Franciszek Górecki

Franciszek Górecki
Ilustracja
kapitan administracji (piechoty) kapitan administracji (piechoty)
Data i miejsce urodzenia

21 lutego 1892
Warszewka

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Kijów

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

43 pułk piechoty

Stanowiska

oficer placu

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Srebrny Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Franciszek Górecki (ur. 21 lutego 1892 w Warszewce, zm. wiosną 1940 w Kijowie) – kapitan administracji (piechoty) Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Piotra i Marianny z domu Suchaczów urodzony 21 lutego 1892 we wsi Warszewka, w ówczesnym powiecie płockim guberni płockiej[1]. W 1907 ukończył szkołę miejską w pobliskim Drobinie[1]. W 1908 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie pracował, a wieczorami uczęszczał do szkoły. W 1914 wstąpił do Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” – gniazdo nr 92 w Toledo i został członkiem polowych drużyn sokolich[1].

Podczas I wojny światowej (od 15 lipca 1917) uczył się w szkole oficerskiej w obozie Borden koło Toronto pod kierunkiem oficerów armii brytyjskiej. Po ukończeniu szkolenia został dowódcą plutonu w obozie Tadeusz Kosciuszko w Niagara-on-the-Lake, gdzie szkolił Polaków – ochotników z Ameryki Północnej i Kanady. 18 lutego 1918 przybył do Francji, gdzie został wcielony do 3 pułku strzelców polskich i wziął udział w walkach w Wogezach[1][2]. 24 stycznia 1919 został przydzielony do 4 pułku strzelców polskich w charakterze instruktora, a 9 marca tego roku przeniesiony do 6 pułku strzelców polskich na stanowisko dowódcy kompanii. 27 maja 1919, po przybyciu do Polski, został odkomenderowany do stacji zbornej w Modlinie. Od 20 sierpnia pełnił w zastępstwie obowiązki dowódcy batalionu zapasowego 43 pułku piechoty w Modlinie, a następnie dowodził kompanią w tym batalionie. 6 stycznia 1920 wyjechał na front z kompanią marszową. Wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Za bohaterstwo wykazane 17 sierpnia 1920 pod Firlejówką otrzymał Order Virtuti Militari[1].

Został awansowany do stopnia porucznika piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[3][4]. Po wojnie, w latach 20. i 30. nadal służył w macierzystym 43 pp stacjonującym w Dubnie[5][6][7][8], w którym pełnił stanowiska dowódcy plutonu, dowódcy kompanii, adiutanta batalionu sztabowego, zastępcy oficera ds. materiałowych i oficera żywnościowego. W 1927 został awansowany do stopnia kapitana piechoty ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927[9][10]. W 1928 był zweryfikowany w Korpusie Oficerów Piechoty z lokatą 13. W 1937 został komendantem placu garnizonu Dubno.

Po wybuchu II wojny światowej, kampanii wrześniowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD obwodu dubieńskiego. Był więziony w Równem. 28 marca 1940 został przewieziony do więzienia przy ulicy Karolenkiwskiej 17 w Kijowie (więzieni w Równem i wywiezieni tego samego dnia do Kijowa byli także inni polscy oficerowie: Karol Jeżowski i Rudolf Ksieniewicz). Wiosnę 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD i pogrzebany w Bykowni, gdzie 21 września 2012 został oficjalnie otwarty Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni[11]. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 41/3-224 oznaczony numerem 830)[12].

15 maja 2011, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, został zasadzony Dąb Pamięci Franciszka Góreckiego w Parku Ignacego Jana Paderewskiego w Toronto (Kanada)[13].

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Górecki Franciszek. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.55-4645 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-01-29].
  2. ↑ Teofil Lachowicz: Weterani z Ameryki w obronie Polski w 1939 roku. dziennik.com, 18 września 2009. [dostęp 2015-01-15].
  3. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 431.
  4. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 375.
  5. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 251.
  6. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 232.
  7. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 59.
  8. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 573.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 220.
  10. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 61.
  11. ↑ Polska Policja, Bykownia – otwarcie cmentarza [online], Gazeta Policyjna [dostęp 2024-09-24] (pol.).
  12. ↑ Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 28. [dostęp 2014-10-27].
  13. ↑ Pierwsze Dęby Pamięci w Kanadzie. pava-swap.org. [dostęp 2015-01-15].
  14. ↑ M.P. z 1932 r. Nr 167, poz. 198 (ISAP).

Bibliografia