Feliks Pluta

Feliks Pluta
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

27 listopada 1928
Ostrowce

Data śmierci

30 listopada 2025

profesor nauk humanistycznych
Specjalność: filologia polska, dialektologia, językoznawstwo
Alma Mater

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Doktorat

1961

Profesura

1976

Uczelnia

Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Opolu

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej

Feliks Pluta (ur. 27 listopada 1928 r. w Ostrowcach[1], zm. 30 listopada 2025[2]) – filolog polski, specjalizujący się w dialektologii i językoznawstwie, nauczyciel akademicki, związany z Wyższą Szkołą Pedagogiczną w Opolu (obecnie Uniwersytet Opolski).

Życiorys

Obrona doktoratu przez mgr Feliksa Plutę (po prawej) w V 1961 roku

Urodził się w 1928 roku w Ostrowcach, w województwie świętokrzyskim, gdzie spędził dzieciństwo i wczesną młodość wychowywany przez matkę, ponieważ jego ojciec zarabiał na utrzymanie rodziny we Francji przez 16 lat jako robotnik. Gimnazjum i liceum humanistyczne ukończył w Przemyślu. Następnie studiował filologię polską początkowo na Uniwersytecie Wrocławskim, po czym przeniósł się na Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Po ukończeniu studiów w 1954 roku przeniósł się do Opola. Należał do pionierów opolskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej[3]. Przeszedł na niej wszystkie stopnie kariery akademickiej od asystenta poprzez doktorat w 1961 r., mianowanie docentem w 1968 r. do profesora w 1976 roku[4].

Przez 19 lat (w latach 1968–1987) nieprzerwanie pełnił funkcję dziekana Wydziału Filologiczno-Historycznego WSP. Pod Jego kierownictwem wydział uzyskał prawa habilitowania, najpierw w dyscyplinie historia w 1973 roku, a następnie w 1986 roku w zakresie językoznawstwa i literaturoznawstwa. Otrzymanie tych uprawnień przez WSP w Opolu było formą nobilitacji uczelni w ogólnopolskim środowisku akademickim oraz przyznaniem jej pełnego statusu akademickiego. Za jego kadencji Wydział Filologiczno-Historyczny znacznie zdystansował Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii WSP[5]. Ponadto przez wiele lat Feliks Pluta wykładał w Wyższej Szkole Pedagogicznej im. Jana Długosza w Częstochowie[6].

Dorobek naukowy

Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół zagadnień związanych z dialektologią, historią języka, onomastyką, słowotwórstwem i słownictwa języka polskiego. Opublikował około 160 prac. Do najważniejszych z nich należą[7]:

  • Dialekt głogówecki. Cz. I. Fonetyka, Wrocław–Warszawa–Kraków 1963.
  • Dialekt głogówecki. Cz. II. Słowotwórstwo. Fleksja. Teksty gwarowe, Wrocław 1964.
  • Gwara w utworach współczesnych pisarzy pochodzenia północnomałopolskiego, Wrocław 1971.
  • Słownictwo Dzierżysławic w powiecie prudnickim, Wrocław 1975.
  • Język polski w okresie drugiej wojny światowej. Studium słowotwórczo-semantyczne, Opole 1975.
  • Język Rafała Urbana, Opole 1992.
  • Studia językoznawcze. Historia języka. Dialektologia. Onomastyka, Częstochowa 2001.

Odznaczenia

Postanowieniem Prezydenta RP z 27 września 1999 za wybitne zasługi w pracy naukowo-dydaktycznej odznaczony został Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[8].

W 1968 odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi, w 1973 Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 1976 Medalem KEN[9]

Przypisy

  1. ↑ Kto jest kim w Polsce, edycja IV (zespół redakcyjny Beata Cynkier i inni), Warszawa 2001, s. 746.
  2. ↑ Zmarł prof. dr hab. Feliks Pluta – Uniwersytet Opolski [online] [dostęp 2025-12-03].
  3. ↑ S. Nicieja, Alma Mater Opoliensis. Ludzie, fakty, wydarzenia, Opole 2004, s. 114.
  4. ↑ Prof. Feliks Pluta, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2012-02-24].
  5. ↑ Kim jest prof. Feliks Pluta, artykuł w "Gazecie Wyborczej. Opole" z dnia 27.05.2011 roku. [on-line] [dostęp: 23.02.2012]
  6. ↑ S. Nicieja, op. cit., s. 115.
  7. ↑ Uroczystość odnowienia doktoratu prof. dr hab. Feliksa Pluty połączona z promocją doktorów i doktorów habilitowanych, (w:) "Serwis informacyjny Uniwersytetu Opolskiego" z dnia 23.05.2011 r. [on-line] [dostęp: 23.02.2012]
  8. ↑ Informacja o nadaniu orderu. [dostęp 2014-05-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-05)].
  9. ↑ Maciej Roman Bąbicki: Kto jest kim w Polsce nowego millenium 2000-2002. Poznań: 2004, s. 430

Bibliografia

  • Prof. dr hab. Feliks Pluta, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2012-02-24].
  • Nicieja, S., Alma Mater Opoliensis. Ludzie, fakty, wydarzenia, Opole 2004, s. 75.