Eugenia Lubliner
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data śmierci | |
| Zawód, zajęcie |
pedagog, działaczka społeczna |
| Małżeństwo | |
| Dzieci |
Eugenia Lubliner z domu Kon (ur. 25 grudnia 1869 w Warszawie, zm. 1940) – pedagog, działaczka społeczna, prekursorka pedagogiki specjalnej w Polsce, założycielka pierwszej w Polsce placówki dla dzieci niepełnosprawnych umysłowo. Siostra Feliksa Kona i Heleny Heryng.
Życiorys
Była córką Jakuba Jankiela i Pauliny z domu Heilpern (1836–1916), siostry Maksymiliana. Ukończyła gimnazjum w 1887 roku. 28 października 1888 wyszła za mąż za Stanisława Leopolda Lublinera[1]. Wraz z Dorotą Zylberg była kierownikiem Instytutu Pedagogiki dla Małozdolnych[2]. Ówczesna prasa donosiła, że od 1 lutego 1908 roku powstał w Warszawie Instytut Wychowawczo Naukowy dla dzieci mało zdolnych od lat 6 do 14. Zakład mieścił się przy ulicy Sewerynów 5[3], posiadał dwa oddziały i dwie sypialnie na 8 dzieci i mógł przyjąć 20 dzieci przychodnich[4]. Po kilku latach, około 1915–1917, założyła szkołę w Olesinie Dużym koło Siedlec w majątku nazwanym przez rodzinę Sylwana. Szkoła miała internat, zajęcia szkoliły do rzemiosła. Szkoła istniała do około 1929 roku.
W latach 1915–1918 wykładała pedagogikę na Wydziale Humanistycznym Towarzystwa Kursów Naukowych w Warszawie[5].
Była lektorem Wolnej Wszechnicy Polskiej i członkiem wielu organizacji społecznych. Napisała m.in. opracowanie Szkoła dla dzieci niedorozwiniętych: jej zadania, środki i rezultaty. Zajmowała się działalnością charytatywną[6]. Opublikowała książki dotyczące metodyki nauczania[7], artykuły na temat dzieci niedorozwiniętych[8]. Działała w Polskim Towarzystwie Badań nad Dziećmi, gdzie wygłosiła m.in. referat na temat metody wychowania małych dzieci metodą Marii Montessori[9]. Pomiędzy 19 a 22 grudnia 1924 uczestniczyła w I Polskim Zjeździe Nauczycieli Szkół Specjalnych, na którym wygłaszała m.in. referat Dziecko upośledzone umysłowo wobec nauki czytania[10]. Na tym spotkaniu ogłosiła także powstanie nowego towarzystwa Liga opieki na dziećmi zaniedbanymi i opuszczonymi, które miało na celu walkę z przestępczością, m.in. przez tworzenie poradni wychowawczych.
W bazie danych z warszawskiego getta zachowało się wspomnienie z 1940 roku, zgodnie z którym Lublinerowa, była kierowniczka szkoły powszechnej, prowadziła w getcie szkołę prywatną na ulicy Nowolipki 35[11].
Jej starsza córka, Aniela (1890–1943), studiowała chemię, po studiach wyszła za mąż i nie pracowała zawodowo. Dwaj synowie, Stefan (1887–1943) i Wiktor Ostrowski (1895–1977) byli dziennikarzami, najmłodsza Karolina Lubliner-Mianowska poświęciła się pracy naukowej. Jej wnuczką jest Ewa Maria Slaska[12], która napisała historię o swoich dziadkach[13].
Przypisy
- ↑ Teresa Ostrowska Stanisław Leopold Lubliner [w:] Polski Słownik Biograficzny tom XVII wyd.1972
- ↑ Po chodatajstwu domasznich uczitielnic Doroty Zilbierg i Jewgienii Lublinier o razrieszenii im otkryt w g[orodie] Warszawie Wospitatielnyj Institut dla niedorazwitych dietiej. [Wniosek nauczycielek domowych Doroty Zilberg i Eugenii Lubliner o pozwolenie na otwarcie w Warszawie Instytutu Wychowawczego dla dzieci niedorozwiniętych], 1907-1910, Archiwum Główne Akt Dawnych, kancelaria Generał-Gubernatora Warszawskiego, 1/247/0/3/7388
- ↑ [edytor]. Zakład dla umysłowo upośledzonych. „Ziemia Lubelska”. 3 (82), 23 marca 1908. (pol.).
- ↑ [edytor]. Szkoła dla mało rozwiniętych dzieci. „Życie Illustrowane: dodatek do Kurjera Litewskiego”. 2 (50), s. 406, 27 grudnia 1908. (pol.).
- ↑ Dziesięciolecie Wolnej Wszechnicy Polskiej TKN: sprawozdanie z działalności Towarzystwa Kursów Naukowych, 1906-1916, opracowali Ryszard Błędowski, Stanisław Orłowski, Henryk Mościcki, Warszawa 1917, s. 129 Podkarpacka BC – wersja elektroniczna
- ↑ Eugenia Lubliner. Na dożywianie dzieci w szkołach powszechnych żydowskich. „Nasz Przegląd”. 15 (354), s. 15, 14 grudnia 1937. [dostęp 2019-10-23]. (pol.).
- ↑ Eugenia Lubliner: Metodyka czytania i pisania przedstawiona w jej historycznym rozwoju. Warszawa: Księgarnia J. Lisowskiej, 1916. (pol.). [Biblioteka Nauczyciela tom IV]
- ↑ Eugenia Lublinerowa. Terażniejszość, przeszłość i przyszłość niedorozwiniętego dziecka. „Głos Nauczycielski: organ Zrzeszenia Nauczycielstwa Polskich Szkół Początkowych”. 1 (10), s. 455, 10 czerwca 1918. [dostęp 2019-10-23]. (pol.).
- ↑ [edytor]. Dyskusja na temat "Nowy system kształcenia Maryi Montessori". „Nowa Gazeta”. 9 (40), 26 stycznia 1914. [dostęp 2019-10-23]. [spotkanie odbyło się w lokalu Polskiego Towarzystwa Psychologicznego na ulicy Pieknej 41; głos zabierali Aniela Szycówna, Jan Gralewski, Maria Radziwiłłowiczowa, Eugenia Lublinerowa]
- ↑ O szkołę specjalną: sprawozdzanie z I Polskiego Zjazdu Nauczycieli Szkół Specjalnych. Warszawa: Nakładem sekcji szkolnictwa specjalnego Związku Polskiego Nauczycieli Szkół Powszechnych, 1926. [dostęp 2019-10-23].
- ↑ Silkes, G., Relacja 301- 6289, Archiwum ŻIH; autor: Silkes G.; tytuł: Zeznania ocalałych Żydów. Praca wychowawcza i nauczanie w czasie okupacji w getcie warszawskim. Prowadzenie kuchni – szkół w getcie. Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego, listopad 1940 [Zamożniejsi rodzice starając się odseparować swoje dzieci od innych, zawszonych posyłali je do szkół prywatnych. Jedną z takich szkół była szkoła przy ul. Nowolipki 35, którą prowadziła pani Lublinerowa, była kierowniczka szkoły powszechnej i p. p, Zylbercwajgowie.]
- ↑ Lublinerowie, wyd. Biblioteka Zielonkowskich Zeszytów Historycznych, Zielonka 2017, ISBN 978-83-944285-7-0 (pod pseud. Ewa Lubliner)
- ↑ Skąd się wziął narzeczony (blog wnuczki)
Linki zewnętrzne
- Eugenia Lubliner – dzieła w bibliotece Polona