Franz Ziereis
![]() Franz Ziereis jako komendant Mauthausen | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1939–1945 |
| Formacja | |
| Stanowiska | |
| Odznaczenia | |
Franz Ziereis (ur. 13 sierpnia 1905 w Monachium, zm. 24 maja 1945 w Gusen) – SS-Standartenführer, niemiecki zbrodniarz wojenny, komendant niemieckiego obozu koncentracyjnego Mauthausen-Gusen[1].
Życiorys
Urodził się w Monachium i po ukończeniu szkoły wstąpił do niemieckiej armii (Reichswehra) w kwietniu 1924. We wrześniu 1936 Ziereis opuścił szeregi armii i stał się członkiem SS. W 1937 otrzymał stanowisko dowódcy oddziału SS-Totenkopf w Brandenburgii. W 1938 przeniesiono go do Austrii, gdzie szkolił młodych esesmanów do służby w dywizji SS-Totenkopf (regiment Turyngia)[2].

9 lutego 1939 Ziereis został powołany przez Theodora Eickego (Głównego Inspektora Obozów Koncentracyjnych) na stanowisko komendanta obozu koncentracyjnego Mauthausen w Austrii (zastąpił on Alberta Sauera). Stanowisko to sprawował do wyzwolenia obozu przez Amerykanów. Kompleks Mauthausen-Gusen należał do najcięższych w całym systemie hitlerowskich obozów koncentracyjnych. Już od 1942 funkcjonowały tam komory gazowe (ostatnie gazowanie ludzi miało miejsce jeszcze pod koniec kwietnia 1945), a oprócz tego więźniowie mordowani byli na wiele innych sposobów. Niezależnie od tego w obozie panowały okropne warunki sanitarne i wyżywieniowe, powodujące ogromną śmiertelność. Więźniowie zmuszani byli także do niewolniczej pracy, zwłaszcza w okolicznych kamieniołomach. Ziereis, jako komendant Mauthausen, ponosił całkowitą odpowiedzialność za wszystkie zbrodnie popełnione w obozie. Pozwolił m.in. swojemu 11-letniemu synowi strzelać do więźniów ze strzelby z werandy własnego domu. Za swoje „wyjątkowe” zasługi, Ziereis został 20 kwietnia 1944 awansowany na stopień SS-Standartenführera[3].
Krótko przed wyzwoleniem obozu przez wojska amerykańskie uciekł wraz z żoną i synem, a następnie ukrył się w górach Górnej Austrii. Jednak 23 maja 1945 żołnierze amerykańscy odnaleźli jego kryjówkę i Ziereis został trzykrotnie postrzelony podczas próby ucieczki. Przewieziono go do szpitala w Gusen, gdzie wkrótce zmarł wskutek odniesionych ran. Przed śmiercią złożył obszerne zeznania, opisujące funkcjonowanie obozu i zbrodnie w nim popełnione[4]. Ciało zbrodniarza zostało powieszone przez byłych więźniów na ogrodzeniu z drutu kolczastego w głównym obozie Gusen[5].
Odznaczenia
- Srebrny Krzyż Niemiecki (1944)[6]
- Krzyż Zasługi Wojennej II klasy z mieczami[6]
- Krzyż Zasługi Wojennej I klasy z mieczami[6]
- Brązowa Odznaka Jeździecka[6]
- SS-Ehrenring[6]
- Szabla Honorowa SS[6]
Przypisy
- ↑ Karol Grünberg: SS – czarna gwardia Hitlera. Książka i Wiedza, 1984, s. 512. ISBN 83-05-11298-5. (ang.).
- ↑ Franz Ziereis: 5000 Köpfe. Wer war was im 3. Reich. Erich Stockhorst (red.). Wiesbaden: VMA-Verlag, 1967. (niem.).
- ↑ Erinnern – Fotos und Dokumente – 1938–1945 – Schlaglichter: 23. April 1945. Dokumentationsarchiv des österreichischen Widerstandes. [dostęp 2026-08-17]. (niem.).
- ↑ Where Murder Was a Way of Life: The Mauthausen Concentration Camp. The National WWII Museum, 1.05.2020. [dostęp 2026-08-17]. (ang.).
- ↑ Das Personenlexikon zum Dritten Reich – Wer war was vor und nach 1945. Wyd. drugie. Frankfurt am Main: 2007. ISBN 978-3-596-16048-8. (niem.).
- 1 2 3 4 5 6 Ziereis, Franz Xavier. Traces ofWar. [dostęp 2021-06-30]. (ang.).
