Fleet Problem XXI
Fleet Problem XXI – przeprowadzone od 1 kwietnia do 17 maja 1940 roku amerykańskie manewry morskie z serii corocznych manewrów Fleet Problem, pierwsze manewry od 1928 roku, w których nie wzięły udziału wszystkie aktywne okręty amerykańskiej marynarki wojennej. Po zakończeniu ćwiczeń, decyzją prezydenta Roosevelta trzon amerykańskiej Floty Pacyfiku pozostał na Hawajach nie powracając na Zachodnie Wybrzeże.
Opis ćwiczeń
W związku z wybuchem II wojny światowej w Europie, amerykańska marynarka została skierowana do prowadzenia „Patrolów Neutralności” na Oceanie Atlantyckim. Wiosną 1940 roku na Atlantyku operował w związku z tym lotniskowiec USS „Ranger” (CV-4), najstarsze pancerniki USS „Arkansas” (BB-33), „New York” (BB-34) i „Texas” (BB-35), osiem ciężkich krążowników, kilkanaście krążowników lekkich typu Brooklyn i blisko 50 niszczycieli[1]. Spowodowało to, że po raz pierwszy od 1928 roku w ćwiczeniach Fleet Problem nie wzięły udziału niemal wszystkie okręty US Navy[1].
Pod koniec marca 1940 roku odbyły się ćwiczenia mobilizacyjne, podczas których symulowany był okres narastającego napięcia międzynarodowego, co pozwoliło marynarce Stanów Zjednoczonych przećwiczyć wydawanie tajnych rozkazów, odwoływanie personelu z urlopów i przesunięcia między jednostkami, planowanie awaryjne i inne aspekty kryzysu przedwojennego. Ćwiczenia mobilizacyjne nie były jednak uważane za część Fleet Problem[1].
Do 3 kwietnia uczestniczące jednostki floty dotarły na swoje pozycje startowe, tworząc dwa zespoły: biały, odgrywający rolę USA, operował z Hawajów i Guam, oraz czarny, odgrywający siły japońskie, który operował z głównych portów na zachodnim wybrzeżu. Z praktycznego punktu widzenia, ćwiczenia skupione były dwóch zagadnieniach – zamiarze zakłócenia przygotowań rozproszonych sił białych przez skoncentrowane siły czarnych w części II ćwiczeń, oraz przeciwdziałania – w części VI – przez słabsze siły białych zajęciu baz przez silniejsze siły czarnych[1].
Pomimo wojny w Europie, prezydent Roosevelt zasugerował szefowi operacji morskich (CNO) Haroldowi Starkowi, aby w 1940 roku skoncentrować ćwiczenia na południowo-zachodnim Pacyfiku. Z uwagi na względy logistyczne, dowódca floty USA (CINCUS) admirał James Richardson zdecydował się przeprowadzić ćwiczenia (8–23 kwietnia 1940 roku) w pobliżu Hawajów, zakładając, że wróg po zajęciu Filipin będzie nacierał na Hawaje z siłami inwazyjnymi. Flota amerykańska pod dowództwem admirała Adolpha Andrewsa otrzymała rozkaz zapobieżenia zajęciu przez siły wroga wysuniętej bazy na Hawajach. Admirał Andrews postanowił skoncentrować swoją flotę w pobliżu Lahainy, między wrogiem a przewidywanym miejscem lądowania, spodziewając się stoczenia z wrogą flotą decydującej bitwy morskiej. Jednak dowódca wroga, admirał Charles P. Snyder, podzielił swoje siły, co doprowadziło do nierozstrzygającego starcia pancerników i dotarcia wrogich sił ekspedycyjnych do celu.
7 maja, zaledwie kilka dni po zakończeniu manewrów, flota otrzymała rozkaz pozostania na Hawajach jako środka odstraszającego przed rosnącą agresją Japonii[2]. Kontrowersyjna decyzja prezydenta wywołała otwarty sprzeciw dowódcy Floty Pacyfiku admirała Jamesa Richardsona, co doprowadziło ostatecznie do pozbawienie go stanowiska w lutym 1941 roku[2][a].
Uwagi
- ↑ Sprzeciw Richardsona ocierał się o niesubordynację. Admirał udał się między innymi do Białego Domu i wprost oświadczył prezydentowi, że „starsi oficerowie marynarki nie mają zaufania co cywilnego przywództwa kraju”[3]. Co było tym większą zniewagą dla prezydenta, że Roosevelt – były Asystent Sekretarza Marynarki – uważał się za człowieka marynarki. W konsekwencji, w lutym 1941 roku Roosevelt zdymisjonował Richardsona i zastąpił go adm. Husbandem Kimmelem[3]
Przypisy
Bibliografia
- Albert Nofi: To Train the Fleet for War: The U.S. Navy Fleet Problems, 1923-1940. Military Bookshop, 5 września 2010. ISBN 1-78039-392-X.
- Craig Symonds: Nimitz at War: Command Leadership from Pearl Harbor to Tokyo Bay. Oxford University Press, 2022. ISBN 0-19-006236-3.