Ewelina Zaleska
![]() Ewelina Zaleska (druga z lewej, 1923) | |
| Imię i nazwisko po urodzeniu |
Ewelina Komorowska |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Pierwsza dama Polski na uchodźstwie | |
| Okres |
od 9 czerwca 1947 |
| Małżonek | |
| Poprzedniczka |
Jadwiga Raczkiewicz |
| Następczyni | |
Ewelina Zaleska de domo Komorowska herbu Dołęga[1] (ur. 25 grudnia 1888[a] w Tyflisie, zm. 25 czerwca 1981 w Londynie) – polska działaczka emigracyjna, pierwsza dama jako żona prezydenta RP na uchodźstwie Augusta Zaleskiego.
Życiorys
Urodziła się 25 grudnia 1888[a] w Tyflisie (obecnie Tibilisi), w rodzinie Julii ze Stolzenwaldów i Stanisława Komorowskich. Jej ojciec był inżynierem pracującym przy budowie dróg. Ukończyła szkoły w Pskowie i Warszawie. Miała talenty artystyczne; studiowała we Florencji śpiew i malarstwo. W chwili wybuchu I wojny światowej przebywała w Szwajcarii[2]. Po wzięciu ślubu z Augustem Zaleskim w 1920 udzielała się jako żona polityka; najpierw posła RP w Grecji i we Włoszech, a następnie ministra spraw zagranicznych[3]. Zdobyła wówczas uznanie opinii publicznej, chwalił ją między innymi Jules Laroche. Na emigracji w Londynie jako żona prezydenta, spotykała się z mniej pochlebnymi opiniami; zarzucano jej niedostępność, próżność oraz niekorzystny wpływ na decyzje męża, którego postawę wówczas krytykowano[2].
Zaleska była bardzo zaangażowana w działalność charytatywną[2]. Przed wybuch II wojny światowej organizowała pomoc ofiarom trzęsień ziemi. W Paryżu udzielała się w obozach wojskowych z ramienia Polskiego Czerwonego Krzyża i zajmowała się ich zaopatrzeniem. Po wojnie brała udział w dostawach paczek z odzieżą i lekarstwami do Polski. W warunkach emigracyjnych zmuszona była pracować zarobkowo, zajmowała się sprzedażą kwiatów[2].
Zmarła 25 czerwca 1981 w Gordon Hospital w Londynie[1]. 8 lipca odbyło się nabożeństwo pogrzebowe w kościele Andrzeja Boboli. Zgodnie z życzeniem Zaleskiej, nie wygłaszano przemówień, a zamiast kwiatów składano datki na Bibliotekę Polską oraz Polską Macierz Szkolną. Po mszy jej ciało zostało spopielone w Krematorium Mortlake, a prochy, podług jej woli, złożono na Cmentarzu Powązkowskim[2].
Życie prywatne
W 1913, po powrocie do Warszawy, poznała Augusta Zaleskiego, wówczas pracującego w Bibliotece Krasińskich. Po wybuchu I wojny światowej, August przyjechał do niej i poprosił ją o rękę. Ślub odbył się 29 kwietnia 1920 w bazylice Świętego Krzyża w Warszawie. Była dobrze wykształcona, znała kilka języków. Miała dwoje rodzeństwa: Helenę Żółkowską (1893–1974) i Jerzego Komorowskiego[2][4].
Uwagi
Przypisy
- 1 2 Czechowska 2019 ↓, s. 128.
- 1 2 3 4 5 6 Jadwiga Kowalska, Nieznane żony zapomnianych prezydentów RP na uchodźstwie [online], naszahistoria.pl, 2 czerwca 2023 (pol.).
- ↑ Wandycz 1999 ↓, s. 17.
- ↑ Czechowska 2019 ↓, s. 131.
Bibliografia
- Kinga Czechowska, Paweł Kania, September 1939 and the elites of the Second Polish Republic in the diary "Our journey" by Ewelina Zaleska, „Przegląd Zachodni”, Toruń 2019, s. 128-144 (ang.).
- Piotr Wandycz, Z Piłsudskim i Sikorskim. August Zaleski minister spraw zagranicznych w latach 1926–1932 i 1939–1941, Warszawa 1999, s. 17–161, ISBN 83-7059-431-X.
