Format (polecenie)

Format – nierezydentne[a] polecenie systemu operacyjnego, za pomocą którego można wykonać formatowanie nośnika danych (dyskietki) lub jego części (partycji lub dysku logicznego) oraz utworzyć na nim system plików. Występuje w systemach operacyjnych pozwalających na obsługę dysków w charakterze pamięci masowej i mających swe korzenie w systemie CP/M: CP/J[b], systemy rodziny DOS dla komputerów PC[c] oraz Microsoft Windows, ale występuje też w innych systemach mających charakter dyskowych systemów operacyjnych, np. AmigaDOS czy TOS[d][1][2][3][4].

Odpowiednikiem polecenia format w systemach rodziny Unix są polecenia rozpoczynające się od mkfs[e].

Działanie

Polecenie format działa nieco inaczej w zależności od nośnika danych wskazanego jako miejsce gdzie ma się wykonać operacja[1][2].

W przypadku gdy nośnikiem danych jest dyskietka, program ten dokonuje najpierw formatowania samego nośnika, czyli określenia na nim w jakim miejscu znajdują się jednostki logiczne (bloki danych określonej długości, najczęściej 512 bajtów). W zależności od parametrów[f] format nośnika może się różnić ilością bloków[g]. Taka sama dyskietka w zależności od parametrów przekazanych do polecenia (czy systemu) może być sformatowana w różny sposób i mieć różną pojemność[h][1][2].

W przypadku twardych dysków (również dysków SSD czy kart pamięci) struktura logiczna nośnika (jak i jego pojemność) jest już określona (fabrycznie) i takie formatowanie nie jest wykonywane (lecz zwykle przed formatowaniem trzeba dokonać podziału na partycje, przy pomocy innych poleceń/programów)[2].

Drugą czynnością wykonywaną przez polecenie format jest zapisanie na nośniku struktur danych określonego systemu plików[i][1][2].

Opcjonalnie polecenie może też zapisać na nośniku kod niezbędny do uruchomienia komputera (zwykle w sektorze rozruchowym)[1][2].

W systemie CP/J

Dyrektywa ta może mieć następującą postać:

Format
formatowanie dyskietki, przy czym program Format, w trybie konwersacyjnym, poprosi użytkownika o wskazanie napędu z dyskietką, która ma zostać sformatowana,
Format X:
jak wyżej, lecz ze wskazaniem napędu X:, zawierającego dyskietkę do formatowania, program pominie pytanie o wskazanie dyskietki do formatowania.

Przedmiotowe polecenie może być wydane tylko na komputerze wyposażonym w stację dyskietek, podłączoną bezpośrednio do danego komputera. Nie można realizować tego zlecenia za pośrednictwem sieci JUNET.

Po zakończeniu formatowania dyskietki, polecenie umożliwia zakończenie pracy lub wskazanie kolejnej dyskietki do formatowania.

Uwagi

  1. ↑ czyli program odpowiedzialny za jego wykonanie nie jest przechowywany w pamięci lecz każdorazowo wczytywane z dysku w momencie wywołania
  2. ↑ odmiana CP/M
  3. ↑ np. MS-DOS, PC-DOS, DR-DOS, FreeDOS
  4. ↑ Timex Operating System, dyskowy system operacyjny dla komputera ZX Spectrum ze stacją dysków FDD3000
  5. ↑ mkfs.fat, mkfs.ext4 i inne
  6. ↑ zarówno samego nośnika - dyskietki, stacji dysków oraz parametrów przekazanych do programu
  7. ↑ dokładniej - ilością cylindrów/ścieżek (tracks), głowic (heads) oraz sektorów (sectors), z czego wynika ilość bloków, wiecej o tym w art. CHS
  8. ↑ np. taka sama dyskietka 3½-calowa podwójnej gęstości (DD) używana na komputerach Amiga ma ok. 880 kB pojemności, a na komputerach PC 720 kB
  9. ↑ odpowiadającego za organizację zapisu danych, zazwyczaj w plikach umieszczonych w drzewiastej strukturze katalogów

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Xelu86, format [online], learn.microsoft.com, 28 września 2023 [dostęp 2023-10-13] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 Marcin Borkowski. Formatowanie dyskietek. „Bajtek”. 3/91 (61), s. 30-31, marzec 1991.
  3. ↑ Grzegorz Ostapiuk, Tomasz Tarczyński, Marek Sawicki. 5-calowy napęd do FDD. „Bajtek”. 7-8/90 (43-54), s. 30, lipiec-sierpień 1990.
  4. ↑ AmigaOS 3.1 Command Reference - FORMAT. [dostęp 2026-05-22]. (ang.).

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.