Equisetum giganteum
 | |
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Klasa | |
| Podklasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
Equisetum giganteum |
| Nazwa systematyczna | |
| Equisetum giganteum L. Syst. Nat., ed. 10. 2: 1318 (1759)[3] | |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |
 | |
Equisetum giganteum L. – gatunek skrzypu występujący w Ameryce Środkowej i Południowej na obszarze od południowego Meksyku i Wielkich Antyli po środkowe Chile i południową Argentynę. Brak go w Amazonii i wschodniej Brazylii[3].
Morfologia
- Łodygi
- Zwykle do 2–4 m wysokości i 15–25 mm średnicy, rzadziej ale nie mniej niż 5 mm. Regularnie rozgałęzione w okółkach, odgałęzienia mają 8–10 żeberek. Łodygi dęte[5]. Żeberka na głównej łodydze i odgałęzieniach gładkie lub szorstkie[6].
- Liście
- Zrośnięte w pochwę liściową barwy jasnobrązowej[5], zwykle z ząbkami trwałymi[6].
- Kłos zarodnionośny
- Siedzący lub krótkoszypułkowy na końcach łodygi[5].
Biologia i ekologia
Geofit kłączowy[3]. Rośnie w miejscach wilgotnych, często w miejscach otwartych, nad strumieniami, rzekami, rowami, w innych mokradłach. W górach sięga do wysokości 3500 m n.p.m.[5]
Systematyka
Jeden z siedmiu gatunków z podrodzaju Equisetum subg. Hippochaete (J. Milde) Baker[7]. W obrębie tego podrodzaju jako gatunek najbliższy wskazywano Equisetum myriochaetum, od którego E. giganteum różni się brakiem ostrych ząbków żeberek[8]. Niektórzy taksonomowie skłonni byli nawet uznawać E. myriochaetum za podgatunek E. giganteum[5]. Niektóre analizy molekularne potwierdziły siostrzaną relację między tymi taksonami[9], w innych bliższym krewnym E. myriochaetum miałby być E. laevigatum i ta para tworzyć ma klad wspólnie z E. giganteum[10].
Equisetum giganteum tworzy mieszańca z E. myriochaetum – Equisetum × haukeanum[11].
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
- ↑ The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229.
- 1 2 3 Equisetum giganteum L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2025-10-28].
- ↑ Equisetum giganteum, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- 1 2 3 4 5 Hickey Ralph James, Øllgaard Benjamin, Stolze Robert G., Tryon Rolla M., Pteridophyta of Peru. Part VI, Chicago: Field Museum of Natural History, 1994, s. 15-16.
- 1 2 Rolla M. Tryon, Alice F. Tryon, Ferns and Allied Plants, New York, Heidelberg, Berlin: Springer-Verlag, 1982, s. 792, ISBN 978-1-4613-8164-8.
- ↑ Equisetum Subg. Hippochaete, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-10-24].
- ↑ Rolla M. Tryon, Alice M. Tryon, Ferns and allied plants with special reference to tropical America, Springer, 1982, xii+857, ISBN 0-387-90672-X.
- ↑ Andrés Elgorriaga, Ignacio H. Escapa, Gar W. Rothwell, Alexandru M. F. Tomescu, N. Rubén Cúneo. Origin of Equisetum: Evolution of horsetails (Equisetales) within the major euphyllophyte clade Sphenopsida. „American Journal of Botany”. 105, 8, s. 1286– 1303, 2018. DOI: 10.1002/ajb2.1125.
- ↑ Maarten J M Christenhusz i inni, Phylogenetics, classification and typification of extant horsetails (Equisetum, Equisetaceae), „Botanical Journal of the Linnean Society”, 189 (4), 2019, s. 311–352, DOI: 10.1093/botlinnean/boz002.
- ↑ Mickel, John T. & Smith, Alan R., The pteridophytes of Mexico, „Mem. New York Bot. Gard”, 88, 2004, s. 331.