Elias Peter Hoayek
| patriarcha, ojciec założyciel Libanu | |
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
4 grudnia 1843 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
24 grudnia 1931 |
| Czczony przez | |
| Beatyfikacja | |
| Szczególne miejsca kultu |
Bkerké, Liban |
Eliasz Piotr Hoayek (arab. الياس بطرس الحويّك, ang. Elias Peter Hoayek; ur. 4 grudnia 1843 w Helcie, zm. 24 grudnia 1931 w Bkerké) – 72. maronicki katolicki patriarcha Antiochii i całego Wschodu w latach 1898–1931. Uznawany za jednego z najważniejszych i najbardziej wpływowych libańskich przywódców narodowych oraz kluczowego architekta niepodległego Wielkiego Libanu, Błogosławiony Kościoła katolickiego.
Życiorys
Młodość i początki posługi
Urodził się w miejscowości Helta w północnym Libanie[1]. Studiował język francuski, arabski, syryjski, łacinę i grekę oraz filozofię w seminarium jezuickim w Ghazir[2]. W 1866 roku wyjechał do Rzymu, gdzie kontynuował studia teologiczne na Papieskim Uniwersytecie Urbaniańskim (Propaganda Fide). W 1870 roku przyjął święcenia kapłańskie, po czym powrócił do ojczyzny, gdzie został sekretarzem urzędu patriarchalnego[1]. 14 grudnia 1889 roku został konsekrowany na biskupa tytularnego Arca przez patriarchę Pawła Piotra Massada. Jako wikariusz generalny zainicjował m.in. budowę nowego seminarium maronickiego w Rzymie oraz założył w 1895 roku Zgromadzenie Maronickich Sióstr Świętej Rodziny[2].
Patriarchat
Po śmierci patriarchy Jana El Hajja, 6 stycznia 1899 roku został wybrany na jego następcę, co 19 czerwca tego samego roku zatwierdził papież Leon XIII, który udzielił mu paliusza[1]. Przyjął tradycyjne maronickie imię drugie „Piotr” (Boutros), podkreślające sukcesję po św. Piotrze jako pierwszym biskupie Antiochii[2].
Podczas jego pontyfikatu wybudowano nową rezydencję patriarchalną w Bkerké oraz zainicjowano wzniesienie monumentalnej statuy Matki Bożej Pani Libanu w Harissie, która stała się symbolem kraju. Troszczył się również o diasporę maronicką, tworząc nowe struktury kościelne i niezależne diecezje w Egipcie, na Cyprze, w Stanach Zjednoczonych oraz w Argentynie[2].
I wojna światowa i głód
Okres I wojny światowej przyniósł Libanowi katastrofalną klęskę głodu wywołaną m.in. blokadą wybrzeża syryjsko-libańskiego przez aliantów oraz konfiskatą żywności przez wojska osmańskie. Patriarcha osobiście angażował się w dystrybucję chleba i funduszy pomocowych przesyłanych przez libańską diasporę oraz rząd francuski. Ze względu na profrancuskie sympatie, osmański gubernator wojskowy Dżemal Pasza wielokrotnie podejmował bezskuteczne próby skazania Hoayeka na wygnanie[2].
Konferencja w Wersalu i niepodległość Libanu
W 1919 roku patriarcha Hoayek stanął na czele delegacji libańskiej na paryską konferencję pokojową w Wersalu. Zdecydowanie sprzeciwił się włączeniu Libanu do planowanego, kontrolowanego przez dynastię Haszymitów królestwa arabskiego, forsując wizję pełnej niepodległości kraju w jego historycznych granicach, pod tymczasowym mandatem francuskim[2].
Działania Hoayeka zakończyły się sukcesem – 1 września 1920 roku francuski generał Henri Gouraud oficjalnie proklamował powstanie państwa Wielki Liban. Patriarcha zmarł w opinii świętości 24 grudnia 1931 roku w rezydencji Bkerké[1][2].
Proces beatyfikacyjny
5 lipca 2019 roku papież Franciszek upoważnił Kongregację Spraw Kanonizacyjnych do opublikowania dekretu o heroiczności jego cnót[3][4], co dało mu tytuł Czcigodnego Sługi Bożego[5].
