Eve Online

Wybór rasy determinuje miejsce rozpoczęcia rozgrywki oraz początkowe ukierunkowanie technologiczne i gospodarcze, jednak nie ogranicza dalszego rozwoju postaci w strukturach innych frakcji. Każda z postaci startowych dysponuje identyczną pulą punktów atrybutów bazowych (memory, intelligence, perception, willpower, charisma), które gracz może modyfikować za pomocą mechaniki tzw. mapowania neuralnego (ang. neural remapping)^[14].

Wybór podrasy (ang. bloodline) ma charakter wyłącznie kosmetyczno-fabularny. W starszych wersjach gry determinował on początkowe wartości atrybutów oraz startowe umiejętności postaci. W wyniku aktualizacji mechaniki gry różnice te zostały całkowicie usunięte, nowo stworzeni bohaterowie dysponują identyczną pulą atrybutów bazowych oraz skilli startowych a wybór podrasy wpływa jedynie na domyślne cechy wyglądu w kreatorze postaci oraz jego zarys historyczny^[15].

Lista grywalnych ras:

• Amarr – teokratyczne, imperialne mocarstwo o strukturze feudalnej, będące największym państwem w Nowym Edenie. Charakteryzuje się rozwiniętym systemem biurokratycznym oraz sankcjonowanym religijnie niewolnictwem. Pod względem technologicznym doktryna wojenna Amarr opiera się na ciężko opancerzonych okrętach wykorzystujących broń laserową.
• Caldari – militarystyczna merytokracja, w której władzę sprawuje rywalizujący ze sobą konglomerat megakorporacji. Społeczeństwo funkcjonuje w oparciu o ścisłą dyscyplinę, zasady rynkowe oraz lojalność wobec struktur państwowych. W działaniach wojennych frakcja ta preferuje systemy rakietowe oraz technologię osłon energetycznych.
• Gallente – demokratyczne, wielokulturowe państwo o liberalnej gospodarce rynkowej. Federacja cechuje się silnymi kontrastami społecznymi, deklarując jednocześnie przywiązanie do wolności jednostki i praw człowieka. Trzon militarny Gallente stanowią autonomiczne drony bojowe oraz broń hybrydowa.
• Minmatar – zdecentralizowana federacja plemienna, uformowana po udanym powstaniu wyzwoleńczym przeciwko Imperium Amarr. Kultura Minmatar opiera się na strukturach klanowych i silnym indywidualizmie. Ich doktryna militarna zakłada wykorzystanie wysoce mobilnych okrętów wyposażonych w artylerię konwencjonalną (ogniową) oraz pancerze reaktywne^[15][16].

Akcja gry dzieje się w odległej przyszłości. Gracz kieruje statkiem kosmicznym na obszarze całego Wszechświata, obejmującego ponad 7500 układów słonecznych, w których poza planetami i księżycami można znaleźć też stacje kosmiczne, tunele czasoprzestrzenne (wormhole) czy pasy asteroid. Znaczna większość systemów jest połączona między sobą bramami gwiezdnymi (jump gates).

W grze uczestnik może wykonywać wiele profesji. Poza popularnymi zajęciami jakimi są wykonywanie misji dla agentów NPC lub też bycie górnikiem i wydobywanie rud czy też lodu z pasów asteroid, profesjami mogą być też: bycie piratem, łowcą głów, handlowcem, producentem czy naukowcem, można się zająć eksploracją czy też po prostu polować na statki NPC^[17].

Interakcje graczy w świecie EVE Online można określić jako PvP. W każdym miejscu przestrzeni kosmicznej gracz jest narażony na potencjalny atak innego gracza, jak i sam może zaatakować każdego. W zależności jednak od miejsca i sytuacji, atakujący statek musi się liczyć z konsekwencjami. Jedynym bezpiecznym miejscem, gdzie gracza nie spotka atak ze strony innego, jest stacja^[18].

