Ekspansjonizm

Ekspansjonizm – termin określający politykę, polegającą na rozszerzaniu wpływów politycznych i ekonomicznych kosztem innych państw lub na opanowywaniu obcych terytoriów[1].

Ekspansjonizm istniał od starożytności (np. w starożytnej Macedonii Aleksandra Wielkiego, Babilonii i w starożytnym Rzymie), a swą klasyczną formę przybrał w epoce nowożytnej (od XVI w., w szczególności XIX i XX w. – imperializm, kolonializm). Współczesny ekspansjonizm często jest elementem procesu globalizacji i często zatracił swój klasyczny charakter ze względu na zakaz użycia siły w stosunkach międzynarodowych[2] (nie zawsze – wyjątkiem jest np. ekspansjonizm rosyjski). Wyróżnia się następujące formy ekspansjonizmu:

Siedem praw ekspansjonizmu sformułował Friedrich Ratzel[3]. Pierwsze i najważniejsze według Ratzela trzy prawa to[4]:

  1. Przestrzeń państwa rozszerza się wraz z rozwojem jego kultury,
  2. Wzrost państwa powoduje rozwój idei, produkcji, handlu oraz aktywności misyjnej,
  3. Wzrost państwa odbywa się poprzez pochłanianie innych małych jednostek.

Przykładowymi współczesnymi państwami praktykującymi ekspansjonizm są: Rosja pod rządami Władimira Putina[5][6] (patrz: rosyjski irredentyzm) oraz Izrael (osiedla żydowskie w Zachodnim Brzegu)[7][8].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ A. Heywood, Politologia, przeł. B. Maliszewska, M. Masojć, N. Orłowska, D. Stasiak, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011, s. 165. ISBN 978-83-01-14778-5
  2. ↑ ekspansjonizm, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-09-09] [zarchiwizowane 2025-09-09]. Zarchiwizowano w Wayback Machine (Internet Archive) o 23:59:26 czasu uniwersalnego.
  3. ↑ W cieniu i sercu geopolityki. W: Andrew Targowski: Chwilowy koniec historii. Warszawa: Nowe Wydawnictwo Polskie, 1991. ISBN 83-85135-30-8.
  4. ↑ J. Dutka, Strategia demograficzna w historii myśli geopolitycznej, „Przegląd Geopolityczny“, 19, 2017, s. 42.
  5. ↑ Wsparcie dla Ukrainy ma zarówno charakter moralny, jak i geostrategiczny [OPINIA] - Wolność słowa - PostPravda [online], 9 grudnia 2024 [dostęp 2025-09-09].
  6. ↑ Cztery rzeczy, które Europa musi zrobić, aby pokonać reżim Władimira Putina [OPINIA] [online], wiadomosci.onet.pl [dostęp 2025-09-09].
  7. ↑ Tahani Mustafa, Expansion in the shadows: The dangers of Israeli aggression in the West Bank [online], ECFR, 19 czerwca 2025 [dostęp 2025-09-09] (ang.).
  8. ↑ TRT Global - Israel’s expansionist ambitions and the ongoing aggretion for Palestinian land [online], trt.global [dostęp 2025-09-09] (ang.).

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.