Equisetum laevigatum

*Equisetum laevigatum*
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	telomowe
Gromada	naczyniowe
Klasa	paprocie
Podklasa	skrzypowe
Rząd	skrzypowce
Rodzina	skrzypowate
Rodzaj	skrzyp
Gatunek	Equisetum laevigatum
	Nazwa systematyczna
	Equisetum laevigatum A.Braun & Engelm.; Amer. J. Sci. Arts 46: 87 (1844)

Equisetum laevigatum – gatunek z rodziny skrzypowatych. Występuje w Ameryce Północnej na obszarze od południowej Kanady po południowy Meksyk, z wyłączeniem wschodniej części kontynentu, poza tym na Rosyjskim Dalekim Wschodzie w Kraju Nadmorskim i na Sachalinie^[3].

Morfologia

Zielona pochwa liściowa z ciemnym pierścieniem wzdłuż nasady odpadających ząbków

Łodygi: Pod ziemią kłącze^[3]. Nadziemne łodygi płonne i płodne są jednakowe, zwykle nierozgałęzione, wzniesione osiągają 20–150 cm wysokości. Pokryte są 10–32 żeberkami^[4].
Pochwy liściowe: Zielone, dłuższe niż szersze (7–15 mm × 3–9 mm), zwieńczone 10-32 ząbkami, które zwykle szybko odpadają, po czym zostaje na górnej krawędzi pochwy liściowej ciemny pierścień^[4].; Kłosy zarodnionośne: Wyrastają na szczycie łodygi. Na wierzchołku zaokrąglone, czasem zaostrzone, ale wówczas z tępym wierzchołkiem^[4].

Biologia i ekologia

Geofit kłączowy^[3]. Pędy nadziemne nie zimują z wyjątkiem południowej części zasięgu. Zarodnie dojrzewają wiosną i na początku lata. Występuje w miejscach wilgotnych na prerii, na brzegach rzek oraz na przydrożach^[4].

Systematyka

Jest jednym z siedmiu gatunków z podrodzaju Equisetum subg. Hippochaete (J. Milde) Baker^[5]. Wyewoluował stosunkowo niedawno – w czasie radiacji podrodzaju Hippochaete w pliocenie jako takson siostrzany dla pary gatunków Equisetum myriochaetum i Equisetum giganteum^[6]. W innym badaniu wskazany został jako siostrzany dla gatunku E. myriochaetum i ta para tworzyć ma klad wspólnie z E. giganteum^[7].

Mieszaniec

Gatunek tworzy mieszańca ze skrzypem zimowym E. hymale subsp. affine (= E. praealtum) – Equisetum × ferrissii Clute; Fern Bull. 12: 22 (1904). Jest on bardzo często spotykany w Ameryce Północnej w strefie umiarkowanej i chłodnej. Ma cechy pośrednie taksonów rodzicielskich. Pędy w dolnej części są zimotrwałe, jak u skrzypu zimowego, ale górne części są sezonowe – obumierają zimą. Odpowiednio cechy budowy łodyg i pochew liściowych oraz ich kolorystyka w dole przypominają skrzyp zimowy, a w górze E. laevigatum^[8].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-10-27] (ang.).
↑ The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229.
1 2 3 4 Equisetum laevigatum A.Braun & Engelm., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2025-10-27] .
1 2 3 4 Equisetum laevigatum A. Braun, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-10-27] .
↑ Equisetum Subg. Hippochaete, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-10-24] .
↑ Andrés Elgorriaga, Ignacio H. Escapa, Gar W. Rothwell, Alexandru M. F. Tomescu, N. Rubén Cúneo. Origin of Equisetum: Evolution of horsetails (Equisetales) within the major euphyllophyte clade Sphenopsida. „American Journal of Botany”. 105, 8, s. 1286– 1303, 2018. DOI: 10.1002/ajb2.1125.
↑ Maarten J MM.J.M. Christenhusz Maarten J MM.J.M. i inni, Phylogenetics, classification and typification of extant horsetails (Equisetum, Equisetaceae), „Botanical Journal of the Linnean Society”, 189 (4), 2019, s. 311–352, DOI: 10.1093/botlinnean/boz002 .
↑ SueS. Olsen SueS., Encyclopedia of Garden Ferns, Portland: Timber Press, 2007, s. 252, ISBN 978-0-88192-819-8 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-10-27] (ang.).

[ppgI-2] The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229.

[powo-3] 1 2 3 4 Equisetum laevigatum A.Braun & Engelm., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2025-10-27] .

[america-4] 1 2 3 4 Equisetum laevigatum A. Braun, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-10-27] .

[5] Equisetum Subg. Hippochaete, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-10-24] .

[andres-6] Andrés Elgorriaga, Ignacio H. Escapa, Gar W. Rothwell, Alexandru M. F. Tomescu, N. Rubén Cúneo. Origin of Equisetum: Evolution of horsetails (Equisetales) within the major euphyllophyte clade Sphenopsida. „American Journal of Botany”. 105, 8, s. 1286– 1303, 2018. DOI: 10.1002/ajb2.1125.

[christenhusz-7] Maarten J MM.J.M. Christenhusz Maarten J MM.J.M. i inni, Phylogenetics, classification and typification of extant horsetails (Equisetum, Equisetaceae), „Botanical Journal of the Linnean Society”, 189 (4), 2019, s. 311–352, DOI: 10.1093/botlinnean/boz002 .

[olsen-8] SueS. Olsen SueS., Encyclopedia of Garden Ferns, Portland: Timber Press, 2007, s. 252, ISBN 978-0-88192-819-8 .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]