Flagowiec

Flagowiec
Semioptera wallacii[1]
G.R. Gray, 1859
Ilustracja
Dwa samce i samica
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

cudowronki

Rodzaj

Semioptera[2]
Gray, 1859

Gatunek

flagowiec

Synonimy
  • Paradisea (Semeioptera) Wallacei G.R. Gray, 1859[3]
Podgatunki
  • S. w. halmaherae Salvadori, 1881
  • S. w. wallacii G.R. Gray, 1859
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]

Flagowiec[5] (Semioptera wallacii) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny cudowronek (Paradisaeidae). Jest gatunkiem endemicznym, występuje na wyspach Molukach, we wschodniej Indonezji. To najdalej na zachód wysunięty gatunek ptaka z rodziny cudowronek.

Systematyka

George Robert Gray z Muzeum Brytyjskiego nazwał ten gatunek na cześć Alfreda Russela Wallace’a, brytyjskiego przyrodnika, autora The Malay Archipelago, który jako pierwszy Europejczyk opisał tego ptaka w 1858.

Flagowiec jest jedynym przedstawicielem rodzaju Semioptera[5][6]. Wyróżniono dwa podgatunki S. wallacii[3][7][6]:

  • S. wallacii halmaherae – Halmahera (północne Moluki).
  • S. wallacii wallacii – Bacan i Kasiruta (północne Moluki).

Morfologia

Samce osiągają długość ciała 26 cm i masę 152–174 g; długość ciała samic to około 23 cm, a masa 126–143 g[7].

Upierzenie oliwkowo-brązowe. Samce mają błyszczące, fioletowo-liliowe czubki głów i szmaragdowo-zielone piersi. Najbardziej wyróżniają się dwie pary długich, białych piór, wychodzących od zagięcia skrzydła. Skromniej upierzona oliwkowo-brązowa samica jest mniejsza i ma dłuższy ogon od samca.

Ekologia i zachowanie

Gatunek ten zamieszkuje lasy deszczowe pierwotne, wtórne i te poddawane wycince na nizinach i wzgórzach. Spotykany od poziomu morza do 1000–1200 m n.p.m.[4]

Żywi się głównie owadami i innymi stawonogami oraz owocami.

Samce są poligamiczne. Gromadzą się i wykonują spektakularne powietrzne ewolucje.

Status zagrożenia i ochrona

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje flagowca za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) od 2017; wcześniej, od 2014 klasyfikowano go jako gatunek bliski zagrożenia (NT – near threatened), od 2000 jako gatunek najmniejszej troski, a jeszcze wcześniej jako gatunek bliski zagrożenia. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptaki te są zazwyczaj pospolite na wyspach Halmahera i Bacan. Trend liczebności oceniany jest jako spadkowy ze względu na postępującą utratę siedlisk[4][8].

Wszystkie gatunki cudowronek są ujęte w II załączniku do Konwencji CITES[9].

Przypisy

  1. ↑ Semioptera wallacii, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ Semioptera, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2012-07-15] (ang.).
  3. 1 2 Standardwing Bird-of-paradise (Semioptera wallacii). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-07-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (ang.).
  4. 1 2 3 BirdLife International, Semioptera wallacii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2017, wersja 2025-2 [dostęp 2026-02-21] (ang.).
  5. 1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Paradisaeidae Vigors, 1825 - cudowronki - Birds of paradise (wersja: 2020-09-20). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-12-16].
  6. 1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Crows, mudnesters, birds-of-paradise. IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-12-17]. (ang.).
  7. 1 2 Frith, C., Frith, D. & Sharpe, C.J.: Standardwing Bird-of-paradise (Semioptera wallacii). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona [on-line]. 2016. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-31)].
  8. ↑ Species factsheet: Standardwing Bird-of-paradise Semioptera wallacii [online], BirdLife International, 2017 [dostęp 2026-02-21] (ang.).
  9. ↑ Semioptera wallacii, [w:] Species+ [online], UNEP-WCMC, CITES Secretariat [dostęp 2026-02-21] (ang.).

Linki zewnętrzne