Facchinia

Facchinia
Ilustracja
Facchinia cherleroides
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

goździkopodobne

Rząd

goździkowce

Rodzina

goździkowate

Rodzaj

Facchinia

Nazwa systematyczna
Facchinia Rchb.
Deut. Bot. Herb.-Buch, Nom.: 204 (1841)[3]
Typ nomenklatoryczny

F. lanceolata (Allioni) H. G. L. Reichenbach[4]

Synonimy
  • Assoella J.M.Monts.
  • Dufourea Gren.
  • Schmidtia Sieber
  • Siebera Hoppe
  • Somerauera Hoppe[3]

Facchinia – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Obejmuje 7 gatunków występujących w zachodniej Europie od Hiszpanii po Niemcy i północno-wschodnie Bałkany[3]. Rodzaj wyodrębniony został z szeroko ujmowanego, i w takim ujęciu polifiletycznego, rodzaju mokrzyca Minuartia. Rośliny te występują na skałach wapiennych w górach powyżej 1300 m n.p.m., sięgając do 3200 m n.p.m.[5]

Morfologia

Pokrój
Wieloletnie rośliny zielne o drewniejącej nasadzie pędu, często kępiaste i zwykle gruczołowato owłosione w węzłach[5].
Liście
Naprzeciwległe, całobrzegie, siedzące i zrośnięte nasadami, często tylko z centralną wiązką widoczną, często orzęsione lub gruczołowato owłosione[5].
Kwiaty
Na szypułkach często ogruczolonych. Działek kielicha 4 lub 5, z 3–5 żyłkami, zaostrzone na końcach i często ogruczolone. Płatki korony są lancetowate i białe, występują w liczbie 4 lub 5, rzadko brak ich zupełnie. Słupki trzy, rzadko cztery[5].
Owoce
Torebki otwierające się trzema, rzadko czterema klapami[5].

Systematyka

Rodzaj pierwotnie wyodrębniony został już w 1841 roku, ale później dominowało szerokie ujęcie rodzaju mokrzyca Minuartia, do którego zaliczano te rośliny. W XXI wieku dowiedziono, że szerokie ujęcie tego rodzaju na podstawie wybranych kryteriów morfologicznych, czyni z niego sztuczny takson obejmujący szereg niespokrewnionych linii rozwojowych z różnych plemion w obrębie podrodzin Alsinoideae i Caryophylloideae. Klad wyodrębniony w rodzaj Facchinia jest siostrzany dla rodzajów karmnik Sagina i kolobant Colobanthus[5][6].

Wykaz gatunków[3]
  • Facchinia cerastiifolia (Ramond ex DC.) Dillenb. & Kadereit
  • Facchinia cherleroides (Sieber) Dillenb. & Kadereit
  • Facchinia grignensis (Rchb.) Dillenb. & Kadereit
  • Facchinia herniarioides (Rion) Dillenb. & Kadereit
  • Facchinia lanceolata (All.) Rchb.
  • Facchinia rupestris (Scop.) Dillenb. & Kadereit
  • Facchinia valentina (Pau) Dillenb. & Kadereit

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-11-11] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-11-11] (ang.).
  3. 1 2 3 4 Facchinia Rchb.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-11-11].
  4. ↑ Facchinia H. G. L. Reichenbach, [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2025-11-11].
  5. 1 2 3 4 5 6 M.S. Dillenberger, J.W. Kadereit, A revision of Facchinia (Minuartia s.l., Caryophyllaceae), „Edinburgh Journal of Botany”, 72 (3), 2015, s. 353-389, DOI: 10.1017/S0960428615000153 [dostęp 2025-11-11].
  6. ↑ Markus S. Dillenberger, Joachim W. Kadereit. Maximum polyphyly: Multiple origins and delimitation with plesiomorphic characters require a new circumscription of Minuartia (Caryophyllaceae). „Taxon”. 63, 1, s. 64–88, 2014.