Eugeniusz Chrościcki

Eugeniusz Czesław Chrościcki
Ilustracja
rotmistrz rotmistrz
Data i miejsce urodzenia

30 grudnia 1894
Warszawa

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Charków

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

25 pułk ułanów

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920–1941)
Odznaka „Za wierną służbę” Odznaka pamiątkowa „Orlęta”

Eugeniusz Czesław Chrościcki (ur. 30 grudnia 1894 w Warszawie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – inżynier rolnik, rotmistrz Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Wincentego i Franciszki z Rudzkich, urodzony 30 grudnia 1894 w Warszawie[1][2][3]. Absolwent 8-kalsowego gimnazjum filologicznego i Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie[2]. Przed wybuchem I wojny światowej, w 1913 należał do „Sokoła”[2], W 1914 wstąpił do Legionów Polskich i służył w 1 pułku ułanów Władysława Beliny-Prażmowskiego[2]. W jego szeregach brał udział we wszystkich bitwach do 1917[2]. Od 5 lutego do 31 marca 1917 był słuchaczem kawaleryjskiego kursu oficerskiego przy 1 pułku ułanów I Brygady w Ostrołęce[2]. Kurs ukończył z wynikiem dostatecznym. Posiadał wówczas stopień starszego ułana[4]. W 1918 brał czynny udział przy rozbrajaniu wojsk austriackich w Lublinie[5].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego[2] i został zweryfikowany do stopnia porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. Początkowo otrzymał przydział do 1 pułku szwoleżerów[2], a następnie do szwadronu w Radomiu, który został wcielony do 11 pułku ułanów[2]. Wraz z tym pułkiem walczył podczas wojny polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej[2]. Uczestniczył w obronie Lwowa i walkach o Wilno[2][5]. W 1922 za wykazaną postawę, odznaczono go orderem „Virtuti Militari” V klasy, a w uzasadnieniu jego nadania, czytamy m.in.[2][6][7]:

7 czerwca 1920 r. w akcji pod Bolszą Kowalewszczyzną ppor. Chrościcki dowodził plutonem. Będąc w centrum naszej linii, wiedział, że wieś ma być zdobyta szturmem. Poderwał więc swój pluton i sam na jego czele wpadł do wsi, biorąc do niewoli obsługę dwóch kaemów nieprzyjaciela.

Od 1921 został przeniesiony do rezerwy i przydzielony do 25 pułku ułanów Wielkopolskich[2]. W 1934 jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Łuków i w dalszym ciągu posiadał przydział w rezerwie do 25 pułku w Prużanie[8][9][10]. Na stopień rotmistrza rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 12. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[11].

W okresie dwudziestolecia międzywojennego, będąc z zawodu inżynierem rolnikiem, zajmował się administrowaniem dobrami w Rudzieńcu, które należały do potomków księcia Włodzimierza Czetwertyńskiego[2]. Udzielał się również społecznie pełniąc funkcję prezesa Straży Ogniowej[2].

W czasie kampanii wrześniowej 1939 – po agresji ZSRR na Polskę – w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku[1][2]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie[2] i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach[1], gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[12]. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD, bez daty pod pozycją 3575[1][2].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora[13][14][15]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[16].

Był żonaty i miał dwoje dzieci[17].

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 64.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 49.
  3. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
  4. ↑ CAW ↓, sygn. I.120.1.125 s. 13, tu jako „Eugeniusz Chróścicki”.
  5. 1 2 Kolekcja ↓, s. 4.
  6. ↑ Eugeniusz Czesław Chrościcki - ku pamięci. Ogrody Wspomnień. Cmentarz Internetowy [online], www.ogrodywspomnien.pl [dostęp 2026-03-11].
  7. ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
  8. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 119, 605, jako „Eugeniusz Chróścicki”.
  9. ↑ Wykaz Legionistów ↓, W wykazie figuruje jako „Chruścicki”.
  10. ↑ Soniński 1928 ↓, s. 36, tu także jako „Chróścicki”.
  11. ↑ Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 684, jako „Chróścicki”.
  12. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  13. ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 67 [dostęp 2024-10-19] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
  14. ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  15. ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17] (pol.).
  16. ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2023-09-15].
  17. ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
  18. ↑ Dziennik Personalny 1922.02.18 R.3 Nr2, „Biblioteka Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk”, 18 lutego 1922, s. 111 [dostęp 2026-03-11].
  19. ↑ Soniński 1928 ↓, s. 36.
  20. ↑ M.P. z 1932 r. Nr 167, poz. 198 (ISAP)
  21. ↑ Odznaczeni Krzyżem Walecznych w zamian za dyplomy „za Waleczność” byłego Frontu Litewsko-Białoruskiego, „Dziennik Personalny MSWojsk.”, z 1922 r. Nr 14, s. 409 [dostęp 2015-07-31].
  22. 1 2 Kolekcja ↓, s. 3.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.