar” został przyjęty do służby w marynarce Belgii 27 października 1978 roku[6]. Brał udział m.in. w manewrach BALTOPS w czerwcu 1994 roku, odwiedzając 10 czerwca Gdynię[10]. Począwszy od 1996 roku do pierwszych lat kolejnego wieku systemy okrętu zostały poddane kilkuetapowej modernizacji[8].
Na przełomie 2004 i 2005 roku trwały rozmowy na temat sprzedaży okrętu Bułgarii, aby dostosować jej marynarkę do standardów zachodnich[9]. Rząd bułgarski zgodził się na zakup okrętu 17 marca 2005 roku, a do jego przekazania doszło w październiku tego roku[9]. Była to pierwsza z trzech fregat tego typu przejętych przez Bułgarię[9]. Otrzymała nazwę „Dryzki” (bułg. Дръзки, pol. dziarski), noszoną wcześniej m.in. przez torpedowiec z początku XX wieku (w transkrypcji zachodniej spotyka się formę „Drazki”)[9].
Przypisy
- 1 2 3 Krzewiński 2003 ↓, s. 45.
- 1 2 Krzewiński 2003 ↓, s. 45, 49.
- 1 2 3 Krzewiński 2003 ↓, s. 49.
- 1 2 Krzewiński 2003 ↓, s. 47.
- 1 2 3 4 5 Krzewiński 2003 ↓, s. 50.
- 1 2 3 4 5 Jane’s Fighting Ships 1996–97 ↓, s. 47.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Krzewiński 2003 ↓, s. 48.
- 1 2 3 4 5 6 Jane’s Fighting Ships 2002–2003 ↓, s. 51.
- 1 2 3 4 5 6 Jane’s Fighting Ships 2015–2016 ↓, s. 90.
- ↑ Krzysztof Rogala. Baltops ′94. „Okręty Wojenne”. Nr 11, s. 6, 1994. ISSN 1231-014X.
Bibliografia
- Jacek Krzewiński. Belgijskie fregaty typu Wielingen. „Nowa Technika Wojskowa”. Nr 2/2003, s. 46-50, luty 2003. Magnum-X. ISSN 1230-1655.
- Jane’s Fighting Ships 1996-97. Richard Sharpe (red.). Londyn: Jane’s Information Group, 1986. ISBN 0-7106-1355-5. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships 2002–2003. Stephen Saunders (red.). Jane’s Information Group Ltd, 2002. ISBN 0-7106-2432-8. (ang.).
- IHS Jane’s Fighting Ships 2015–2016. Stephen Saunders (red.). IHS, 2015. ISBN 978-0-7106-3143-5. (ang.).