Edward Cynkutis

Edward Cynkutis
podporucznik piechoty rezerwy podporucznik piechoty rezerwy
Data i miejsce urodzenia

13 czerwca 1901
Bachmacz

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Charków

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

41 pułk piechoty

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Niepodległości

Edward Cynkutis (ur. 13 czerwca 1901 w Bachmaczu, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podporucznik piechoty rezerwy Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Bartłomieja i Marii z Jastrzębskich urodzony 13 czerwca 1901 w Bachmaczu, w ówczesnym powiecie konotopskim guberni czernihowskiej[1][2]. W czasie I wojny światowej był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej w Homlu[1]. W 1920 w czasie wojny z bolszewikami walczył w szeregach 205 pułku piechoty[1].

W 1927 ukończył Wyższą Szkołę Handlową w Warszawie, a w 1929 szkolenie w batalionie podchorążych rezerwy piechoty nr 7 w Śremie[1]. 16 maja 1930 prezydent RP mianował go podporucznikiem w rezerwie ze starszeństwem z 1 września 1929 i 377. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a minister spraw wojskowych wcielił do 71 pułku piechoty w Zambrowie[3]. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Małkinia i posiadał przydział w rezerwie do 22 pułku piechoty w Siedlcach[4]. Ćwiczenia rezerwy odbył w 71 i 22 pp oraz Centralnej Szkole Strzelniczej w Toruniu[1]. Później został przydzielony w rezerwie do 41 pułku piechoty w Suwałkach[1]. Pracował jako urzędnik w Starostwie Powiatowym w Suwałkach[1]. Przed II wojną światową mieszkał w Sokołowie Podlaskim[2]. We wrześniu 1939 wziął udział w obronie Lwowa[1].

W nieznanych okolicznościach, po agresji ZSRR na Polskę (17 września 1939), dostał się do sowieckiej niewoli i został osadzony w obozie w Starobielsku[1]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w Piatichatkach[1]. Od 17 czerwca 2000 spoczywa na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[5]. Figuruje na tzw. liście Gajdideja (poz. 3593)[6].

Był żonaty z Ireną Płoszczańską (ok. 1907–1994)[7][2], z którą miał syna Zbigniewa (1938–1987), aktora i reżysera[8]. Żona została pochowana na cmentarzu parafii wojskowej pw. św. Jerzego na Dołach w Łodzi (kwatera B, rząd 6, miejsce 13)[7]. Jest to także grób symboliczny Edwarda Cynkutisa[7].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień porucznika[9]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

11 maja 2011 w Sokołowie Podlaskim delegacja Zespołu Szkół Specjalnych im. Jana Pawła II posadziła Dąb Pamięci Edwarda Cynkutisa[10].

Jego nazwisko wyryto na Krzyżu Katyńskim w Krotoszynie.

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 74.
  2. 1 2 3 Wniosek Ireny Cynkutis o uznanie za zaginionego. monitorpolski.gov.pl. [dostęp 2026-06-30].
  3. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 23 maja 1930, s. 168, 181.
  4. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 55, 454.
  5. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  6. ↑ Gajowniczek 1992 ↓, s. 292.
  7. 1 2 3 Irena Cynkutis. ecmentarze.pl. [dostęp 2026-06-30].
  8. ↑ Akta paszportowe o sygnaturze EAWR: Cynkutis Zbigniew, imię ojca: Edward, ur. 18-08-1938 r.. IPN. [dostęp 2026-07-01].
  9. ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  10. ↑ Sokołów Podlaski: 24 Dęby Pamięci. old.podlasie24.pl. [dostęp 2026-06-30].
  11. ↑ M.P. z 1932 r. Nr 293, poz. 341 (ISAP)

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.