Saturnin Sikorski
| Data i miejsce urodzenia |
1862 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
8 października 1922 |
| Narodowość | |
| Ważne dzieła | |
Saturnin Józef Sikorski h. Kopaszyna (ur. w 1862 w Warszawie, zm. 8 października 1922 tamże[1]) – polski wydawca i redaktor, dziennikarz[2], dyrektor zakładów graficznych[1], właściciel drukarni[3][4], inicjator Wielkiej encyklopedii powszechnie ilustrowanej[5].
Życiorys

Syn Józefa Hipolita Sikorskiego (urzędnika Komisji Skarbu Królestwa Polskiego[7]) oraz Emilli Leontyny z d. Iwańskiej[8]. Sikorski ukończył Szkołę Handlową Leopolda Kronberga (ob. Szkoła Główna Handlowa) w Warszawie[2].
Od 1891 roku był członkiem Warszawskiego Zgromadzenia Drukarzy[7]. Zainicjował powstanie Drukarni Artystycznej przy ul. Chmielnej 9, a od r. 1892 na Nowym Świecie 47[7], jednego z największych i najlepiej wyposażonych zakładów drukarskich w Warszawie[4][7][9]. Drukowano w niej m.in. Encyklopedię rolniczą (1890-1902)[10] czy tłumaczenia Marka Twaina[11]. Redaktorem naczelnym wydawnictwa tej drukarni był Klemens Junosza[4]. Następnie przekształciła się w Drukarnię Granowskiego i Sikorskiego, a jej właścicielem obok Sikorskiego był Franciszek Granowski (dla którego Sikorski był teściem[9]). W pierwszej połowie 1896 r. z Granowskim nabyli udziały w Księgarni Teodora Paprockiego i S-ki od żóny Paprockiego i prowadzili ją pod niezmienioną nazwą[7].

Sikorski był redaktorem pism Ziarno[12] i Wędrowiec[13], wydawcą takich tytułów jak Wielka encyklopedia powszechnie ilustrowana (wydawanej w latach 1890-1914[14]), Kalendarz polski satyryczny (w latach 1894-1901[15]) czy serii wydawniczej Biblioteka Dzieł Wyborowych (od 1897 do 1899 roku[16], która w 1897 roku osiągnęła nakład 36 tys. egzemplarzy[7])[4]. U początków swojej kariery zaliczany był do wydawców młodego pokolenia[17].

Pod koniec roku 1899 Sikorski wycofał się ze spółki z Granowskim prowadzącej zakłady drukarskie. Odlewnię czcionek sprzedano Mieczysławowi i Hipolitowi Orgelbrandom, natomiast księgarnię w maju 1900 nabyli Jan Kotschendoff i Helena Żmigrodzka. Kamienica przy ul. Nowy Świat 47 (nr hip. 1255), zakupiona wspólnie z Granowskim w 1892, stała się wyłączną własnością Sikorskiego w 1901 roku[7].
Następnie Saturnin Sikorski został członkiem zarządu Handlowo-Przemysłowego Towarzystwa Wzajemnego Kredytu w Warszawie, od 1910 do 1914 delegatem kurii drugiej Towarzystwa Kredytowego Miejskiego w Warszawie, a od lutego 1914 do 1915 delegatem pierwszej kurii tego towarzystwa[7].
W 1915 wyjechał do Rosji, mieszkał w Penzie. Potem przeniósł się do Kijowa, gdzie brał udział w pracach polskich komitetów pomocy uchodźcom. Przebywał tam również w trakcie walk toczonych o to miasto w latach 1917-1918[7]. Zmarł 8 października 1922 roku w Warszawie, został pochowany na cmentarzu Powązkowskim[18].
Życie prywatne
Sikorski ożenił się 11 lutego 1893 roku w Łodzi z Marianną Reginą Kamocką, miał z nią cztery córki: Marię Wandę, Zofię Stanisławę, Annę Marię oraz Jadwigę Marię[8].
Przypisy
- 1 2 Saturnin Józef Sikorski h. Kopaszyna [online], www.sejm-wielki.pl [dostęp 2025-11-30].
- 1 2 Marianna Mlekicka, Wydawcy książek w Warszawie w okresie zaborów, Państwowe Wydawn. Naukowe, 1987, s. 161, ISBN 978-83-01-07233-9.
- ↑ Wędrowiec R.27, nr 50 (13 grudnia 1889) [online], polona.pl, karta 600 (skan 12) [dostęp 2025-11-30].
- 1 2 3 4 Karolina Beylin, Dni powszednie Warszawy w latach 1880-1900, Panśtwowy Instytut Wydawniczy, 1967, s. 426 [dostęp 2025-11-30].
- ↑ Wielka encyklopedya powszechna ilustrowana: (A-M). (N-Oko)., 1897, s. 338 [dostęp 2025-11-30].
- ↑ Wielki atlas geograficzny : ze skorowidzem nazw i tekstem objaśniającym [online], polona.pl [dostęp 2025-11-30].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Stanisław Konarski, Saturnin Józef Sikorski, [w:] nina.gov.pl [online], iPSB [dostęp 2025-11-30] [zarchiwizowane z adresu 2023-10-10].
- 1 2 Saturnin Józef Sikorski ur. 1862 Warszawa, mazowieckie, Polska zm. 8 paź. 1922 Warszawa, mazowieckie, Polska: Genealogiczne podróże [online], kielakowie.com [dostęp 2025-11-30].
- 1 2 Stefan Dunin, Wspomnienia dziennikarza, Zakład Narodowy im. Ossolinskich, 1963, s. 234 [dostęp 2025-11-30].
- ↑ Zbigniew J. Wójcik, O naukach przyrodniczych w dawnych polskich encyklopediach rolniczych [PDF], [w:] bazhum.muzhp.pl, „Analecta”, Bazhum (Muzeum Historii Polski), 2004, s. 9 [dostęp 2025-11-30].
- ↑ Teksty drukowane dostępne w polskojęzycznych Wikiźródłach [dostęp 2025-11-30].
- ↑ Sikorski, Saturnin (1862-1922). Redakcja [online], polona.pl [dostęp 2025-11-30].
- ↑ Zenon Kmiecik, Prasa warszawska w latach 1886-1904, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1989, s. 112, ISBN 978-83-04-03104-3.
- ↑ Ewa Ferenc-Szydełko, Prawo autorskie na ziemiach polskich do 1926 roku, Uniwersytet Jagielloński, 2000, s. 85 [dostęp 2025-11-30].
- ↑ Sikorski, Saturnin (1862-1922). Drukarz [online], polona.pl [dostęp 2025-11-30].
- ↑ Damian Kuś, Feliks West, księgarz--wydawca, 1846-1946, Państwowe Wydawn. Nauk., 1988, s. 85, ISBN 978-83-01-07905-5.
- ↑ Kronika Warszawy, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1999, s. 45 [dostęp 2025-11-30].
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: ZOSIA SIKORSKA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2025-11-30].