Karol Jeżowski
| Data i miejsce urodzenia |
15 października 1895 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
3 pułk strzelców, |
| Stanowiska |
szef sztabu brygady, |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
Karol Jan Jeżowski (ur. 15 października 1895[1] w Kaliłowie, zm. 1940 w ZSRR) – major dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Kazimierza i Teodozji z domu Nestorowicz, urodzony 15 października 1895 w Kaliłowie[2]. Ukończył Gimnazjum Polskie Rychłowskiego w Warszawie, zdając maturę w 1914[3]. W czasie I wojny światowej od 1915 służył w Armii Imperium Rosyjskiego[2]. Absolwent szkoły oficerskiej w Kazaniu[2]. W 1916 skierowany do Francji[2] na front francusko-niemiecki, w 1916 został ranny[2]. Wstąpił do Armii Polskiej we Francji. W stopniu podporucznika ukończył szkołę wojskową w Quitin i Saint-Cyr. Został przydzielony do 3 pułku strzelców[2].
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1919 wrócił do ojczyzny i wstąpił do Wojska Polskiego. Został przydzielony do 42 pułku piechoty zostając dowódcą batalionu. W szeregach swojego pułku w stopniu kapitana brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej[2]. 17 maja 1921 odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari” V kl., a we wniosku o jego nadanie czytamy m.in.[2][4]:
9 kwietnia 1920 r., gdy pod m. Struga nieprzyjaciel zaatakował 42 pp i sąsiednie oddziały wycofały się, II baon dowodzony przez kpt. Jeżowskiego wziął na siebie cały ciężar walki. Dowódca baonu, zdając sobie sprawę, że wycofanie się jego wojska zagrozi okrążeniem i przełamaniem pozycji dywizji, uderzył na nieprzyjaciela kontratakując na bagnety. Sam, z karabinem w ręku na czele baonu, uderzył tak silnie, że spowodował popłoch i duże straty u nieprzyjaciela. Sąsiednie, cofające się oddziały polskie, widząc efekty ataku II baonu, same przeszły do ataku rozbijając dywizję bolszewicką.
Po wojnie pozostał w pułku. W 1922 został powołany do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza II Kursu Normalnego, pozostając oficerem nadetatowym 42 pp w Białymstoku. 1 października 1924, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu[5]. 1 grudnia 1924 został awansowany do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 195. lokatą w korpusie oficerów piechoty[6]. Pracował jako oficer Oddziału II Sztabu Generalnego. 12 stycznia 1927 został przeniesiony z Dowództwa Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko oficera sztabu 5 Brygady Ochrony Pogranicza w Łachwie[7]. W tym samym roku został wyznaczony na stanowisko szefa sztabu tej brygady. 26 kwietnia 1928 został przeniesiony z KOP do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie i przydzielony do Korpusu Kontrolerów[8]. 6 lipca 1929 otrzymał przeniesienie do 45 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Równym na stanowisko dowódcy batalionu[9][10]. 23 października 1931 został przeniesiony do dowództwa 24 Dywizji Piechoty w Jarosławiu na stanowisko szefa sztabu[11][12]. 9 grudnia 1932 został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu na stanowisko kierownika Samodzielnego Referatu Bezpieczeństwa Wojskowego[13][14]. Od 1936 dowodził II batalionem 43 pułku Strzelców Legionu Bajończyków detaszowanym w Brodach. W 1939 pełnił służbę w Komendzie Rejonu Uzupełnień Równe na stanowisku komendanta Rejonu Uzupełnień[15].
Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 na terenach wschodnich II Rzeczypospolitej, 9 grudnia 1939 został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD obwodu rówieńskiego[2]. Był więziony w Równem[2]. 28 marca 1940 został przewieziony do więzienia przy ulicy Karolenkiwskiej 17 w Kijowie[2] (więzieni w Równem i wywiezieni tego samego dnia do Kijowa byli także inni polscy oficerowie: Franciszek Górecki i Rudolf Ksieniewicz). Wiosnę 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD i pogrzebany w Bykowni, gdzie 21 września 2012 został oficjalnie otwarty Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni[16]. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 041/3 z kwietnia 1940, poz. 222[2], oznaczony numerem 1009)[17].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1612 – 17 maja 1921[18][19][2]
- Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1938 „za zasługi w służbie wojskowej”[20]
- Krzyż Walecznych dwukrotnie[2]
- Krzyż Wojenny (Francja)
- Medal między sojuszniczy Médaille Interalliée (międzynarodowy)
Zobacz też
Przypisy
- ↑ W Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 265, sprostowano imiona i datę urodzenia majora Karola Jeżewskiego z „Karol ur. 24.10.1895 r.” na „Karol Jan ur. 15.10.1895 roku”.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 113.
- ↑ Wojciech Rylski: Absolwenci Reytana 1914. wne.uw.edu.pl. [dostęp 2021-09-02].
- ↑ Karol Jan Jeżowski - ku pamięci. Ogrody Wspomnień. Cmentarz Internetowy [online], ogrodywspomnien.pl [dostęp 2026-02-20].
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 103 z 2 października 1924 roku, s. 568.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 735.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 12 stycznia 1927 roku, s. 1.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 178.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 191.
- ↑ Lista oficerów dyplomowanych (stan z dnia 15 kwietnia 1931 roku), Sztab Główny, Drukarnia Sztabu Generalnego, Warszawa 1931, s. 9.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 7 z 23 października 1931 roku, s. 328.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 28, 491.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 414.
- ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty. 1 lipiec 1933 r. Dodatek bezpłatny dla prenumeratorów „Przeglądu Piechoty”, Warszawa 1933, s. 18.
- ↑ Rocznik Oficerski 1939 ↓, s. 20, 856.
- ↑ Polska Policja, Bykownia – otwarcie cmentarza [online], Gazeta Policyjna [dostęp 2024-09-24] (pol.).
- ↑ Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 36. [dostęp 2014-10-27].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 28 maja 1921, s. 996.
- ↑ Lista nazwisk osób odznaczonych Orderem Virtuti Militari. stankiewicze.com. [dostęp 2014-12-07].
- ↑ M.P. z 1938 r. Nr 259, poz. 612 (ISAP).
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
- Kazimierz Banaszek, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Warszawa: Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
- Karol Jeżowski. ogrodywspomnien.pl. [dostęp 2014-12-07].