Franciszek Berstling
 | |
 major piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia |
13 czerwca 1893 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
25 kwietnia 1963 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
 | |
| Odznaczenia | |
       | |
Franciszek Antoni Berstling (ur. 13 czerwca 1893 w Muszynie, zm. 25 kwietnia 1963 w Londynie) – major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Syn Jakuba i Eleonory z domu Zypeer, urodzony 13 czerwca 1893 w Muszynie, w ówczesnym powiecie nowosądeckim Królestwa Galicji i Lodomerii[1]. Ukończył szkołę ludową w Wieliczce, a następnie kontynuował naukę w szkole wydziałowej w Krakowie i Podgórzu[2]. W 1912 wstąpił do seminarium nauczycielskiego w Rzeszowie[2]. 10 września tego roku został członkiem Związku Strzeleckiego[3]. We wrześniu 1913 przeniósł się do Państwowego Seminarium Nauczycielskim w Rudniku nad Sanem[4], gdzie pełnił obowiązki komendanta lokalnego Związku Strzeleckiego[2].
W czasie I wojny światowej, 10 sierpnia 1914 razem z kompanią rzeszowską Strzelców wstąpił do Legionów Polskich[5] i został przydzielony do VI baonu 1 pułku piechoty[4] w składzie I Brygady[6], wraz z którym – do kryzysu przysięgowego – uczestniczył w walkach, podczas których był dwukrotnie kontuzjowany: pod Laskami i Jastkowem[4]. Od 17 września 1917 należał do Polskiej Organizacji Wojskowej[7] – Okręg VIII Lublin i uczestniczył w rozbrajaniu Niemców[2][4].
7 listopada 1918 wstąpił do tworzącego się Wojska Polskiego[2]. Od 15 listopada 1918 do 15 września 1920 uczestniczył najpierw w wojnie polsko-ukraińskiej, a następnie w wojnie polsko-bolszewickiej[2]. 20 listopada 1918 awansowano go na podporucznika, a 1 kwietnia 1920 został mianowany na stopień porucznika[4].
Z dniem 5 października 1924 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza[8]. W 1927 został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie[9][10]. 2 kwietnia 1929 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1929 stopień majora w korpusie oficerów piechoty i 21. lokatą[11]. Z dniem 15 lipca 1933 został przeniesiony do 9 Pułku Piechoty Legionów w Zamościu na stanowisko dowódcy batalionu[12], a w kwietniu 1934 do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu[13] na stanowisko kierownika Samodzielnego Referatu Informacyjnego. Służbę na tym stanowisku pełnił przez kolejnych pięć lat[14].
W ramach osadnictwa wojskowego otrzymał 27 morgów ziemi z budynkami i inwentarzem we wsi Fundum na Wołyniu[15]. Ponadto w okresie dwudziestolecia międzywojennego udzielał się społecznie w Związku Legionistów, gdzie był członkiem zarządu[7].
Podczas kampanii wrześniowej 1939 przedostał się na Węgry, gdzie był internowany, a po ucieczce zatrudniono go w Konsulacie RP w Ungwarze[4]. Ponadto w czasie II wojny światowej przebywał przez rok na Cyprze, gdzie pełnił m.in. funkcję oficera łącznikowego, od 10 lipca 1941 w Palestynie, a następnie od 1 kwietnia 1944 w Port Side[4].
W lutym 1948 przedostał się do Wielkiej Brytanii[4]. Był tam m.in. członkiem Związku Polskich Żołnierzy Zawodowych Wiernych Przysiędze, a także członkiem Gminy Polskiej – Londyn Południe[4].
Zmarł 25 kwietnia 1963 w Londynie i został pochowany na cmentarzu North Sheen[16]. W tym samym grobie została pochowana Waleria ze Sroczyńskich Berstling (1908–1994)[16].
Był żonaty, miał córkę Krystynę (ur. 22 maja 1922)[15].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5911 – 17 maja 1922[17][1]
- Krzyż Niepodległości – 9 stycznia 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[18]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1938 „za zasługi na polu pracy społecznej”[19]
- Krzyż Walecznych trzykrotnie[7][20]
- Srebrny Krzyż Zasługi – 29 października 1926 „za zasługi położone około zabezpieczenia granic Państwa”[21][22][7]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[7]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[7]
- Odznaka „Za wierną służbę”[23]
Przypisy
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
- 1 2 3 4 5 6 Kolekcja ↓, s. 4.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 3, 4.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Muzeum Polskich Formacji Granicznych, Franciszek Antoni Berstling [online], Muzeum Polskich Formacji Granicznych [dostęp 2026-04-13].
- ↑ Kolekcja ↓, s. 4, 5.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 3, 4.
- 1 2 3 4 5 6 Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 21 lipca 1925, s. 395.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 129, 191.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 34, 456.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 3 kwietnia 1929, s. 105.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933, s. 131.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934, s. 154.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 528.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 2.
- 1 2 The Polish Heritage Society UK Ltd. : Honours : Polish Graves in North, West & South London cemeteries and churches. The Polish Heritage Society UK Ltd.. [dostęp 2023-02-07].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 4 stycznia 1923, s. 5.
- ↑ M.P. z 1932 r. Nr 12, poz. 16 (ISAP).
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938, s. 9.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 180.
- ↑ M.P. z 1926 r. nr 252, poz. 706.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 52 z 7 grudnia 1926, s. 426.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1 foto.
Bibliografia
- Berstling Franciszek Antoni. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.72-6506 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-02-07].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.