Elachistidae
| Elachistidae[1] | |
| Bruand, 1851 | |
![]() Elachista gleichenella | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Podtyp | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Rząd | |
| Nadrodzina |
Gelechioidea |
| Rodzina |
Elachistidae |
Elachistidae – rodzina małych motyli z nadrodziny Gelechioidea, opisano około 700 gatunków, które zgrupowano w 4 rodzajach.
Morfologia
Dorosłe osobniki małe, niepozorne[2], o rozpiętości skrzydeł od 5 do 23 mm[3]. Głowa jest pokryta delikatnymi łuskami[3], haustellum także pokryte łuskami[3]. Głaszczki wargowe zadarte do góry, niekiedy rozszerzające się ku końcowi[3]. Głaszczki szczękowe niewielkie, jedno- lub dwusegmentowe[3].
Skrzydła wąskie, lancetowate, użyłkowanie skrzydeł zredukowane, tylne skrzydła kanciaste[2], zakończone długimi łuskami[3]. Ubarwienie często kryptyczne[2]; na skrzydłach często pojawiają się białe lub ciemniejsze plamki lub paski, występuje także ubarwienie strukturalne[3].
Męskie genitalia są symetryczne[2].
Występowanie
Występują na całym świecie, zwłaszcza w krainie palearktycznej[3], poza Antarktyką[2]. W państwie holarktycznym występuje około 500 gatunków[2]. Przedstawiciele trzech z czterech rodzajów występują w Australii (148 gatunków)[4].
Tryb życia
Larwy minujące liście lub łodygi zazwyczaj roślin jednoliściennych[2], zwłaszcza traw z rodziny wiechlinowatych, a także sitowatych i ciborowatych oraz innych[3].
Owady dorosłe przeważnie aktywne o zmierzchu lub nocą, zdarzają się gatunki dzienne[3].
Systematyka
Jako pierwszy klasyfikacją Elachistidae zajmował się Henry Tibbats Stainton w 1849 roku[2]. Ścisłe wydzielenie rodziny zostało wypracowane niezależnie przez Augusta Buscka w 1909 roku oraz przez Thomasa de Greya, 6. barona Walsingham w tymże roku[2]. Monofiletyzm rodziny był domniemywany przez długi czas[2]. Wykazano związki tej rodziny z podrodziną Depressariinae oraz z rodziną Elachistidae[2].
Rodzina należy do nadrodziny Gelechioidea (Tineina)[3]. Opisano około 700[4] do 723 gatunków z tej rodziny[3]. Wyróżniono dwie podrodziny: Elachistinae oraz Perittiinae[3] (lub 4 plemiona: Elachistini, Mendesiini, Perittiini, Stephensiini[5]) oraz cztery rodzaje[4] (w latach 90. XX wieku wyróżniano 42 rodzaje i siedem plemion[6]). Najwięcej gatunków należy do rodzaju Elachista[6][3], którego gatunkiem typowym jest Elachista scutellata[7]. Podział na rodzaje (za: Kaila & Sugisima 2011):
- Elachista
- Perittia
- Stephensia
- Urodeta[8]
Galeria
Miny Stephensia brunnichiella
Gąsienica minująca Perittia herrichiella
Gąsienica Elachista gangabella
Poczwarka Elachista poae
Imago Elachista maculicerusella
Imago Perittia obscurepunctella
Imago Stephensia brunnichella
Przypisy
- ↑ Elachistidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Kaila 1999 ↓, s. 139.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 John B. Heppner, Grass Miner Moths (Lepidoptera: Elachistidae), [w:] John L. Capinera, Encyclopedia of Entomology, Springer Science & Business Media, 11 sierpnia 2008, s. 1715, ISBN 978-1-4020-6242-1 [dostęp 2024-11-04] (ang.).
- 1 2 3 Lauri Kaila, Elachistine Moths of Australia: (Lepidoptera: Gelechioidea: Elachistidae), Csiro Publishing, 7 czerwca 2011, Abstract, ISBN 978-0-643-10305-4 [dostęp 2024-11-04] (ang.).
- ↑ J.B. Heppner, Tribal classification of the Lepidoptera, „Lepidoptera News”, 1-2, czerwiec 2003, s. 10.
- 1 2 Kaila 1999 ↓, s. 140.
- ↑ Elachista fucicola (Velley) Areschoug 1842 [online], AlgaeBase (ang.).
- ↑ Jurate de Prins, Virginijus Sruoga, A review of the taxonomic history and biodiversity of the genus Urodeta (Lepidoptera: Elachistidae: Elachistinae), with description of new species, „Zootaxa”, 3488, 2012, s. 43, ISSN 1175-5334 (ang.).
Bibliografia
- Lauri Kaila, Phylogeny and classification of the Elachistidae s.s . (Lepidoptera: Gelechioidea), „Systematic Entomology”, 24 (2), 1999, DOI: 10.1046/j.1365-3113.1999.00069.x, ISSN 0307-6970 [dostęp 2024-11-04] (ang.).