Główna akcja gry toczy się na wspólnym serwerze Tranquility, co oznacza, że cała społeczność dzieli jedno uniwersum. Ponadto CCP Games utrzymuje testowy serwer Singularity (służący do weryfikacji nowych aktualizacji), odizolowany serwer Serenity przeznaczony wyłącznie na rynek chiński^[19] oraz Thunderdome – dedykowany serwer wykorzystywany głównie do organizacji turniejów i wydarzeń e-sportowych^[20].

Oficjalny rekord jednoczesnej liczby zalogowanych graczy na serwerze Tranquility wynosi 65 303 osoby i został ustanowiony 5 maja 2013 roku, podczas obchodów 10-lecia gry^[21]. Serwer jest wyłączany raz dziennie o 11.00 (UTC±00:00) a przerwa techniczna trwa kilka minut^[22].

Rozgrywka w EVE Online ma charakter nieliniowy i opiera się na modelu typu sandbox, dzięki czemu gra nie narzuca sztywnych klas postaci ani odgórnie zdefiniowanych celów. Twórcy powołują się na tzw. efekt motyla – działania pojedynczego gracza mogą wywołać konsekwencje odczuwalne dla całej społeczności oraz wpływać na układ sił politycznych i gospodarczych^[23]. Gracze mają pełną swobodę w wyznaczaniu własnych celów, wyborze ścieżki rozwoju oraz podejmowaniu preferowanych aktywności^[24].

W EVE Online zrezygnowano z tradycyjnego systemu poziomów postaci oraz zdobywania punktów doświadczenia za pokonywanie przeciwników. Rozwój postaci opiera się na ciągłym szkoleniu umiejętności w czasie rzeczywistym. Process trenowania przebiega w sposób ciągły i automatyczny – również wtedy, gdy gracz jest wylogowany z gry^[25][26].

Istotnym elementem rozgrywki są korporacje, stanowiące odpowiednik gildii w tradycyjnych grach fabularnych. Są one zarządzane głównie przez graczy i charakteryzują się rozbudowaną strukturą z wyraźną hierarchią, podziałem ról, własnym budżetem oraz mechanizmami audytu. Najlepiej zorganizowane podmioty rywalizują o kontrolę nad niebezpiecznymi obszarami kosmosu (tzw. null-sec), zapewniającymi dostęp do najcenniejszych surowców i zaplecza produkcyjnego. W celu zwiększenia wpływu i wspólnorazowej obrony korporacje łączą się w alianse, tworząc znaczące struktury polityczne oraz militarne^[27][28].

Gracz od momentu utworzenia postaci jest w korporacji NPC. Wykonując misje dla agentów swojej, sprzymierzonej rasy poprawia swoje stosunki (standings) z nimi, ale pogarsza je jednocześnie dla ras wrogich. Gracz może też wykonywać misje przeciwko własnej rasie. Złe stosunki z daną rasą mogą skutkować niemożliwością wykonywania jakichkolwiek misji dla agentów tych korporacji czy też wykonywania operacji w regionach kontrolowanych przez daną rasę. Gracz może również wstąpić do milicji jednej z głównych frakcji lub ugrupowań pirackich w ramach walki frakcyjnej (Faction Warfare), co automatycznie czyni go celem dla sił i wrogich graczy opowiedzialnych po stronie przeciwnika^[29].

Większość niebezpiecznych obszarów kosmosu (Null-Sec) pozostaje pod kontrolą korporacji i sojuszy graczy. Mogą one wznosić własne cytadele oraz i inne struktury kosmiczne (Upwell Structures), budować sieci infrastruktury transportowej i wydobywczej, a także dążyć do pełnej dominacji nad wybranym systemem słonecznym, konstelacją lub całym regionem. Kontrola nad terytorium wiąże się z koniecznością jego aktywnej obrony przed wrogimi sojuszami, które mogą atakować i niszczyć struktury przeciwnika^[30][31].