22 maja 2026 papież Leon XIV przyjął na audiencji prefekta Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych i zatwierdził dekret uznający cud uzdrowienia przypisywany wstawiennictwu patriarchy. Decyzja ta ostatecznie zamknęła proces kanoniczny i formalnie otworzyła drogę do jego rychłej beatyfikacji[6][7].
25 lipca 2026 Elias Peter Hoayek został beatyfikowany i ogłoszony błogosławionym podczas eucharystii w letniej rezydencji patriarchy w Ad-Diman; aktu dokonał prefekt Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych kard. Marcello Semeraro – w imieniu papieża Leona XIV[8].
Cudem tym, jak poinformował Watykan było całkowite i niewytłumaczalne z medycznego punktu widzenia uzdrowienie libańskiego oficera Nayefa Abou Assiego – muzułmanina wywodzącego się ze społeczności druzów[9]. Mężczyzna od 2005 roku zmagał się z silnymi, przewlekłymi bólami kręgosłupa, które nasiliły się po upadku z wysokości około pięciu metrów, co doprowadziło go do paraliżu i zmusiło do bezwzględnego leżenia w łóżku[9]. Badanie tomografii komputerowej wykazało u niego obustronną kręgoszczelinę (łac. spondylolisis bilateralis), co potwierdzało przewlekły i nieodwracalny charakter urazu[9]. W kwietniu 2005 roku chory obudził się rano całkowicie sprawny i pozbawiony jakichkolwiek dolegliwości bólowych[9]. Nagłą poprawę stanu zdrowia przypisał sennej wizycie starszego człowieka w białych szatach z laską w dłoni, w którym później rozpoznał wizerunek patriarchy Eliasza Hoyeka[9]. Co istotne dla komisji lekarskiej w Watykanie, uzdrowiony oficer jako muzułmanin nigdy wcześniej nie słyszał o tym maronickim duchownym, a nagłe odzyskanie pełnej sprawności okazało się trwałe i pozwoliło mu na natychmiastowy powrót do czynnej służby w libańskiej armii[9].
Zobacz też
Linki zewnętrzne
- Elias Peter Hoayek [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2026-05-25] (ang.).
Uwagi
- ↑ Beatyfikacji dokonał w imieniu papieża kard. Marcello Semeraro (prefekt Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych)
Przypisy
- 1 2 3 4 Patriarch of Antiochia {Antioch} (Maronite), Lebanon. catholic-hierarchy.org. [dostęp 2026-05-25].
- 1 2 3 4 5 6 7 Margaret Ghosn: The Charisma of Patriarch Elias Howayek (1843-1931). saintefamille.org. [dostęp 2026-05-25]. (ang.).
- ↑ Promulgazione di Decreti della Congregazione delle Cause dei Santi, 06.07.2019. press.vatican.va, 6 lipca 2019. [dostęp 2026-05-25].
- ↑ Dekrety Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, m.in. abp Sheen. vaticannews.va, 6 lipca 2019. [dostęp 2026-05-25].
- ↑ Elia Hoyek (1843 - 1931) - Decreto sulle Virtù. causesanti.va, 5 lipca 2019. [dostęp 2026-05-26].
- ↑ Promulgazione di Decreti del Dicastero delle Cause dei Santi, 22.05.2026. press.vatican.va, 22 maja 2026. [dostęp 2026-05-25].
- ↑ Papież zatwierdził nowe beatyfikacje: Męczennicy wojny domowej i Ojciec Wielkiego Libanu. vaticannews.va, 22 maja 2026. [dostęp 2026-05-25].
- ↑ Le patriarche Hoyek est «une vie consacrée à Dieu, au peuple et à la patrie libanaise» - Vatican News [online], www.vaticannews.va, 25 lipca 2026 [dostęp 2026-07-26] (fr.).
- 1 2 3 4 5 6 Venerabile Servo di Dio Elia Hoyek (1843 - 1931) - In vista della beatificazione. Dicastero delle Cause dei Santi, 2019-07-05. [dostęp 2026-05-26]. (wł.).

