Emanuel Bułhak
 | |
 Syrokomla | |
| Rodzina |
Bułhakowie |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Ojciec |
Józef Bułhak |
| Matka |
Antonina z Malinowskich Bułhakowa |
| Żona |
Józefa z Hutten-Czapskich Bułhakowa |
| Dzieci |
Izabella Bułhak |
Emanuel Mieczysław Bułhak herbu Syrokomla (ur. 4 maja 1865, zm. 7 sierpnia 1943) – polski arystokrata, filozof i religioznawca.
Życiorys
Był synem Józefa Bułhaka i Antoniny z Malinowskich. W młodości gospodarował majątkami ziemskimi w Czehrynce i w Dobośni. Po śmierci ojca i stryjów stał się właścicielem latyfundiów rodziny Bułhaków, a położonych na terytorium dzisiejszej Białorusi. Poza licznymi nieruchomościami był także właścicielem cennych kolekcji antycznych dzieł sztuki, pasów słuckich oraz biblioteki pałacu w Dobośni, które zgromadzili w XIX wieku jego bliscy krewni i antenaci.
Dzięki rodowej fortunie studiował filozofię i religioznawstwo w Austrii, Niemczech i we Francji. Ponadto przez większą część życia mógł sobie pozwolić na liczne podróże po Europie. Upodobał sobie zwłaszcza kraje śródziemnomorskie. Zakupił w tym celu posiadłości we Francji i we Włoszech gdzie w okresie dwudziestolecia międzywojennego stale rezydował.
Działalność literacka i fundacje
Emanuel Bułhak pasjonował się teologią. W 1932 roku przetłumaczył na język polski dzieła Pseudo-Dionizego. Napisał też po francusku i wydał w 1938 roku obszerną monografię na temat autentyczności tych dzieł.
Interesował się sztuką, zwłaszcza antyczną i wczesnochrześcijańską. Był fundatorem wielu pomników. Do najważniejszych należą rzeźba Gladiator dłuta Piusa Welońskiego, która zdobi klatkę schodową warszawskiej Zachęty; pomnik Nieznanego Żołnierza w Cannes; pomnik Cezara Augusta w Anacapri. W 1925 roku ufundował place pod budowę klasztoru Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Loretańskiej oraz neobarakowego kościoła parafialnego w Rembertowie. Był także patronem budowy neoromańskiego kościoła Opatrzności Bożej w Wesołej.
Założyciel Wesołej
Na początku XX wieku Emanuel Bułhak rozpoczął wyprzedaż i parcelację swoich podwarszawskich majątków. W wyniku tej działalności w okresie międzywojennym powstały wzdłuż linii kolejowej warszawsko-terespolskiej takie miejscowości letniskowe jak: Wesoła i Wola Grzybowska, które po II wojnie światowej zostały połączone i utworzyły miasto Wesoła.
Emanuel Bułhak jest upamiętniony tablicami pamiątkowymi przy kościele Opatrzności Bożej i przy ratuszu dzielnicy w Warszawie-Wesołej. Jego imię nosi Społeczna Szkoła w Warszawie-Wesołej.
Życie prywatne
Emanuel Bułhak był żonaty z Józefą z Hutten-Czapskich. Para miała córkę Izabellę. Po śmierci jedynego dziecka Emanuel Bułhak adoptował swojego kuzyna Władysława Bułhaka i rotmistrza Jerzego Jelskiego .
Wybrane publikacje
- Dzieła świętego Dionizyusza Areopagity, przetł. i przedm. i wstępem zaopatrzył Emanuel Bułhak, Kraków 1932.
- Odpowiedź na krytykę tłumaczenia dzieł św. Dionizego Areopagity, umieszczoną przez prof. U.J. ks. Michalskiego w Kwartalniku Filozoficznym w r. 1933, wydawanym przez Akademję Nauk w Krakowie, Warszawa 1934[1].
- Authenticité des oeuvres de Saint Denys l’Aeropagite évêque d’Athènes et de Lutetia in Parisiis et sa réintégration sur le siège épiscopal de Paris, Rome 1938.
- Pseudo-Dionizy Areopagita, O imionach Bożych, przeł. Emmanuel Bułhak, Lublin: „Onion” 1995.
Przypisy
Linki zewnętrzne
- Emanuel Mieczysław Bułhak. Fundacja Szkoły Społecznej w Wesołej. [dostęp 2009-03-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (6 marca 2005)]. (pol.).