Systemy słoneczne mają różne poziomy bezpieczeństwa (security status), które są oznaczone liczbowo w zakresie od -1.0 do 1.0. Istnieją 4 podstawowe typy systemów słonecznych:

• Systemy o poziomie bezpieczeństwa 0.5 i wyższym zwane high security systems, uznawane są za bezpieczne, jako że atak na statek gracza w takich systemach wywołuje akcję odwetową policji NPC (Concord) i pobliskich dział. Każde wykroczenie karane przez policję obniża swoisty status bezpieczeństwa gracza. Gracz o odpowiednio niskim statusie ma znacznie utrudniony wstęp do odpowiednich systemów high security.
• Systemy o poziomach od 0.1 do 0.4 są zwane jako low security systems. W tych systemach nie już ma policji (Concordu), ale atak na statek gracza nadal powoduje obniżenie statusu bezpieczeństwa.
• Systemy poniżej poziomu 0.0 (null security systems) są już w większości pod pełną kontrolą graczy i to właśnie tam trwają największe walki. W tych systemach jakikolwiek atak na statek innego gracza nie zmienia w żaden sposób jego statusu bezpieczeństwa^[32].
• Systemy dostępne poprzez tunele (wormhole) nie posiadają systemu numeracji. Poruszanie się po tych systemach jest podobne do tego z systemów z poziomem niższym niż 0.0, jednak bez bezpośredniej możliwości określenia liczby innych graczy w danym systemie.

Ze względu na wysoki poziom swobody w grze akceptowane są zachowania griefingu, w innych grach traktowane jako niedozwolone, takie jak kradzieże, wyłudzenia, oszustwa handlowe, prowokacje czy podstępne niszczenie wartościowych statków handlowych lub kontenerów. Ochrona przed takimi działaniami leży po stronie samego gracza^[33][34]. Wydawca gry wprowadza jednak ścisłe wyjątki od tej reguły, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony nowych graczy. Wykorzystywanie braku wiedzy początkujących graczy dla własnej korzyści lub w celu ich wyrządzenia im szkody jest bezwzględnie zabronione w wyznaczonych obszarach: systemach startowych (Starter Systems), układach z agentami kariery (Career Agents) oraz w systemach powiązanych z ciągiem misji fabularnych The Blood Stained Stars (Sisters of EVE Epic Arc)^[35].

Jednostką monetarną jest ISK (Interstellar Kredit). System ekonomiczny w Eve prawie cały jest w rękach graczy. Jedynie kilka przedmiotów (m.in. implanty, blueprinty, czyli oryginalne specyfikacje techniczne statków i modułów, oraz skillbooki, czyli książki umiejętności) nie mogą być wytwarzane przez graczy, są one rozprowadzane przez NPC^[36].

Prawie każdy przedmiot dostępny w EVE Online musi zostać wytworzony przez gracza. Podstawowym surowcem są minerały pozyskiwane z rud wydobywanych przez górników na pasach asteroid. Inne materiały pochodzą z eksploatacji planet oraz księżyców. W trakcie procesu produkcyjnego surowce te poddawane są wieloetapowej obróbce. Do stworzenia modułu lub statku niezbędna jest specyfikacja techniczna (ang. blueprint) danego przedmiotu. Wybrane projekty wymagają dodatkowych badań nad samą specyfikacją, co pozwala na uzyskanie jej ulepszonej wersji. Wszystkie te procesy wymagają czasu – o ile wytworzenie podstawowych przedmiotów zajmuje od kilku minut do kilku godzin, o tyle złożone badania i produkcja zaawansowanego sprzętu mogą trwać tygodniami, a nawet miesiącami^[37].

Gospodarka w EVE Online jest w dużej mierze oparta na aktywności graczy. Gracze indywidualni oraz zrzeszeni w korporacjach i sojuszach pozyskują surowce i wykorzystują je do produkcji dóbr^[38]. Niemal wszystkie dostępne w grze przedmioty, w tym statki, wyposażenie i stacje kosmiczne, są wytwarzane przez graczy. Handel odbywa się w otwartym systemie rynkowym opartym na zleceniach kupna i sprzedaży (buy/sell orders), gdzie ceny kształtowane są przez popyt i podaż^[39][40].

