Karol Jeżowski

Karol Jeżowski
major dyplomowany piechoty major dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia

15 października 1895
Kaliłów

Data i miejsce śmierci

1940
USRR, ZSRR

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Błękitna Armia
Wojsko Polskie

Jednostki

3 pułk strzelców,
42 pułk piechoty,
5 brygada KOP „Polesie”,
45 pułk piechoty,
24 Dywizja Piechoty,
43 pułk piechoty,
KRU Równe

Stanowiska

szef sztabu brygady,
dowódca batalionu piechoty,
szef sztabu dywizji,
komendant RU

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Krzyż Walecznych (1920–1941) Medal Zwycięstwa (międzyaliancki) Krzyż Wojenny 1914–1918 (Francja)

Karol Jan Jeżowski (ur. 15 października 1895[1] w Kaliłowie, zm. 1940 w ZSRR) – major dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Kazimierza i Teodozji z domu Nestorowicz, urodzony 15 października 1895 w Kaliłowie[2]. Ukończył Gimnazjum Polskie Rychłowskiego w Warszawie, zdając maturę w 1914[3]. W czasie I wojny światowej od 1915 służył w Armii Imperium Rosyjskiego[2]. Absolwent szkoły oficerskiej w Kazaniu[2]. W 1916 skierowany do Francji[2] na front francusko-niemiecki, w 1916 został ranny[2]. Wstąpił do Armii Polskiej we Francji. W stopniu podporucznika ukończył szkołę wojskową w Quitin i Saint-Cyr. Został przydzielony do 3 pułku strzelców[2].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1919 wrócił do ojczyzny i wstąpił do Wojska Polskiego. Został przydzielony do 42 pułku piechoty zostając dowódcą batalionu. W szeregach swojego pułku w stopniu kapitana brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej[2]. 17 maja 1921 odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari” V kl., a we wniosku o jego nadanie czytamy m.in.[2][4]:

9 kwietnia 1920 r., gdy pod m. Struga nieprzyjaciel zaatakował 42 pp i sąsiednie oddziały wycofały się, II baon dowodzony przez kpt. Jeżowskiego wziął na siebie cały ciężar walki. Dowódca baonu, zdając sobie sprawę, że wycofanie się jego wojska zagrozi okrążeniem i przełamaniem pozycji dywizji, uderzył na nieprzyjaciela kontratakując na bagnety. Sam, z karabinem w ręku na czele baonu, uderzył tak silnie, że spowodował popłoch i duże straty u nieprzyjaciela. Sąsiednie, cofające się oddziały polskie, widząc efekty ataku II baonu, same przeszły do ataku rozbijając dywizję bolszewicką.

Po wojnie pozostał w pułku. W 1922 został powołany do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza II Kursu Normalnego, pozostając oficerem nadetatowym 42 pp w Białymstoku. 1 października 1924, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu[5]. 1 grudnia 1924 został awansowany do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 195. lokatą w korpusie oficerów piechoty[6]. Pracował jako oficer Oddziału II Sztabu Generalnego. 12 stycznia 1927 został przeniesiony z Dowództwa Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko oficera sztabu 5 Brygady Ochrony Pogranicza w Łachwie[7]. W tym samym roku został wyznaczony na stanowisko szefa sztabu tej brygady. 26 kwietnia 1928 został przeniesiony z KOP do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie i przydzielony do Korpusu Kontrolerów[8]. 6 lipca 1929 otrzymał przeniesienie do 45 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Równym na stanowisko dowódcy batalionu[9][10]. 23 października 1931 został przeniesiony do dowództwa 24 Dywizji Piechoty w Jarosławiu na stanowisko szefa sztabu[11][12]. 9 grudnia 1932 został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu na stanowisko kierownika Samodzielnego Referatu Bezpieczeństwa Wojskowego[13][14]. Od 1936 dowodził II batalionem 43 pułku Strzelców Legionu Bajończyków detaszowanym w Brodach. W 1939 pełnił służbę w Komendzie Rejonu Uzupełnień Równe na stanowisku komendanta Rejonu Uzupełnień[15].

Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 na terenach wschodnich II Rzeczypospolitej, 9 grudnia 1939 został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD obwodu rówieńskiego[2]. Był więziony w Równem[2]. 28 marca 1940 został przewieziony do więzienia przy ulicy Karolenkiwskiej 17 w Kijowie[2] (więzieni w Równem i wywiezieni tego samego dnia do Kijowa byli także inni polscy oficerowie: Franciszek Górecki i Rudolf Ksieniewicz). Wiosnę 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD i pogrzebany w Bykowni, gdzie 21 września 2012 został oficjalnie otwarty Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni[16]. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 041/3 z kwietnia 1940, poz. 222[2], oznaczony numerem 1009)[17].

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ W Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 265, sprostowano imiona i datę urodzenia majora Karola Jeżewskiego z „Karol ur. 24.10.1895 r.” na „Karol Jan ur. 15.10.1895 roku”.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 113.
  3. ↑ Wojciech Rylski: Absolwenci Reytana 1914. wne.uw.edu.pl. [dostęp 2021-09-02].
  4. ↑ Karol Jan Jeżowski - ku pamięci. Ogrody Wspomnień. Cmentarz Internetowy [online], ogrodywspomnien.pl [dostęp 2026-02-20].
  5. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 103 z 2 października 1924 roku, s. 568.
  6. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 735.
  7. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 12 stycznia 1927 roku, s. 1.
  8. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 178.
  9. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 191.
  10. ↑ Lista oficerów dyplomowanych (stan z dnia 15 kwietnia 1931 roku), Sztab Główny, Drukarnia Sztabu Generalnego, Warszawa 1931, s. 9.
  11. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 7 z 23 października 1931 roku, s. 328.
  12. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 28, 491.
  13. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 414.
  14. ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty. 1 lipiec 1933 r. Dodatek bezpłatny dla prenumeratorów „Przeglądu Piechoty”, Warszawa 1933, s. 18.
  15. ↑ Rocznik Oficerski 1939 ↓, s. 20, 856.
  16. ↑ Polska Policja, Bykownia – otwarcie cmentarza [online], Gazeta Policyjna [dostęp 2024-09-24] (pol.).
  17. ↑ Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 36. [dostęp 2014-10-27].
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 28 maja 1921, s. 996.
  19. ↑ Lista nazwisk osób odznaczonych Orderem Virtuti Militari. stankiewicze.com. [dostęp 2014-12-07].
  20. ↑ M.P. z 1938 r. Nr 259, poz. 612 (ISAP).

Bibliografia

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
  • Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
  • Kazimierz Banaszek, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Warszawa: Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
  • Karol Jeżowski. ogrodywspomnien.pl. [dostęp 2014-12-07].