Fontanna Macieja

Fontanna Macieja

Fontanna od frontu (2022)
Państwo	Węgry
Komitat	Budapeszt
Miejscowość	Budapeszt
Typ budynku	fontanna
Styl architektoniczny	neobarok
Architekt	Alajos Stróbl
Ukończenie budowy	1904
Położenie na mapie Budapesztu Fontanna Macieja
Położenie na mapie Węgier Fontanna Macieja
47°29′46,1″N 19°02′20,8″E/47,496139 19,039111

Fontanna Macieja, także Fontanna króla Macieja (węg. Mátyás kút) – neobarokowa fontanna w Budapeszcie, znajdująca się na dziedzińcu Zamku Królewskiego, otwarta w 1904 roku. Przedstawia króla Macieja Korwina podczas polowania.

Fontanna powstała według projektu Alajosa Stróbla^[1], podczas końcowej fazy rozbudowy Zamku Królewskiego^[2]. Jej projekt został zatwierdzony przez cesarza Franciszka Józefa I, a Stróbl rozpoczął prace w 1899 roku^[3]. Budowniczemu zamku Alajosowi Hauszmannowi nie odpowiadała koncepcja umieszczenia fontanny na północnej ścianie Kaplicy Zygmuntowskiej, dlatego Stróbl musiał przekonać architekta do swojego projektu^[1].

Jeszcze przed otwarciem fontanny, brązowy posąg przedstawiający postać z rogiem został w 1901 roku nagrodzony złotym medalem na wystawie w budapesztańskim Pałacu Sztuki. Całą fontannę ukończono w 1904 roku i początkowo spotkała się ona z dużą krytyką – zarzucano jej m.in. złe ułożenie figur^[1].

Fontanna Macieja przetrwała działania II wojny światowej z niewielkimi uszkodzeniami – zniszczeniu uległa tylko figura psa znajdująca się pośrodku^[4].

2 września 2020 roku fontanna została otwarta po renowacji. W ramach prac m.in. odrestaurowano posągi, przebudowano basen, wymieniono urządzenia mechaniczne oraz zamontowano iluminację^[1].

Fontanna Macieja znajduje się na dziedzińcu Zamku Królewskiego w Budapeszcie^[1]. Wzniesiony w stylu neobarokowym^[4][3] obiekt ma formę skalnego masywu, z którego tryska źródło^[5]. Fasadę za fontanną zdobią kolumny korynckie, a w centralnej niszy znajduje się osobisty herb króla Macieja^[3]. Ozdobiona jest rzeźbami przedstawiającymi króla Macieja Korwina wraz z jego świtą podczas sceny polowania, a towarzyszy im Piękna Ilonka (węg. Szép Ilonka)^[1].

Król stoi na szczycie skały, unosząc głowę. Trzyma w ręku kuszę^[2]. U jego stóp umieszczono figurę jelenia szlachetnego, którą rzeźbiarz Alajos Stróbl stworzył na podstawie zwierzęcia skonfiskowanego kłusownikowi^[1]. Poniżej króla Macieja znajdują się figury trzech dużych psów myśliwskich (wyżłów węgierskich) oraz posągi gajowego i tarczownika – obaj trzymający rogi myśliwskie^[4].

Po lewej stronie fontanny siedzi Galeotto Marzio, włoski historyk nadworny króla Macieja, który jako pierwszy spisał historię Pięknej Ilonki^[4]. Spopularyzował ją XIX-wieczny poeta i dramaturg Mihály Vörösmarty^[6]. Znajdujący się po prawej stronie posąg Pięknej Ilonki nawiązuje zarówno do poematu Vörösmarty’ego, jak i do bogiń łowów: greckiej Artemidy i rzymskiej Diany^[1].

Przedstawiona na fontannie scena nawiązuje do legendy, w której król Maciej Korwin wybrał się na polowanie w przebraniu, podczas którego poznał Piękna Ilonkę. Zakochali się od pierwszego wejrzenia, ale kiedy dowiedziała się, że jest królem Węgier, uświadomiła sobie, że się nie pobiorą, przez co zmarła z powodu złamanego serca^[4].

Fontanna Macieja porównywana jest do Fontanny di Trevi w Rzymie^[3][7].

• 
  Fontanna na zdjęciu z 1907 roku
• 
  Fontanna Macieja w 1920 roku
• 
  Galeotto Marzio (2011)
• 
  Piękna Ilonka (2011)
• 
  Król Maciej Korwin (2012)
• 
  Nocna iluminacja fontanny (2016)