Ewolucja kulturowa

Ewolucja kulturowa – rodzaj ewolucji biologicznej lub ewolucji, w efekcie której zmianie podlegają właściwości osobników nie przez dziedziczenie genetyczne, ale w procesie uczenia się (mechanizm transmisji informacji) za pomocą przekazu kulturowego^[1].

Za istnieniem ewolucji kulturowej przemawiać ma fakt, że kultura ludzka, jej elementy i różnorakie wzorce kulturowe podlegają działaniu doboru naturalnego^[2].

Ewolucja kulturowa ma mieć charakter lamarkowski, natomiast ewolucja biologiczna sensu stricto ma charakter darwinowski^[3].

Dziedziczenie kulturowe różni się od dziedziczenia genetycznego kilkoma cechami:

• jest szybsze, tempo ewolucji genetycznej dla gatunku ludzkiego to ok. 25–30 lat, dla „memu” to może być kilka minut,
• możliwe bardziej odziedziczalne,
• jednostka ewolucji biologicznej są geny, natomiast jednostka ewolucji kulturowej jest nie ustalona (propozycja Dawkinsa: mem),
• możliwy jest poziom transfer, nie tylko pionowy: rodzic-potomstwo^[1].

Jedną z kluczowych prac podkreślających rolę kultury w procesie ewolucji człowieka była książka Petera J. Richersona i Roberta Boyda, Not by Genes Alone: How Culture Transformed Human Evolution^[4].

Zoolodzy definiują kulturę jako każdą różnicę w zachowaniu między populacjami, a nawet między grupami w populacji, traktują jako dowód kultury^[5]. W biologii ewolucyjnej, możemy mówić o kulturze jako formie pozagenetycznego przekazu tradycji i obyczajów u zwierząt^[6].Elementy tak rozumianej ewolucji kulturowej występują u niektórych zwierząt innych niż człowiek takich jak wrony brodate, makaki japońskie, czy szympansy (szerzej naczelne)^[5]. Nowsze badania odnajdują elementy przekazu kulturowego u waleni i ptaków śpiewających. U zwierząt kluczowy jest mechanizm społecznego uczenia się przez naśladownictwo^[7].

• przekazywane przez tysiące lat podań ludowych^[8]
• język
• religia
• rytuały^[9]

• memetyka
• kultura
• Antropologia kulturowa
• ewolucjonizm
• zmiana społeczna
• Koewolucja genetyczno-kulturowa
• psychologia ewolucyjna