Edwin Jędrkiewicz

Edwin Jędrkiewicz

Data i miejsce urodzenia	16 kwietnia 1889 Wadowice
Data i miejsce śmierci	4 września 1971 Mediolan
Narodowość	polska
Język	polski
Odznaczenia

Edwin Jędrkiewicz (ur. 16 kwietnia 1889^[1] w Wadowicach, zm. 4 września 1971 w Mediolanie^[2]) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz i tłumacz.

Pierwotnie nazywał się Rosenfeld (po ojcu Wiktorze). Nazwisko Jędrkiewicz przejął po matce Amelii z Jędrkiewiczów. Ukończył w 1907 szkołę średnią we Lwowie. W latachn 1907–1912 na Uniwersytecie im. Jana Kazimierza studiował filologię klasyczną i filozofię. W latach 1912–1914 był aplikantem w gimnazjum we Lwowie, następnie do 1928 pracował jako nauczyciel gimnazjalny we Lwowie i Ołomuńcu. Publikował wiersze, opowiadania, artykuły i recenzje w czasopismach, m.in. w „Gazecie Lwowskiej” (1918, 1923, 1928), „Maskach” (1918–1919), „Kurierze Lwowskim” (1920-1923), „Słowie Polskim” (1920–1921, 1926, 1929–1930), „Poradniku Teatrów i Chórów Włościańskich” (1922–1923), „Przeglądzie Warszawskim” (1922–1923), „Wieku Nowym” (1923), „Lwowskich Wiadomościach Muzycznych i Literackich” (1925–1929), „Dzienniku Lwowskim” (1927). W 1920–1924 pełnił funkcję sekretarza i prezesa lwowskiego Związku Zawodowego Literatów Polskich we Lwowie. Był delegatem na zjazd Związku Zawodowego Literatów Polskich 4 lutego 1922 w Warszawie^[3]. Pod koniec lat 20. przeniósł się do Gdańska, gdzie pracował w gimnazjum i organizował życie teatralne w tym mieście.

W czasie II wojny światowej – po zajęciu Lwowa przez ZSRR – przebywał przez jakiś czas we Lwowie (uczył w szkole średniej) i Jaremczach. W roku 1944 został ewakuowany przez Niemców na Węgry.

Po powrocie do Polski podjął pracę jako nauczyciel w jednej z gdańskich szkół. Był kustoszem Biblioteki Miejskiej (do 1951). Należał do aktywnych organizatorów życia kulturalnego na Wybrzeżu (w latach 1946–1948 był pierwszym prezesem gdańskiego oddziału ZLP). Publikował artykuły, recenzje, wiersze, prozę i przekłady m.in. w „Dzienniku Polskim” (1945–1946), „Arkonie” (1946–1948), „Dzienniku Literackim” (1947–1948) i „Rejsach” (1947–1948). Od 1951 mieszkał w Poroninie.

W swoich dziełach poruszał problemy psychologiczno-moralne. Wykorzystywał bogatą symbolikę i metaforykę. Chętnie sięgał po konwencję fantastyczną. Jako tłumacz przełożył z łaciny m.in. dzieła Apuleiusa i Erazma z Rotterdamu oraz pisma Andrzeja Frycza Modrzewskiego (w tym O poprawie Rzeczypospolitej). Przygotował też Antologię poezji polsko-łacińskiej 1470–1543.

Od 2 lipca 1912 był mężem Stefanii z domu Brylińskiej (zm. 1975), ojciec Andrzeja (ur. 1918)^[4].

Zmarł podczas pobytu w Mediolanie, pochowany w Torre Pellice we Włoszech.

• Saul król (1923) – dramat
• Czerwony młyn (druk fragmentów 1920–1921) – dramat
• Świątki i centaury (1921, II wyd. 1958) – opowiadania
• Pieśń o ogniu i wodzie (1924) – poezje
• Jędrek i szczęście (1929) – opowiadania
• Sąd (1934) – opowiadania
• Droga z Martynowic (1938) – powieść
• Gra (1960) – opowiadania
• Daimonion Ti (1962) – powieść
• Kukły mistrza Damiana (1966) – powieść
• Wender, wender, aryjani! (1968) – powieść

• Benito Mussolini, Mowy
• Apuleius, Metamorfozy, albo Złoty osioł
• Andrzej Frycz Modrzewski, Dzieła wszystkie
• Erazm z Rotterdamu, Pochwała głupoty
• Andrzej Wiszowaty, O religii zgodnej z rozumem
• Andrzej Krzycki, Poezje; Dzieła wszystkie

• Srebrny Wawrzyn Akademicki (4 listopada 1937)^[5]
• Nagroda w konkursie powieściowym „Ilustrowanego Kuriera Codziennego” za powieść Droga do Martynowic (1938)
• Nagroda Artystyczna Gdańskiej Wojewódzkiej Rady Kultury i Sztuki w dziedzinie literatury (1949)^[4]

• Jan Józef Lipski, Świątki, centaury i ludzie, „Twórczość” 1958, nr 12.
• Zbigniew Herbert, E.J. 1889–1971, „Twórczość” 1971, nr 12.
• M. Pelczar, Edwin Jędrkiewicz, „Litery” 1971, nr 11.
• Andrzej Niewiadowski, Jędrkiewicz Edwin (hasło w Słowniku polskich autorów fantastyki), „Fantastyka” 1985, nr 5 (tu także fragment powieści Kukły mistrza Damiana).