Sposobów, w jakich można obracać towarami jest kilka. Głównym miejscem handlu jest market, gdzie każdy może kupić i sprzedać prawie wszystko^[41]. Handel tutaj jest uzależniony jedynie geograficznie, zakupu czy sprzedaży można dokonać tylko w regionie, w którym się aktualnie przebywa. Taki typ otwartego systemu handlu daje możliwość spekulacji rynkowych. Do wszystkich towarów dołączono podstawowe narzędzia analizy technicznej, jak np. średnie ruchome, wartości min-max czy kanał Donchiana, z podziałem na wybrane okresy czasowe^[42].

Każdym dostępnym przedmiotem na rynku oraz pozostałą częścią niedostępnych tam towarów można handlować przy pomocy systemu kontraktowego^[43]. Tutaj, dwie zainteresowane osoby czy też korporacje zawierają publiczny lub prywatny kontrakt na dany towar, gdzie jedna ze stron podaje towar, jaki chce kupić lub sprzedać a druga realizuje taki kontrakt płacąc za niego^[44]. Istnieje też rodzaj usługi transportowej, gdzie gracz zainteresowany przemieszczeniem towarów z jednej stacji czy systemu do innej, tworzy kontrakt publiczny na transport, ustalając w nim gratyfikację po zakończeniu transportu^[45].

Wymianę handlową można dokonywać również w oknie wymiany handlowej przez dwie zainteresowane osoby będące na tej samej stacji^[46].

Wprowadzane przez CCP Games aktualizacje oraz zmiany w mechanice rozgrywki wywołują znaczne fluktuacje na globalnym rynku gry. W historii notowań dochodzi do gwałtownych zmian cen poszczególnych artykułów, co z kolei wpływa na koszty produktów zależnych w łańcuchu produkcyjnym. W przypadku kluczowych surowców – takich jak minerały – wahań cenowe mogą sięgać nawet kilkuset procent na przestrzeni kilku miesięcy^[47].

Jedynym ze sposobów na przemieszczanie się w EVE Online, poza poruszaniem postacią we własnej kwaterze na stacjach, jest pilotowanie statku. Wszystkich rodzajów statków w grze jest blisko 200, w większości przypadków w każdej rasie jest po jednym odpowiedniku każdego statku. Gracz po wyuczeniu odpowiednich umiejętności może latać każdym z tych statków niezależnie od rasy. Każdy statek ma też swoje własne przeznaczenie^[48].

Gracze mają do dyspozycji setki statków podzielonych na klasy kadłubów – od małych, szybkich frachtowców i fregat, przez niszczyciele i krążowniki, aż po pancerniki i gigantyczne okręty flagowe (Capital Ships). Każdy z tych statków został zaprojektowany z myślą o konkretnym przeznaczeniu, obejmującym m.in. walkę PvP i PvE, wywiad, wsparcie floty, wydobycie surowców czy masowy transport towarów^[49][50].

Statki w świecie EVE poruszają się dwoma rodzajami prędkości: zwykłą (poniżej prędkości światła) oraz prędkością warp. Pierwsza służy do przemieszczania się w miejscu wykonywania swojego zadania (misje, wydobywanie rud itp.) druga służy do przemieszczania się pomiędzy bramami czy stacjami w jednym systemie. Do przemieszczania się pomiędzy systemami służą bramy międzygwiezdne (jump gates). Można również się przemieszczać na większe odległości niż jeden system, sięgając nawet kilku lat świetlnych. Do takich skoków służą m.in. ulepszone rodzaje frachtowców czy lotniskowce^[51][52][53].

Statki można wyposażać w setki różnorodnych modułów zróżnicowane pod względem typu i przeznaczenia: od systemów uzbrojenia, osłon i pancerza, przez urządzenia modyfikujące osiągi, zasilanie oraz czujniki, aż po moduły walki elektronicznej, skanery i systemy wsparcia floty. Gracze mają swobodę w doborze modułów, jednak konfiguracja statku musi uwzględniać jego ograniczenia techniczne takie jak np. moc sieci elektrycznej (power grid), moc procesora (CPU), pojemność kondensatora (capacitor), ilość i wielkość odpowiednich slotów na osadzenie modułów. Poza takimi typowymi parametrami, statki mają jeszcze wiele innych, żeby wymienić tylko te ważniejsze: pojemność tarcz energetycznych i opancerzenia (shield, armor), maksymalna prędkość, maksymalna odległość namierzania, modyfikator zwinności (agility), liczba namierzanych celów, czas ładowania tarcz i inne^[54].

