Franciszek Juliusz Granowski

Franciszek Juliusz Granowski (ur. 1861 w Milnie na Galicji [ob. Ukraina]^[1], zm. 4 kwietnia 1918 we Włoszech^[2]) – polski wydawca, redaktor encyklopedii, współwłaściciel Drukarni Granowskiego i Sikorskiego^[3][4] oraz wynalazca^[5].

Granowski ukończył Akademię Handlową w Wiedniu. Pracował jako dziennikarz-ekonomista dla redakcji Kuriera Warszawskiego oraz Kuriera Codziennego. Następnie założył wydanictwo Przemysłowiec, które w późniejszych latach przekształcił w pismo Gospodarz i Przemysłowiec. Po nawiązaniu współpracy z Saturninem Józefem Sikorskim został redaktorem Wędrowca^[1].

W 1889 roku zainicjował wydawanie wraz z Saturninem Sikorskim Wielkiej encyklopedii powszechnej ilustrowanej, wychodzącej w Warszawie^[6][7]. Po strajku redaktorów Królestwa Polskiego zdecydował się sprzedać drukarnię Gońca i zaczął zarabiać jako rentier warszawskiej kamienicy oraz podwarszaw­skiego folwarku Ludwikowo^[5].

Był redaktorem wychodzącej od czasów popowstaniowych serii Biblioteka Dzieł Wyborowych (od 1897 do 1899 roku^[8], która w 1897 roku osiągnęła nakład 36 tys. egzemplarzy^[3]). Były to co tydzień wydawane książki liczące ok. 150 stron o tematyce historycznej, podróżniczej, pamiętniki oraz drobne rozprawy^[9][10]. Biblioteka publikowała dzieła autorów polskich i zagranicznych, często po raz pierwszy wydawanych w Polsce. Wyszło kilka serii BDW, kontynuowano wydawanie w okresie międzywojennym, a także po II wojnie, jednak w ramach innych wydawnictw (np. Biblioteka Dzieł Wyborowych Instytutu Wydawniczego „Pax”^[11]).

Interesował się lotnictwem, podczas podróży do Francji uzyskał kilka patentów w tym patent nr 461.965 na samolot o automatycznej stateczności poprzecznej (wydany 11. listopada 1913 roku)^[5], tzw. granowskiego samolotu^[12].

• Karol Estreicher: Bibliografia polska XIX stulecia. T. 5. Kraków 1967 (tu wykaz redaktorów i współpracowników encyklopedii do 1900 r.)