Edward Klich

Edward Klich
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

2 lutego 1878
Skałat

Data i miejsce śmierci

1 grudnia 1939
Poznań

Profesor
Specjalność: slawistyka
Nauczyciel akademicki
uczelnia

Uniwersytet Poznański

Okres zatrudn.

od 1929

Edward Klich (ur. 2 lutego 1878 w Skałacie k. Tarnopola, zm. 1 grudnia 1939 w Poznaniu) – polski slawista, profesor Uniwersytetu Poznańskiego od 1929[1].

Życiorys

W swych badaniach nad zjawiskami językowymi słowiańszczyzny oddał zasługi folklorystyce polskiej. W roku 1903 w „Materiałach i Pracach Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie” zawarł duży zbiór tekstów białoruskich z powiatu nowogródzkiego, o którym sam krytycznie pisał: „żałośnie chaotyczny lamus”. W rzeczywistości zbiór bardzo bogaty, zawierający wiele nieznanych tekstów spisanych przez Klicha bardzo starannie.

Inna obszerna praca Klicha: Materiały etnograficzne z południowo-zachodniej części powiatu limanowskiego[2] zawiera serię tekstów o życiu codziennym mieszkańców podhalańskich wiosek Kasina Wielka, Niedźwiedź, Poręba Wielka, a ponadto 26 bajek.

Był jednym z niewielu w Polsce znawców języka i folkloru romskiego. W rozprawie Cygańszczyzna w «Chacie za wsią» Kraszewskiego (1931) ujawnił, że Kraszewski, przystępując do pisania tej powieści, przeprowadził studia nad językiem Cyganów hiszpańskich, nie zdawał sobie bowiem sprawy, że ich polscy współbracia mówią innym dialektem.

W 1937 roku podpisał list otwarty "W obronie kultury polskiej", w którym sprzeciwiał się wprowadzanym na polskich uniwersytetach przepisom dyskryminującym Żydów (takim jak np. getto ławkowe czy zasada numerus nullus) oraz przemocy antyżydowskiej stosowanej przez studentów-nacjonalistów. List podpisało 54 profesorów trzech polskich uniwersytetów, w tym 11 profesorów Uniwersytetu Poznańskiego (to ten Uniwersytet w 1919 roku jako pierwszy w Polsce wprowadził zasadę numerus clausus, a od 1936 roku nie przyjmował w ogóle studentów żydowskich; wyjątkowo częste były tam również akty przemocy ze strony endeckich bojówek)[3].

W Poznaniu mieszkał przy ul. Strusia 9.

Był mężem Heleny z Majewiczów, nauczycielki gimnazjum im. Dąbrówki, która została zamordowana 12 kwietnia 1945 w obozie Bergen-Belsen[4].

1 grudnia 1939 został zamordowany przez Niemców w Forcie VII w Poznaniu (wraz z innymi profesorami UP)[5].

Przypisy

  1. ↑ Klich Edward, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-04-25].
  2. ↑ Edward Klich, Materiały etnograficzne z południowo-zachodniej części powiatu limanowskiego : teksty gwarowe, wyd. 1910 [wersja cyfrowa pierwszego wydania], polona.pl [dostęp 2019-07-02].
  3. ↑ Maciej Michalski, Krzysztof Podemski [red.]: Wyparte historie. Antysemityzm na Uniwerstyecie Poznańskim w latach 1919-1939. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2022. ISBN 978-83-232-4090-7.
  4. ↑ Nekrolog. „Głos Wielkopolski”. Rok I, Nr 240, s. 4, 26 października 1945. Poznań: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”. [dostęp 2025-08-13].
  5. ↑ Błażej Bubnowicz: Losy profesorów Uniwersytetu Poznańskiego podczas II wojny światowej. [w:] Kronika Miasta Poznania 2009 Nr 2; Okupacja 1 [on-line]. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2017-06-20]. (pol.).

Bibliografia

  • Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski [red.]: Wielkopolski słownik biograficzny. Warszawa–Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 335. ISBN 83-01-02722-3.
  • Kazimierz Nitsch, Ze wspomnień językoznawcy, Warszawa 1960.

Linki zewnętrzne