Facchinia
![]() Facchinia cherleroides | |||
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Facchinia | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Facchinia Rchb. Deut. Bot. Herb.-Buch, Nom.: 204 (1841)[3] | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
F. lanceolata (Allioni) H. G. L. Reichenbach[4] | |||
| Synonimy | |||
| |||
Facchinia – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Obejmuje 7 gatunków występujących w zachodniej Europie od Hiszpanii po Niemcy i północno-wschodnie Bałkany[3]. Rodzaj wyodrębniony został z szeroko ujmowanego, i w takim ujęciu polifiletycznego, rodzaju mokrzyca Minuartia. Rośliny te występują na skałach wapiennych w górach powyżej 1300 m n.p.m., sięgając do 3200 m n.p.m.[5]
Morfologia
- Pokrój
- Wieloletnie rośliny zielne o drewniejącej nasadzie pędu, często kępiaste i zwykle gruczołowato owłosione w węzłach[5].
- Liście
- Naprzeciwległe, całobrzegie, siedzące i zrośnięte nasadami, często tylko z centralną wiązką widoczną, często orzęsione lub gruczołowato owłosione[5].
- Kwiaty
- Na szypułkach często ogruczolonych. Działek kielicha 4 lub 5, z 3–5 żyłkami, zaostrzone na końcach i często ogruczolone. Płatki korony są lancetowate i białe, występują w liczbie 4 lub 5, rzadko brak ich zupełnie. Słupki trzy, rzadko cztery[5].
- Owoce
- Torebki otwierające się trzema, rzadko czterema klapami[5].
Systematyka
Rodzaj pierwotnie wyodrębniony został już w 1841 roku, ale później dominowało szerokie ujęcie rodzaju mokrzyca Minuartia, do którego zaliczano te rośliny. W XXI wieku dowiedziono, że szerokie ujęcie tego rodzaju na podstawie wybranych kryteriów morfologicznych, czyni z niego sztuczny takson obejmujący szereg niespokrewnionych linii rozwojowych z różnych plemion w obrębie podrodzin Alsinoideae i Caryophylloideae. Klad wyodrębniony w rodzaj Facchinia jest siostrzany dla rodzajów karmnik Sagina i kolobant Colobanthus[5][6].
- Wykaz gatunków[3]
- Facchinia cerastiifolia (Ramond ex DC.) Dillenb. & Kadereit
- Facchinia cherleroides (Sieber) Dillenb. & Kadereit
- Facchinia grignensis (Rchb.) Dillenb. & Kadereit
- Facchinia herniarioides (Rion) Dillenb. & Kadereit
- Facchinia lanceolata (All.) Rchb.
- Facchinia rupestris (Scop.) Dillenb. & Kadereit
- Facchinia valentina (Pau) Dillenb. & Kadereit
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-11-11] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-11-11] (ang.).
- 1 2 3 4 Facchinia Rchb.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-11-11].
- ↑ Facchinia H. G. L. Reichenbach, [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2025-11-11].
- 1 2 3 4 5 6 M.S. Dillenberger, J.W. Kadereit, A revision of Facchinia (Minuartia s.l., Caryophyllaceae), „Edinburgh Journal of Botany”, 72 (3), 2015, s. 353-389, DOI: 10.1017/S0960428615000153 [dostęp 2025-11-11].
- ↑ Markus S. Dillenberger, Joachim W. Kadereit. Maximum polyphyly: Multiple origins and delimitation with plesiomorphic characters require a new circumscription of Minuartia (Caryophyllaceae). „Taxon”. 63, 1, s. 64–88, 2014.