O ile większość modułów można użyć na każdym statku, o tyle są takie, które działają tylko na statkach o danym przeznaczeniu, takie jak np.: systemy maskowania (cloak), moduły na statkach wydobywczych (strip miner) czy też systemy wspomagające działania we flocie (gang assist)^[55].

W większości dodatków CCP wprowadzało wiele różnych udoskonaleń w już istniejącej rozgrywce, ale również nierzadko wiele nowości. W prawie każdym dodatku ma miejsce optymalizacja podstawowych systemów rozgrywki, ulepszenie wydajności i zmniejszenie występowania lagu. Wszystkie dodatki i rozszerzenia są darmowe^[59].

Gra wykorzystuje silnik Carbon Engine, który obsługuje między innymi platformy Windows i Mac OS^[60]. Pierwszym momentem wykorzystania jest dodatek Trinity, w każdym kolejnym dodatku gry silnik był modyfikowany i ulepszany^[61].

Od momentu premiery w 2003 roku EVE Online opierało się na tradycyjnym modelu płatnej subskrypcji, wymagającym od graczy opłacania comiesięcznego abonamentu. W 2008 roku CCP Games wprowadziło system PLEX (Pilot License Extension), który umożliwił kupowanie czasu gry za walutę wirtualną (ISK) od innych graczy^[62].

W listopadzie 2016 roku podczas wydania rozszerzenia Ascension udostępniona została darmowa wersja gry^[63][64]. By mieć jednak możliwość korzystania z wszystkich możliwości rozgrywki, należy uiszczać miesięczny abonament poprzez tradycyjne systemy płatności lub też poprzez walutę w grze. PLEXa można też nabyć poza grą, kupując go online w oficjalnym sklepie. Po przekazaniu do ekwipunku w grze gracz może wykorzystać je do odnowienia subskrypcji lub wystawić na rynku wewnętrznym i sprzedać innym graczom za wirtualną walutę^[65][66]. Wraz z tą reformą wprowadzono podział graczy na dwie kategorie kont: darmowe Alpha, dające bezterminowy dostęp do gry z podstawowym zestawem umiejętności i ograniczeniami sprzętowymi, oraz płatne subskrypcje Omega, odblokowujące pełny potencjał rozwoju postaci, nieograniczony dostęp do statków i modułów oraz dwukrotnie szybsze tempo szkolenia^[67].

RMT (Real Money Trading) jest zakazany przez EULA EVE Online, tak więc sprzedawanie PLEX, ISK, kont, statków itd. za prawdziwe pieniądze (poprzez np. Allegro.pl lub eBay) grozi zbanowaniem konta^[68].

Ścieżkę dźwiękową do gry napisał Jón Hallur znany też pod pseudonimem RealX. Jest to 67 utworów z gatunku muzyki elektronicznej i ambientu i jest ona dostępna na licencji Creative Commons^[69]. Poza standardową listą utworów odtwarzanych w czasie gry, istniała też możliwość stworzenia własnej listy lub też uruchomienia internetowej stacji radiowej EVE Radio, nadającej w jakości 128 kbps^[70].

W latach 2005–2013 ukazywał się „E-ON” – oficjalny kwartalnik poświęcony EVE Online, wydawany przez brytyjskie wydawnictwo MMM Publishing. Każda edycja liczyła blisko 100 stron i zawierała wywiady z twórcami i graczami, zapowiedzi aktualizacji, poradniki oraz opowiadania osadzone w uniwersum gry. Czasopismo dostępne było wyłącznie w sprzedaży internetowej. Pierwszy numer ukazał się jesienią 2005 roku, natomiast ostatni 31. wydano w marcu 2013 roku^[71][72].