Frederik Christian Sibbern

Frederik Christian Sibbern (ur. 18 lipca 1785 w Christianshavn (Kopenhaga), zm. 16 grudnia 1872) – duński filozof i poeta.

Od 1813 był profesorem Uniwersytetu w Kopenhadze. Był zwolennikiem Schellinga, w większym stopniu nauczycielem filozofii, niż oryginalnym myślicielem. Jako pedagog miał duży wpływ na swoje pokolenie^[1].

Swą koncepcję filozoficzną Fiederik Sibbern wyłożył w dziełach „Duchowa natura i istota człowieka" (duń. Menneskets aandelige Natur og Vaesen, 1819-1828), „O pojęciu filozofii" (duń. Om Filosofiens Begreb, 1843), „Kosmologia spekulatywna” (duń. Spekulativ Kosmologie, 1846) i in. W swej teorii bytu Sibbern wysunął koncepcję pluralistyczną. Uważał, że aktualny byt jest systemem procesów rozwoju, z których każdy przebiega „sporadycznie", wychodząc z kilku różnych, często przeciwstawnych punktów. A ponieważ później szeregi tych procesów krzyżują się, powstaje walka, „spór", będący przyczyną postępu. Koncepcję rozwoju „sporadycznego” Sibbern wykorzystuje do tego, aby w teorii poznania uzasadnić tak zwane „granice poznania" oraz rolę subiektywnej strony procesu poznawczego. Wedle Sibberna każdy z poznających znajduje się tylko w jednym z szeregów procesu rozwojowego, dlatego nie jest w stanie ująć całości tego procesu, poznać byt w pełni; z drugiej strony nikt, oprócz danego poznającego podmiotu, nie może wiedzieć, w jaki sposób przebiega ruch w danym określonym punkcie^[2].

• 1819 Menneskets aandelige Natur og Væsen,
• 1819 Om Elskov,
• 1822 Logikkens Elementer,
• 1822 Om Erkjendelse og Granskning,
• 1826 Efterladte Breve af Gabrielis,
• 1827 Logik som Tænkelære,
• 1828 Psykologisk Pathologi,
• 1829-1830 Filosofisk arkiv og Repertorium,
• 1834 Om Poesi og Kunst,
• 1835-1839 Patriotiske Intelligensblade,
• 1838 Angaaende Hegels Filosofi,
• 1843 Om Filosofiens Begreb, Natur og Væsen,
• 1843 Dikaiosyne eller Bidrag til Politik og politisk Jurisprudens for danske
• 1843 Psykologi, indledet ved almindelig Biologi,
• 1846 Spekulativ Kosmologi med grundlag til en spekulativ Theologi,
• 1849 Om Forholdet mellem Sjæl og Legeme,
• 1850 Udaf Gabrielis Breve til og fra Hjemmet
• 1854 Tænkelære eller Logik,
• 1858 Meddelelser af indholdet af et Skrift fra Aaret 2135,
• 1866 Breve til og fra Sibbern,
• 1878 Moralfilosofi.

po polsku

• Aleksandr Mysliwczenko: Myśl filozoficzna i socjologiczna w krajach skandynawskich w okresie kapitalizmu przedmonopolistycznego (druga połowa XIX w.). W: Historia filozofii. Pod redakcją M.A. Dynnika, M.T. Jowczuka, B.M. Kiedrowa, M.B. Mitina, T.I. Ojzermana i A.F. Okułowa. T. III: Lata czterdzieste — dziewięćdziesiąte XIX w. Warszawa: Książka i Wiedza, 1963, s. 555–580. (pol.).

w językach obcych

• Frederik WinkelF.W. Horn Frederik WinkelF.W., History of the Literature of the Scandinavian North, Chicago 1884 .