Eleuthemis
| Eleuthemis | |||
| Ris, 1910[1] | |||
 Eleuthemis eogaster | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina |
Brachydiplacinae | ||
| Rodzaj |
Eleuthemis | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Eleuthemis buettikoferi Ris, 1910 | |||
| Gatunki | |||
| |||
Eleuthemis – rodzaj ważek z rodziny ważkowatych (Libellulidae).
Zasięg występowania
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce Subsaharyjskiej[2][3].
Systematyka
Rodzaj ten wprowadził w 1910 roku Friedrich Ris dla nowo opisanego przez siebie gatunku Eleuthemis buettikoferi[4]. Gatunek ten przez wiele lat był uznawany za jedynego przedstawiciela Eleuthemis, stąd część starszych stwierdzeń E. buettikoferi dotyczy później opisanych gatunków z tego rodzaju[3]. Za synonim E. buettikoferi uznawany był E. quadrigutta[5] (opisany w 1974 roku przez Pinheya jako podgatunek, w 1984 roku podniesiony przez niego do rangi gatunku)[6], ale w 2015 roku Dijkstra et al. uznali go za osobny gatunek, opisali też trzy kolejne gatunki należące do tego rodzaju[6]. Łącznie do Eleuthemis zaliczanych jest zatem pięć gatunków[1].
Etymologia
Eleuthemis: gr. ἐλεύθερος eleutheros „wolny”[7][8]; gr. θέμις themis „prawo zwyczajowe”[7], Thémis (pol. Temida[9]) – w mitologii greckiej bogini sprawiedliwości i prawa; przyrostek -themis dla nazw rodzajowych ważek wprowadził w 1861 roku Hermann August Hagen; używał on tego przyrostka wyłącznie dla ważkowatych, ale później inni autorzy wykorzystywali go do tworzenia nazw rodzajów także z rodzin Corduliidae i Synthemistidae[1][7].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[1]:
- Eleuthemis buettikoferi Ris, 1910
- Eleuthemis eogaster Dijkstra, 2015
- Eleuthemis libera Dijkstra & Kipping, 2015
- Eleuthemis quadrigutta Pinhey, 1974
- Eleuthemis umbrina Dijkstra & Lempert, 2015
Przypisy
- 1 2 3 4 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-10] (ang.).
- ↑ wynik wyszukiwania: Eleuthemis. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2023-05-20]. (ang.).
- 1 2 K.-D.B. Dijkstra (red.): Genus Eleuthemis Ris, 1910. [w:] African Dragonflies and Damselflies Online [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-03-22)]. (ang.).
- ↑ F. Ris, Libellulinen monographisch bearbeitet Vol. I. Libellulinen 3, „Collections Zoologiques du Baron Edm. de Selys Longchamps”, 11, 1910, s. 245–384 (niem.).
- ↑ M. Schorr & D. Paulson: World Odonata List. 2013-01-08. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-12)]. (ang.).
- 1 2 Klaas-Douwe B. Dijkstra, Jens Kipping & Nicolas Mézière. Sixty new dragonfly and damselfly species from Africa (Odonata). „Odonatologica”. 44 (4), s. 447–678, 2015. DOI: 10.5281/zenodo.35388. (ang.).
- 1 2 3 H. Fliedner, The scientific names of Erich Schmidt's odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 181, 2023, s. 63 (ang.).
- ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 90, OCLC 11069271 (ang.).
- ↑ Temida, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-10-07].